|
|
منبع:http://political.ir/
POLITICAL DICTIONARY The Letter C
cabinet
an advisory committee to a president or prime minister, formed by the heads of government departments.
cadre
the
nucleus around which a permanent military unit can be built, such as a
cadre of officers. Also refers to the most dedicated members of a
political party.
caliphate
the
office or rank of caliph (meaning ruler), in a Moslem country. The term
derives from the title taken by the successors of Mohammed, the founder
of Islam.
canon law
the laws that govern a Christian church organization.
canvass
to solicit votes; to examine carefully, as in to canvass public opinion.
capital
a
city that is the seat of government of a state of nation; money used in
business, where it refers to the wealth or assets of a firm. Capital is
one of the three main factors of production, the others being land and
labor.
Capitalism
an
economic system in which the means of production, such as land and
factories, are privately owned and operated for profit. Usually
ownership is concentrated in the hands of a small number of people.
Capitalism, which developed during the Industrial Revolution, is
associated with free enterprise, although in practice even capitalist
societies have government regulations for business, to prevent
monopolies and to cushion domestic industries from foreign competition.
Opponents of capitalism say that the economy should be organized to
serve the public good, not private profit. Supporters say capitalism
creates wealth, which creates jobs, which create prosperity for
everyone.
capitulation
the
act of surrendering or submitting to an enemy; a document containing
terms of surrender. The term can also be used in a non-militaristic
sense, as in, say,"the liberal members of the party felt that the
president's policy was acapitulation to pressure from the right."
carpetbagger
an
outsider. The term was originally applied to politicians from the
Northern United States who went to the South after the civil war to try
to exploit the unstable situation there for their own profit. (They
often carried all their belongings in a carpetbag.) Now used to refer
to a politician who runs for office in a state or other district that
is not his home.
carte blanche
a
signed paper, intentionally left blank so that the bearer can fill in
whatever he pleases. To give someone carte blanche is to give them
complete power to decide something, or to name their own conditions or
terms.
Carter Doctrine
the
doctrine enunciated by President Jimmy Carter in 1980, stating that "An
attempt by any outside forces to gain control of the Persian Gulf
region will be regarded as an assault on the vital interests of the
United States of America, and such an assault will be repelled by any
means necessary, including military force." The Carter Doctrine,
although it was not formally invoked, was put to the test after Iraq
invaded Kuwait in 1990. The resulting Persian Gulf war in 1991 showed
that the U.S. did indeed regard the attempt by a belligerent country to
gain control of more than its allocated share of the region to be an
assault on the vital interests of the U.S.
caste
an
exclusive, often hereditary, class or group. Hindus in India live in a
caste system, with four distinct classes, or castes, who traditionally
are not allowed to mix with each other.
casus belli
an
act or a situation that that justifies a declaration of war. The
Japanese attack on Pearl Harbor in 1941 was the casus belli that
brought the U.S. into World War 11.
caucus
a
private meeting of members of a political party to plan action or to
select delegates for a nominating convention; also refers to distinct
groups, either official or unofficial, in Congress, as in the Black
Caucus in the House of Representatives.
censorship
the
prevention of publication, transmission, or exhibition of material
considered undesirable for the general public to possess or be exposed
to. This can include the censorship, in the national interest, of
military secrets, or of obscene material. One of the important public
debates of 1995 is whether there should be censorship of material
published on the Internet, the global network of computers.
census
an
offical count of the population of a district, state, or nation,
including statistics such as age, sex, occupation, property owned, etc.
In the U.S., a census is held at the end of every ten years.
centralization
the
adminstration of a government by a central authority. Centralization,
understood as the concentrating of power or authority in the hands of
the state, is often associated with socialist or communist systems.
centrism
a
political position that is neither left nor right but which occupies
the middle ground. President Clinton's reelection strategy may well be
centrist in essence, since the Republican challenger, whoever he may
be, is likely to espouse the cause of the right, leaving the middle
ground open to be claimed by the incumbent.
chain of command
the
order in which authority is wielded and passed down. A military chain
of command would extend from the most senior officers in an unbroken
link down to the ranks.
character assassination
an
unrelenting series of attacks on a person's character, often employing
exaggerated, distorted, or even false information. When used in
political races, character assassination is a tactic designed to take
attention away from issues and place it on the opposing candidate, who
is portrayed as being unfit for office.
charisma
in
political speech refers to a person's flair and personal magnetism, his
or her ability to inspire voters. Charismatic candidates exude charm
and power; they excite people and can persuade them to be devoted to
their cause. To say a politician lacks charisma is virtually to say he
is dull. Examples of charismatic leaders include President John F.
Kennedy and Dr. Martin Luther King, Jr.
charter
the
laws, including the powers and organization, granted to a city by the
state legislature; the constitution of an international body, such as
the United Nations.
chauvinism
an
unreasoning and aggressive kind of patriotism. Also refers to any
contemptuous attitude to another race, nation, or sex, as in male
chauvinism.
checks and balances
a
mechanism that gurads against absolute power in any governing body by
providing for separate governing bodies having equal power. Power is
equitably distributed or balanced amongst the various branches of
government (e.g., legislative, judicial, executive) and provisions are
made for checking or restricting too much power in any one office. The
system of checks and balances is a major part of the American system of
government provided by the Constitution to prevent any person or
persons or sector of government from gaining too much power. The system
emphasizes the interdependence of various forms of government. It
operates among the judicial, executive, and legislative branches of
government as well as between state and national governments.
Christian Democrats
political
parties in several countries in Europe, including Belgium, France,
Germany, Italy, and the Netherlands. Christian Democrats are usually
Roman Catholics, and have had considerable influence on political
policies in the above countries since the end of World War II,
particularly in the area of social reform.
church and state
the
U.S. constitution provides for the strict separation of church and
state. The First Amendment states that "Congress shall make no law
respecting an establishment of religion, or prohibiting the free
exercise thereof." Opponents of the movement to introduce prayer into
public schools argue that such a provision would violate the
constitutional separation of church and state.
citizen
a
person who is a member of a state or nation, either by birth or
naturalization. Anyone born in the U.S. is a U.S. citizen and is
entitled to full civil rights.
civil disobedience
refusal
to obey laws. This tactic is most effective when used by fairly large
groups as a way of getting unjust laws changed. Mahatma Gandhi
(1869-1948) and his followers in India mounted many campaigns of mass
civil disobedience in their campaign for independence from Britain. The
American civil rights movement in the 1950s and 1960s, led by Martin
Luther King Jr. (1929-68), used the same tactic. Civil disobedience is
usually passive and nonviolent, aimed at bringing injustices to the
attention of lawmakers and the public at large. See also nonviolence.
civil liberties
the
freedoms people have a right to in a society. They consist mostly of
freedom of movement and association; freedom of religion, and freedom
of expression. The idea of civil liberties is deeply embedded in the
United States; it is enshrined in the Bill of Rights.
civil rights
rights
granted by a state to all its citizens. In the U.S. this refers to the
rights enshrined in the constitution and Bill of Rights. Civil rights
prevent the government from intruding on personal liberties.
civil service
all nonmilitary employees of the government.
civil war
a war between different factions, whether geographcal or political, within one state or nation.
civilian
anyone who is not in military service.
civitas
a Latin term meaning citizenship.
clan
a
close-knit social group held together by ties of kinship (as in clans
in the Scottish Highlands) or other common interests. Sometimes writers
refer to large or well-known political families as clans-the Kennedy
clan, etc.
class
a
number of people or things grouped together; a group of people that are
linked together because of certain things held in common, such as
occupation, social status, economic background: ruling class, middle
class, working class, etc.
class struggle
conflict
between different classes in a society. The idea of class struggle held
an important place in Marxism. Karl Marx divided society into two broad
groups: the capitalists, or bourgeoisie, and the proletariat, or
workers. Their interests were inevitably opposed, according to Marx,
because one group (the proletariat) was always being exploited by the
other (the bourgeoisie), so that capitalist society was a constant
struggle between them. Marx believed that eventually the proletariat
would triumph and a new classless society would emerge. The idea of
class struggle, as with other main tenets of Marxism, holds much less
appeal worldwide now than it has done for most of this century, because
of the general failure and collapse of Marxist systems around the
globe.
classical economics
the
dominant theory of economics from the eighteenth century until
superseded by neoclassical economics in the twentieth century. It is
associated with Adam Smith's Wealth of Nations (1776) John Stuart
Mill's Principles of Political Economy (1848), and the work of David
Ricardo (1772-1823), who were the first to systematically establish a
body of economic principles. The basic idea was that the economy
functioned most efficiently if everyone was allowed to pursue their own
self-interest. Classical economics therefore favored laissez faire; the
primary economic law was that of competition. See also Keynesianism;
neo-classical economics.
clemency
leniency or mercy to an offender or enemy.
closed shop
a
business in which all the employees must be members of a labor union.
The closed shop is most common in the printing, transportation and
construction industries. The Taft-Hartley Act of 1947 made the closed
shop illegal for firms engaged in interstate commerce.
closure
also
called cloture, the term refers to the process by which a filibuster
can be ended in the Senate. A motion for closure requires the votes of
three-fifths of the Senate, i.e. 60 votes.
coalition
a
combination of parties or states. For example, in 1991 a U.S-led
international coalition defeated Iraq in the Persian Gulf war.
Domestically, coalitions can be made up of many organizations which
band together to pursue a particular cause, as for example the
Christian Coalition is a coalition made up of many different Christian
organizations for the purpose of influencing public debate on moral
affairs. There can also be legislative coalitions, in which legislators
team up with others to advance a particular issue or piece of
legislation, even though they may not be of the same party or agree on
any other issues.
code
a systematically organized set of laws, such as the criminal code, the civil code.
codification
the act of arranging laws in a code.
coercion
the
use of force or other powerful means of persuasion to get someone to do
something. Often used to refer to government by force.
coexistence
a
tacit agreement between two or more groups, parties, nations etc., that
are in fundamental disagreement or conflict, that they will not go to
war. Coexistence is not quite the same as peace, because the parties
remain wary of each other and often hostile, but they accept that
widely different ideologies and social systems can exist without those
differences alone being a cause for war. Coexistence was a phrase often
used during the Cold War, when it was a preferable alternative to the
U.S. and the Soviet Union incinerating the entire world in a nuclear
holocaust.
cohort
a group of soldiers. Also refers to an assistant or colleague.
Cold War
the
struggle between the U.S. and Western Europe against the Soviet Union
and its Eastern European allies. It involved confrontation but no
actual "hot" warfare. The Cold War began in the 1940s when the U.S.
believed it was imperative to check Soviet expansionist designs on
Western Europe. It reached its height during the 1950s and 1960s, when
the threat of nuclear annihilation hung over the world, particularly
during the Cuban missile crisis in 1962. The Cold War made itself felt
all over the globe; it was as if the entire world was divided into two
units, East and West. No small regional Third World conflict was
insignificant. The U.S. backed any regime that was anti-communist;
while the Soviets tried to expand their influence anywhere they could,
from Cuba and Central America to the Middle East and Africa. The Cold
War eased slightly during the 1970s as a result of the U.S.-Soviet
policy of détente. It finally began to wind down in the late 1980s. In
1985, Mikhail Gorbachev had come to power in the Soviet Union and had
begun his policies of glasnost (openness) and perestroika
(restructuring). The Soviet Union and the U.S. agreed to wide-ranging
arms control measures. Then when communism crumbled in Eastern Europe
in 1989, without resistance from Moscow, U.S.-Soviet relations warmed
dramatically. By 1990, the Cold War was virtually over. Many claim that
the U.S. won the Cold War because of the massive U.S. arms buildup
during the Reagan adminstrations of 1981-89. The Soviets knew they
could not match this and so had to come the bargaining table. Others
say that the Soviet Union would have been forced to reform anyway,
because its economic system was so inefficient.
collaboration
working
with onother person, or with many others, on a project, such as a
literary or scientific endeavor. Collaboration also refers to
cooperating with an enemy.
collective
any enterprise in which people work collectively, such as collective farms in Russia and China.
collective bargaining
negotiations
about terms of employment (wages, hours, etc.) conducted between an
employer and the representatives of a group of workers, usually a labor
union.
collective responsibility
the
responsibility born by everyone who participates in a decision to abide
by that decision and be responsible for its consequences. Britain
applies the doctrine to its cabinet, which is collectively responsible
to parliament for its decisions.
collective security
an
agreement by participating nations that they will take joint military
action against any nation that attacks any one of them. NATO and the
Warsaw Pact are examples of collective security agreements.
collectivism
refers
to all economic and political systems that emphasize central planning
and group, as opposed to individual, endeavor. Thus socialist and
communist societies are collectivist. The theory of collectivism
emphasizes the value of cooperation under, usually, authoritarian
leadership. The efforts of the individual matter less than the goals of
the group as a whole.
collectivization
the
transfer of something from private to public ownership. For example,
the establishment of communism involved the collectivization of land
and private property.
collegialism
a theory that the church is an organization equal to and independent of the state, with authority resting in its members.
colonialism
a theory that the church is an organization equal to and independent of the state, with authority resting in its members.
colonization
the
establishment of a colony. Sometimes this involves moving a group of
people from the colonizing state into the area to be colonized, usually
to solidify control and to facilitate adminsistration of the area.
colony
a
territory that is ruled by another state. Hong Kong, for example, was a
colony of Great Britain until 1997, when China took over responsibility
for it. Many colonies have a limited amount of self-government.
Cominform
the
Communist Information Bureau, set up in 1947 to coordinate the
activities of communist parties in the Soviet Union, Eastern Europe,
France, and Italy. It was dissolved in 1956, on the initiative of the
Soviet Union, in an attempt to reassure the West about Soviet
intentions.
Comintern
The
Communist International, also known as the Third International. The
Comintern was founded in Russia in 1919, with the purpose of promoting
revolutionary Marxism. As such, it encouraged revolution in capitalist
countries. It was dissolved in 1943, during World War II, to ease the
fears of Russia's Western allies.
comity
rules of etiquette in international relations that do not have the force of law but make international relations smoother.
commercialism
the
methods of commerce and business. Sometimes in social commentary the
term is used in a negative sense, as when a writer bemoans the
commercialism of our society, which is said to squeeze out moral or
spiritual values, or the conducting of business (i.e. the making of
money) where it is not appropriate-such as the commercialism involved
in the O. J. Simpson trial, for example.
commissar
formerly
the title of Soviet administrative officers, particularly the heads of
government departments. The term was dropped in 1946 in favor of
minister.
common good
the welfare of all. See also commonwealth; national interest; public interest; social welfare.
common law
the
legal system of most English-speaking countries, including the U.S,
based on custom, habit, and precedent. Common law is supplemented by
statutory law, which is established by legislation. The distinction
between common law and statutory law has become blurred in modern
times, because much of common law has been converted into statutes.
Common Market
see European Community.
commonwealth
similar
in meaning to common good. The term originated in seventeenth century
political thought. The idea was that all members of a society had
certain common interests which contributed to the good of all
(originally called the "common weal") and which they should therefore
pursue and protect.
commune
the
smallest territorial district in some European countries. More commonly
used to denote a small group of people living communally, working
together and sharing proceeds, etc.
Communism
the
political system under which the economy, including capital, property,
major industries, and public services, is controlled and directed by
the state, and in that sense is "communal." Communism also involves a
social structure that restricts individual freedom of expression.
Modern communism is based on Marxism, as interpreted by the Russian
revolutionary leader Vladimir Ilyitch Lenin (1870-1924). See
bolshevism; Communist manifesto; dialectical materialism; Leninism;
Marxism; Marxist-Leninism.
Communist Manifesto
one
of the most influential documents in modern history, the appearance of
which marked the birth of modern socialist theory. Published by Karl
Marx and Friedrich Engels in 1848, the manifesto began by declaring
that the history of all societies was that of class struggle. It then
described the history of the rise of the bourgeoisie, who had developed
the system of production and distribution on which capitalism was
based. But in doing so they had created an entirely new class, the
proletarians, who possessed no land, wealth, craft or trade, and so
were forced to labor in the factories of the bourgeoisie. The
proletarians were driven into a ceaseless struggle with their
oppressors, who were always exploiting them because of capitalisms need
for ever cheaper production. But the proletariat, or workers, were
destined to win the struggle. The last passage of the manifesto became
famous. "The workers have nothing to lose but their chains. They have a
world to win. Workers of all lands, unite!"
competition
rivalry.
In economics, it refers to a situation in which two or more companies
vie for business; if for example, there is competition between sellers
for a limited number of buyers, this will tend to bring down the price
of the commodity being sold. Buyers can also compete with each other;
the result is usually that prices go up. Competition is a cornerstone
of the free enterprise system, and extends itself into all areas of
U.S. society: people vie for the best university places, the best jobs,
etc. According to this idea, competition provide the spur for people to
succeed and to excel.
competitiveness
in
political speech, competitiveness often refers to the need to make sure
that U.S. goods and services are on a par with or better than those of
its foreign competitors. Commentators often point out in this respect
that we live in an increasingly competitive world.
compromise
a
settlement in which each party gives up something, or makes a
concession, for the purpose of reaching an agreement. It also refers to
something that is midway between two things. Someone once said that
politics is the art of the possible; it might also be said that
politics is the art of the compromise. Politicians constantly have to
make compromises to keep the widely different groups that make up
society, and who all have their own interests to defend, satisfied.
Without compromise it is difficult to reach agreements and keep
government running.
conciliation
the
process of getting two sides in a dispute to agree to a compromise. The
conciliator is a third party not involved in the dispute. The agreement
has to be voluntary; the process of conciliation, unlike arbitration,
does not compel the disputants to accept the proposed solution.
confederation
a
group of states which join together to execute some government
functions, such as the conduct of defense or foreign policy, but remain
independent, sovereign states. The U.S. was a confederation from 1778
until 1787, after which it became a federation.
conflict of interest
a
situation in which a person's private interests are in conflict with
the public interest that he is entrusted with representing. For
example, if a legislator has investments in a certain business, and
that business stands to benefit or lose by a particular piece of
legislation, he is involved in a conflict of interest. He may choose to
declare this conflict and abstain from voting. If he does not, he runs
the risk of later being accused of unethical conduct.
congress
a
representative assembly, such as the U.S. Congress. In the U.S.,
Congress consists of the House of Representatives and the Senate.
Congress also refers to the two-year period which starts on January 3
each odd-numbered year, in which each particular Congress holds its
meetings and debates. Thus one can speak of the achievements of, say,
the 92nd Congress, or the 101st.
conscientious objector
someone
who refuses to serve in the military for religious or moral reasons.
They may believe, for example, that it is wrong to fight or kill, under
any circumstances.
consensus
agreement.
In politics, consensus refers to occasions when there is broad
agreement on specific issues and / or the overall direction of policy,
either between political parties or in public opinion, as, say, in 1993
there was a consensus among Democrats and Republicans about the need
for health care reform. Consensus politics, the seeking for the middle
ground on the assumption that society has shared values, is the
opposite of politics driven by sharp ideological confrontation.
consent of the governed
the
idea that a just government must be based on the consent of the people
who live under its jurisdiction. Government must be an expression of
the popular will. This concept is found in the writings of theorists
from the seventeenth to the nineteenth century, especially John Locke,
Jean-Jacques Rousseau, and John Stuart Mill. Locke's work influenced
the Founding Fathers, and the Declaration of Independence states that
"governments are instituted among men, deriving their just powers from
the consent of the governed, that whenever any form of government
becomes destructive of these ends, it is the right of the people to
alter or abolish it."
conservatism
a
political philosophy that tends to support the status quo and advocates
change only in moderation. Conservatism upholds the value of tradition,
and seeks to preserve all that is good about the past. The classic
statement of conservatism was by the Irishman Edmund Burke, in his
Reflections on the Revolution in France (1790), in which he attacked
the French Revolution. He compared society to a living organism that
has taken time to grow and mature, so it should not be violently
uprooted. Innovation, when necessary, should be grafted onto the strong
stem of traditional institutions and ways of doing things: "it is with
infinite caution that any man ought to venture upon pulling down an
edifice which has answered in any tolerable degree for ages the common
purposes of society."
conservative
a
person who supports conservatism. Naturally, those who are most
conservative are usually those who have most to conserve, such as those
who own wealth and property, or who are otherwise privileged, and thus
have a stake in the disposition of things as they are. A conservative
tends to be for the free market in economic affairs, and against what
he calls "big government"-an excessive federal bureaucracy that
intervenes in a wide range of social and economic areas. Conservatives
prefer a kind of individualistic self-sufficiency. On social issues
conservatives are pro-family, anti-abortion, and in general support
traditional moral values and religion. Conservatives usually favor a
strong military.
conservative parties
political
parties that advocate conservatism. In the U.S., the Republican party
is more conservative than the Democratic party, and although the
Democrats have traditionally had a conservative wing (based in the
South) in the last two decades much of it has joined the Republicans.
The current trend in the Republican party is towards greater
conservatism.
consortium
an association or partnership of states or companies. Often used of an association of bankers.
conspicuous consumption
refers
to consumption of goods or services that is mainly designed to show off
one's wealth. The term was coined by Thorstein Veblen in the 1890s, who
said that all classes in society, indulged in conspicuous consumption,
even the poor (who, like the wealthy, sometimes buy something that is
not essential and which is beyond their means). According to Veblen,
the way to decide whether a certain item belongs in the category of
conspicuous consumption is to ask, "whether, aside from acquired tastes
and from the canons of usage and conventional decency, its result is a
net gain in comfort or in the fullness of life."
conspiracy
planning and acting together in secret, especially for an unlawful purpose.
conspiracy theory
the
idea that many important political events or economic and social trends
are the products of conspiracies that are largely unknown by the public
at large. Conspiracy theorists often assume that the political
authorities are involved in massive deceptions and cover-ups to
disguise their actions and intentions. Official versions of events are
regarded with suspicion. Conspiracy theories are probably as old as
human society itself. The one that has gripped the public imagination
like no other claims that President John Kennedy was killed not by a
sole assassin acting alone, but by a conspiracy involving (take your
pick) the Mafia, the Cubans, the CIA, the military-industrial complex.
Conspiracy theories have also flourished around the assassinations of
Robert Kennedy and Martin Luther King Jr, in 1968. Many members of the
citizens' militias that have received so much publicity since the the
April, 1995, bombing of the federal building in Oklahoma City harbor
conspiracy theories. These theories claim that the U.S. government, in
cooperation with the media, international bankers, and the United
Nations, is somehow orchestrating a plot to establish a tyrannnous New
World Order that will enslave America.
constitution
a
document that describes the fundamental legal and political structures
of a state. A constitution may be written or unwritten.
constitutional government
a
form of government in which a constitution details the powers available
to each branch of government, and the rights of the individual in
relation to the government. Any action by the government that it not in
accord with the constitution is considered illegitimate.
constitutional law
the law that governs relations between the state and the citizens of a country.
constitutional monarchy
a system of government in which the head of state is a hereditary king or queen who rules through a constitution.
constitutionalism
government
according to a constitution. The term also refers to the branch of
political science that deals with the theory of constitutional
government.
consul
an
official appointed by one country who lives in another country and
assists his country's nationals with their business dealings.
consumer
in
economic terms, someone who consumes goods and uses services. Consumer
is distinguished from producer, since a consumer uses the goods or
services to fulfill his or her needs, not to produce more goods.
consumer activists
people
who are active in protecting the interests of consumers by pressing for
higher standards of safety, healthfulness, truth in labeling, and
customer service among producers of consumer goods.
consumption
in
economics, the terms refers to the using up of goods or services, as
opposed to production. It also refers to the amount used up.
containment
refers
to the policy of the U.S. that began in 1947 and continued throughout
the Cold War. It aimed to contain communism within its existing limits.
This could either be through military means, as in Korea and Vietnam,
or through technical and economic assistance to noncommunist countries.
See also Cold War.
contempt of court
obstructing
the business of a court; disobeying a court order; acting in such a way
as to undermine the dignity or authority of a court.
contract
a
legally binding agreement between two or more people. Also refers to
the document that describes the terms of the contract. There was much
publicity in 1994 about the book contract signed by House Speaker Newt
Gingrich with a prominent publisher: the contract would have spelled
out what each side agreed to do: Gingrich to write the book by a
certain date, the publisher to pay him a certain percentage of
royalties from sale of the book.
corporation
an
organization of people bound together to form a business enterprise or
any other stated function. A quarter of U.S. business firms are
corporations, but over three-quarters of all sales are through
corporations. Ownership shares of a corporation are sold to buyers, but
shareholders do not get much direct say in how the corporation is run.
Another distinguishing characteristic of a corporation is the principle
of limited liability, under which owners of corporations are not liable
for debts of the firm.
cosmopolitan
belonging
to the whole world, not just one locality or nation. A cosmopolitan
person would be at home in many countries; a cosmpolitan city would be
one in many different nationalities congregrated.
cost-benefit analysis
a
comparison between the cost of a specific business activity and the
value of it. A cost-benefit analysis is not limited to monetary
calculations, but attempts to include intangible effects on the quality
of life. For example, say there is a proposal to build a new factory in
a town. The factory may bring economic benefits, but what if also gives
off toxic emissions? In a cost-benefit analysis, the increase in jobs
and other economic activity that the factory would bring has to
measured against the possible damage on the health of the community.
Council for Mutual Economic Aid
was
set up in 1949 by Eastern European countries, as a counterpart to
Western Europe's Organization for European Economic Co-operation.
Comecon exists to co-ordinate the various national economies-to
provide, for example, adequate raw materials, and also to facilitate
co-operation in science and technology.
counter-culture
the
term given to the youth movement of the 1960s, which rejected many
aspects of mainstream American culture. The counter-culture had both a
political and a personal dimension. Politically, it was left-wing.
Counter-culturalists loathed the concentration of power and resources
in the military-industrial complex, they opposed the Vietnam war, they
espoused the causes of minorities, and tried to create a new social
order based on cooperation not competition. The counter-culture was
strongly anti-authoritarian. It also promoted ecological awareness,
feminism, and utopianism. In their search for personal fulfillment,
counter-culturalists tried to expand their minds through drugs and
meditation; sex and rock music was added to the mix to create a
personal ethos of abandonment to a kind of Dionysian freedom. The
movement petered out in the early 1970s, and the term counter-culture
had fallen into disuse, until it was revived in 1994 by House Speaker
Newt Gingrich, who accused the Clinton adminstration of embodying
counter-culture values, implying that those values were at the root of
America's malaise.
counter-revolution
the
overthrowing of a revolution and the return to the social order that
preceded it. A famous series of counter-revolutions took place
throughout Europe in 1848. After revolutions had overthrown monarchies
and autocrats all over the continent, a conservative backlash restored
the ousted monarchies and aristocrats to power.
coup d'etat
a sudden revolution in which control of a government is seized by force. Also means a sudden stroke of policy.
court martial
a military court convened for the trying of military personnel for military offenses.
covenant
a
binding agreement. In law, a covenant is a writing, under seal,
containing the terms of agreement between two parties. A covenant may
also be a clause containing a subordinate agreement or stipulation in a
deed. Another meaning of covenant, although not used often, is
international treaty, such as the Covenant of the League of Nations in
1919.
credibility
believability.
In political discourse it sometimes refers to a politician's standing
with the electorate. If he is perceived to have broken many promises,
for example, his credibility will be low. He will have what is sometime
known as a "credibility gap". The same applies to international
relations. If a country's policies are always changing, little
credibility will be given to each new position adopted.
criminology
the study of crime and criminals.
criterion
a
standard of judgment; any rule, principle, law, or fact by which a
correct judgment may be formed. The plural is criteria. If someone
wishes to apply for Medicaid, for example, they must meet certain
criteria before they can be eligible.
cult of personality
the
term refers to authoritarian regimes in which the enormous power of the
leader is reinforced and enhanced by exaggerated propaganda centered on
him personally. The leader's picture is everywhere, on billboards, in
public squares and buildings; he is supposed to be the embodiment of
wisdom and compassion and courage and leadership-a true father of the
country, possessing almost superhuman powers. The term was first used
in 1956 by the Russian Communist Party when it denounced Josef Stalin
for indulging in a personality cult when he was in power, from 1924 to
his death in 1953.
cultural revolution
refers
to the period of social and political upheaval in China between 1965
and 1968. The cultural revolution was a massive attempt to reassert the
principles of revolutionary Maoism (the doctrine associated with the
Chinese leader, Mao Tse Tung) and teach them to a new generation of
Chinese. Any elements in the communist party that were considered
liberal, or influenced by the model of Russian communism under its then
leader, Nikita Khrushchev, were denounced. There were massive party
purges. A personality cult of Mao emerged. Revolutionary fervor was
whipped up by groups known as Red Guards; writers, economists and other
intellectuals were criticized and denounced. Schools and colleges were
closed, as thousands of urban teen-agers were sent to work in the
countryside. The cultural revolution had run its course by 1968. In
ensuing years, many of the measures promoted by the cultural
revolution, particularly those which were based solely on ideology
rather than practical utility, were gradually eased.
curfew
a
time, usually in the evening, after which it is forbidden to appear in
the streets or in public places. Curfews are sometimes imposed by an
occupying army in a city in order to maintain its control, but in
unstable countries in times of great upheaval, the legitimate
authorities may impose a curfew as a way of maintaining public order.
currency
refers to legal tender that is "current," that is, it is in circulation as a medium of trade and exchange.
currency convertibility
the
right to exchange the currency of one country, at the going rate of
exchange, for that of another. This enables a person to carry out a
transaction in a foreign market whilst using the currency of his own
country, which the seller can then convert to his own national
currency. Currency convertibility is an essential element of world
trade.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2012/10/4 توسط رازمحمد نورزی
منبع: http://political.ir/
POLITICAL DICTIONARY The Letter B
balance of payments
a
statistical record of all the economic transactions between one country
and all other countries over a given period. The transactions include
goods, services (including investments) private and governmental
capital, and gold movement.
balance of power
the
concept that world peace is best served when no one power in any region
gains sufficient military strength to dominate other states in that
region. The term was first used to describe European statecraft in the
nineteenth century. Keeping the balance of power on the European
continent was a cornerstone of British diplomacy-the concept being that
if one power or coalition of powers got too strong, the weaker states
would make an alliance to combat it. Alliances therefore were not a
matter of ideology but of simple pragmatism; they would continually
shift to maintain the balance of power. In that way an equilibrium was
maintained which discouraged wars. After World War II the idea of the
balance of power was in some ways superceded by what was termed the
"balance of terror," but balance of power diplomacy is always present
in one form or another. For example in the 1980s, the U.S. supported
Iraq in its war against Iran because it did not want Iran to become the
dominant power in the region. Strengthening Iraq maintained the
regional balance of power. Balance of power politics is also a factor
in the U.S.'s decision to normalize relations with Vietnam. A strong
Vietnam, it is believed, will act as a check on the hegemony of China
in the region.
balance of terror
the
phrase was coined by British prime minister Winston Churchill
(1874-1965). It refers to the situation during the Cold War, when both
the United States and the Soviet Union had the capacity to destroy each
other with nuclear weapons. In the event of war, the destruction on
both sides would have been so huge that neither side was prepared to
risk starting such a conflict. A balance of terror existed. The
doctrine of MAD (Mutual Assured Destruction) was a later variant of the
idea of the balance of terror.
balance of trade
the
balance between what a country spends on imports and what it earns by
exports. A favorable balance of trade is when revenue from exports is
greater than expenditure on imports.
balanced budget
a
budget in which expenditure is equal to, or not greater than, income.
In the 1990s, there has been growing concern about the federal budget
deficit, and a proposal for a constitutional amendment that required
the federal government to balance its budget annually passed the House
of Representatives in 1995. It was, however, defeated in the Senate.
Some economists argue that an unbalanced budget may not always be bad.
Sometimes it is necessary to go into debt to ensure a stable future.
For example, almost all states have laws that require them to balance
their budgets each year, but they will issue bonds to finance large
projects that are not within their annual budgets.
balkanization
to
break up into small, hostile units, as happened to the Balkan states
(Yugoslavia, Bulgaria, Greece, Albania, Turkey and Romania) after World
War I. A more recent example occurred in Lebanon during the 1980s, when
the country split up into many warring factions with no central
authority. The term "Lebanonization" was for a while used as the
equivalent of balkanization.
ballistic missiles
long-range
missiles that are mechanically guided only on the first part of their
flights, after which they move under the force of gravity only, i.e.
they become free-falling objects as they approach their target.
Ballistic missiles are accurate and fast. They can cross an entire
continent in thirty minutes and have great destructive power.
ballot
a
printed piece of paper on which a voter indicates his or her preference
from a list of individual candidates or parties; the act of voting or
the entire number of votes cast at an election.
barter
to exchange goods or commodities without the use of money.
belligerency
the
term belligerent is used to refer to countries that are at war.
International law grants to groups involved in an insurrection in their
own country the status of belligerency, which means they are given the
rights and obligations of a state to the extent that this is necessary
for the prosecution of the civil war.
bias
an
inclination or prejudice that prevents objective judgment of something,
as in hiring practices showed a bias against minorities.
bicameral
two separate legislative chambers.
bicameral government
a
government that consists of two legislative bodies rather than one. The
U.S. has a bicameral system, since both the House of Representatives
and the Senate have to approve a bill before it can become law. All
U.S. states have bicameral legislatures, with the exception of
Nebraska, which has a unicameral system.
big stick
to
carry a big stick is when an individual, group, or nation backs up
their demands with a credible threat of force or some other pressure
that is sufficient to get the other party to accede to their wishes.
The term was coined by President Theodore Roosevelt who said that a
nation, like a man, should "tread softly but carry a big stick."
bilateral
involving two parties; as in a bilateral trade agreement between the U.S. and Japan.
bilateralism
joint
economic or security policies between two nations. Bilateralism may
refer to trade agreements, or to military treaties and alliances. It
also refers to cooperation betwen allies.
bill of rights
any
bill that lays out the rights of individuals vis a vis the state. The
Bill of Rights refers to the first 10 amendments to the U.S.
constitution, which lay out individual liberties. Thomas Jefferson
wrote to James Madison in 1787 that "A bill of rights is what the
people are entitled to against every government on earth, general or
particular; and what no just government should refuse, or rest on
inference."
bipartisan
in
American political discourse, refers to policies that have the support
of both Democrats and Republicans. Bipartisanship is often most
apparent in foreign policy, in which it is considered advisable for the
country to present a united front.
black consciousness
a
movement that emerged in the U.S. in the 1960s, on the heels of the
civil rights movement that began in the 1950s. It refers to the
cultivation among blacks of their own distinct cultural identity, and
the realization that being black was something they could be proud of.
Black consciousness tended to reject white liberal thinking about
racial issues and set out to chart an independent course for black
social and political progress. Black consciousness was linked to the
movement sometimes known as "black power" that also emerged in the
mid-1960s. Black consciousness was also a strong force in South Africa
in the 1960s and 1970s, as part of the growing opposition to the system
of apartheid.
black market
illegal
trading in goods, at prices that are higher than the legal or usual
prices. In many countries in which consumer goods are scarce, a black
market forms a kind of underground economy through which people get
what they want if they are prepared to pay the price.
blacklist
in
the early twentieth century, a list maintained by an employer of
workers who had joined unions and thus should not be hired. Such
blacklists were made illegal in 1935. Blacklist now refers to any list
by any organization of individuals whom it disapproves of and whom it
may take punitive measures against. In 1984, for example, it was
disclosed that the United States Information Agency had maintained a
blacklist since 1981 which contained the names of liberal Democrats and
others deemed unsuitable by agency officials. The list was destroyed.
bloc
a
grouping of individuals, groups, or nations who work together to
achieve common objectives. A bloc can be economic, military, or
political in nature. For example, the countries of Eastern Europe under
communism were referred to as the Eastern bloc; the 12 countries that
make up the European Community form a trading bloc; a group of
legislators from different parties might come together on a certain
issue and form a bloc to vote on that issue.
block voting
when multiple votes are cast by one group, on behalf of its members.
blockade
any
military action by sea or air designed to isolate an enemy and cut off
his supply and communication lines. In 1962 the U.S. instituted a naval
blockade of Cuba (although it was called a "quarantine") in response to
the presence of Soviet nuclear missiles in that country.
Bolshevism
synonomous
with communism. The term comes from the Russian word bolshinstvo, which
means majority, and referred to the party lead by Lenin (leader of the
communist revolution in 1917), after it won a majority of votes at the
Russian Social-Democratic Party conference in 1903. Used in the West in
a derogatory sense.
bourgeois
used
by Marxist theorists to describe anything associated with capitalists,
including manufacturers, merchants, and small business owners such as
shopkeepers. These groups were the opposite of the proletariat, or
working people. Bourgeois has come to refer simply to the middle
classes, those between the upper classes and the working classes on the
social scale. The term is often used in a derogatory sense to refer to
anything conventional, respectable, etc., as in "bourgeois values."
boycott
to
refuse to do business with an organization or nation, as when the
Soviet Union boycotted the 1984 Olympic Games in Los Angeles. Also
refers to a refusal to buy or sell something, as when, say, consumers
are urged by an interest group to boycott a particular manufacturer's
goods.
breach of the peace
a violation of the public peace, as in a riot. Also refers to any disorderly conduct. See also secondary boycott.
brigandage
theft or robbery.
brinkmanship
in
political diplomacy or negotiation, the art of taking big risks, even
to the brink of war, in the hope that the adversary will back down.
Brinkmanship can be a way of testing an adversary's resolve. In 1994
Iraq massed troops on the Kuwaiti border, testing U.S. response-this
was an act of brinkmanship on the part of Iraq's Saddam Hussein.
Hussein backed down, and withdrew the troops when it became clear that
the U.S. would mobilize to repel a possible invasion of Kuwait. Much of
brinkmanship consists of bluffing, but it can be a dangerous game to
play if either side misinterprets the moves of the other.
budget
a
statement of estimated income and expenditure over a given period for
an individual, group, government or organization. If revenues exceed
expenditures, there is a budget surplus; if expenditure is greater than
revenue, there will be a budget deficit.
bureaucracy
the
administration of a government; all government offices taken together;
all the officials of a government. The term is often used in a negative
sense, when someone wants to point the finger at perceived
inefficiencies or incompetence. Large bureaucracies are often seen as
inflexible, with too many rules and red tape, making them unresponsive
to the real needs of people.
business cycle
the
general pattern of expansion and contraction that businesses go
through. In terms of the national economy, the existence of business
cycles means that a period of growth is usually followed by a
recession, which is followed by a recovery.
by-election
an
election to fill an office that has become vacant before its scheduled
expiration date. If a Congressman dies in office, for example, a
by-election would be held to fill the seat.
by-laws
laws made by local authorities; regulations made by social or professional associations.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2012/10/4 توسط رازمحمد نورزی
منبع: http://political.ir/post-899.aspx
اندیشه های سیاسی قرون وسطی را می توان به دو گروه عمده بر حسب گذشت
زمان انها تقسیم کرد گروهی که در صدد بر آمدند تا به حکومت دینی و حاکمیت
کلیسا مشروعيت بخشند و در پی محکم کردن پایه های حکومت دینی بودند و گروهی
که در پی تحولات بر این اندیشه تاکید کردند که با ید اقتدارات و اختیارات
پاپ ودستگاه کلیسا را محدود کرد و حکومت های ملی وشاهان تجلی قدرت خداوند
هستند نه پاپ . اندیشه های گروه اول یعنی کسانی که به دنبال قدرت بخشیدن به
کلیسا بودند عموما در فضا ی فکری قرن یازدهم ودوازدهم وسیزدهم مطرح بودند و
گروه دوم کم کم از اواخر قرن سیزدهم و قرن چهاردهم فضای فکری اروپا را
همراه با تغیرات سیاسی تغیر دادند.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2012/10/4 توسط رازمحمد نورزی
The
sequencing of content in a broadcast is called a schedule. As with all
technological endeavours, a number of technical terms and slang have
developed. A list of these terms can be found at List of broadcasting
terms. Television and radio programs are distributed through radio
broadcasting or cable, often both simultaneously. By coding signals and
having a cable converter box with decoding equipment in homes, the
latter also enables subscription-based channels, pay-tv and pay-per-view
services.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2012/10/4 توسط رازمحمد نورزی
منبع:http://political.ir/
POLITICAL DICTIONARY The Letter A abdication
voluntary
resignation from office by a queen or king. The most famous abdication
in recent history came in 1936, when Britain's Edward VIII abdicated
the throne because the British establishment would not permit him to
marry Wallis Simpson, an American divorcee.
abrogation
the repeal of a law, treaty, or contract, either by mutual agreement or unilaterally.
absolutism
theory
of absolute government. Power can be vested in an individual (as a
dictator), an office (as a monarchy), a party, or a government
administration. The government is not restricted legally by any other
government agency. Thus absolute government can lead to absolute power
vested in one individual-e.g., a dictatorship.
academic freedom
the
right of a professor at a university to pursue his research and publish
his findings, whether popular or controversial, without political or
any other kind of presure being put on him or her.
accord
a
diplomatic agreement that does not have the same binding force as a
treaty, but is often treated as such, e.g. the Camp David accord signed
between Israel and Egypt at Camp David in 1978; the accord between
Israel and Jordan in 1994. The term can also refer to any agreement
reached by two conflicting parties.
accountability
the
extent to which people are held responsible for their word and actions.
For example, an employee is accountable to his boss; a congresspersons
to his constituents, and a U.S. president to the people as a whole.
acculturation
the process by which people adapt to or adopt a culture that is not their own.
Achilles' heel
a
defect, weakness, or point of vulnerability. Based on the Greek myth of
Achilles, a warrior in ancient Greece. While being dipped in the waters
of immortality, he was held by his heel thus making this the one part
of his body that was mortal. He was eventually killed in the Trojan War
by a wound in the heel.
acid test
a
crucial test of the value of something or someone. A politician might
face the acid test of his popularity in an election. The term is also
used in accounting as a measure of a company's abilities to pay
immediate liabilities.
act of state
the actions of a government for which no individual can be held accountable.
activism
getting
involved in political affairs, by such actions as running for political
office, taking part in demonstrations, getting support for issues.
Often used to refer to the activities of grass-roots protest movements,
as in animal rights activists, etc.
adjournment
the suspension of business for a specified time.
adjudication
the hearing and deciding of a legal case in a court of law.
administration
the
management of institutional or governmental affairs; a term for the
government itself and its policy-makers; as in the Clinton
administration; the period in which a government holds office; as in
the Persian Gulf war took place during President Bush's administration.
adversary system
the
system of law in which a case is argued by two opposing sides: a
prosecutor who tries to prove that the defendant is guilty and a
defender, who argues for the defendant's innocence. The case is then
decided by an impartial judge or a jury. The U.S. and Great Britain
operate under the adversary system.
aegis
any
power or influence that protects or shields, as when nations take part
in peackeeping operations under the aegis of the United Nations, or
humanitarian missions under the aegis of the Red Cross.
affidavit
a declaration in writing signed and sworn to under oath.
affirmative action
the
giving of preferential treatment to women and minorities in business
and education to redress the effects of past discrimination.
Affirmative action began in the 1960s; it has benefited hundreds of
thousands of minorities and helped in the creation of an
African-American middle-class. The number of women in professional and
managerial jobs has also increased considerably as a result of
affirmative action. However, during the 1990s affirmative action has
become a contentious issue. While the bulk of minorities and civil
rights leaders still support it, many conservatives claim that it
amounts to "reverse discrimination." Supreme Court decisions in 1995
limited the scope of affirmative action programs in business and
education. In 1997, California banned preferential treatment for
minorities or women in state hiring practices.
affluence
wealth or riches.
affluent
wealthy;
an affluent society is one in which there is an abundance of material
or consumer goods. The term affluent society was popularized by
economist John Kenneth Galbraith in 1964, and it is often used to
describe the U.S. and other flourishing Western societies.
agenda
things
to be done. Often used to describe political platforms, as in the
Republican (or Democratic) agenda, meaning the policies each party
hopes to pursue and enact.
aggregate demand
the
total demand for goods and services in an economy, incuding demands for
consumer goods and investment goods, the demands of local and central
government, and of other countries for exports.
aggregate supply
the
total supply of goods and services in an economy, including imports and
exports, that is available to meet aggregate demand.
aggression
applied
to belligerent actions by one state against another; as in Iraq
committed an act of aggression when it invaded Kuwait in 1990.
agitation
in
a political sense, refers to keeping an issue or a debate constantly
before the public; as in there was considerable agitation for political
reform in China in the late 1980s. Usually used to refer to opposition
to the status quo (in communist countries, those who campaigned for
human rights would often be referred to as agitators by the
government.)
agitprop
originally
set up as the Department of Agitation and Propaganda by the Central
Committee of the Communist Party of the USSR. Later usage came to be
more general, involving activities that encouraged acceptance of
left-wing ideology.
agrarian
relating to land or agriculture.
ahistorical
unrelated to history.
aide-de-camp
an officer who serves as confidential assistant and secretary to a higher ranking officer, such as a general.
alien
a visitor or resident in a nation of which he or she is not a citizen.
allegiance
joining
together in pursuit of mutual interests; as, the alliance of the U.S.,
Britain, and the Soviet Union defeated the Nazis in World War II.
alliance
joining
together in pursuit of mutual interests; as, the alliance of the U.S.,
Britain, and the Soviet Union defeated the Nazis in World War II. The
term can also refer to domestic politics, as an alliance of liberal
interest groups is fighting to preserve afirmative action policies
against conservative opposition.
altruism
unselfish concern for the welfare of others.
ambassador
the highest ranking diplomatic officer, who acts as personal representative of one state to another.
amendment
a
change in a document made by adding, substituting or omitting a certain
part. The U.S. constitution has 26 amendments, adopted after the
original ratification of the constitution. Amendment can also refer to
a change in a bill while it is being considered in a legislature.
amnesty
an
act by which the state pardons political or other offenders, usually as
a group. In 1977, for example, President Carter granted an amnesty to
all Vietnam draft evaders. Amnesties are often used as a gesture of
political reconciliation. In 1990, the ruling Sandinistas in Nicaragua
declared an anmesty for over a thousand political prisoners as a
prelude to a general election. Amnesties also sometimes occur after a
change of government or regime.
anarchism
a
doctrine that advocates the abolition of organized authority.
Anarchists believe that all government is corrupt and evil. Anarchism
was a force in nineteenth century Russia, associated with Prince Peter
Kropotkin (1842-1921) and Mikhail Bakunin (1814-76). Types of anarchism
range from pacifism to violent revolution. American President William
McKinley was assassinated by anarchists in 1901. However, anarchism has
in general not been a prominent force in American political history.
("Anarchism- a doctrine that advocates the abolition of organized
authority. Anarchists believe that not only is all government corrupt
and evil, but also that any institution based on hierarchy or power is
equally corrupt (e.g., religion, the family, etc.) While most often
anti-capitalist, there are pro-capitalist strains. Anarchist theory was
developed in 19th century Europe, largely by the Russians Prince Peter
Kropotkin (1842-1921) and Mikhail Bakunin (1841-76) and the Frenchman
Pierre-Joseph Proudhon. (1809-1865).
anarchy
the absence of government; disorder, chaos in a society.
annexation
the
act by which one state takes possession of another state or territory,
usually a smaller one, without the consent of the party being taken
over. For example, in 1938 German troops invaded Austria and annexed
it. The citizens of Austria thereby became subjects of Germany.
anthropology
the study of humankind; often used to refer only to the study of primitive peoples.
Anti-ballistic Missile Treaty (ABM)
a
landmark arms control agreement signed in 1972 by the Soviet Union and
the U.S., this treaty limited antiballistic missiles to two sites of
100 antiballistic missile launchers in each country. In 1974 this was
reduced to one site.
anti-clericalism
opposition
to the influence of organized religion in state affairs. The term was
applied particularly to the influence of the Catholic religion in
political affairs.
anti-communism
opposition
to communism. Anti-communism was the defining mark of U.S. foreign
policy during the Cold War, which sought to check Soviet expansion
around the globe. In domestic politics, being seen as "tough on
communism" was often a litmus test for American politicians; anything
less was to court electoral disaster. Anti-communism reached an extreme
during the McCarthy era, in the early 1950s, when Senator Joseph
McCarthy led an unscrupulous witchhunt to root out alleged communist
sympathizers in U.S. government service.
anti-Semitism
hostility
towards Jews. Anti-semitism is as old as Christian civilization. Jews
were despised because, according to Christian belief, they had rejected
Christ and continued to practice a religion that was not the true one.
During the nineteenth century anti-Semitism became racial rather than
religious. Jews were persecuted for being Jews, not for practising a
particular religion. Anti-semitism was found throughout nineteenth
century Europe, particularly in Russia, Germany, and France. Russian
anti-semitism reached a peak in the period 1905-09, with an estimated
50,000 victims. But anti-Semitism reached its peak in Nazi Germany in
the 1930s and 1940s. Jews were held to be inferior to what Nazis
described as the Aryan master race. Jews were held as the scapegoat for
all the ills suffered by the Germans. They were deprived of all their
civil rights, banned from trades and professions; their property was
confiscated. The persecution culminated in Adolf Hitler's "final
solution," which was the attempted destruction of the entire Jewish
race. Six million Jews were slaughtered in concentration camps during
World War II. This was more than one-third of the Jewish population of
the world. After the war anti-Semitism continued in Eastern Europe and
the Soviet Union, although not with anything like the intensity that it
had had in Nazi Germany. See also Holocaust.
anti-trust laws
federal
and state laws designed to restrict monopolistic business practices
that interfere with free trade. These are thought necessary to protect
the public interest (from price-fixing, for example.)
apolitical
not
concerned with politics. The term might be used to describe someone who
does not care to vote, or to a nonpartisan organization. Fast Times is
an apolitical newsmagaine, in that it is not affiliated with any
political party.
apologetics
a branch of theology that deals with the reasoned defense of Christianity.
apologist
someone
who writes or speaks in defence of a belief, faith, doctrine. If
someone wrote in defense of the Vietnam War, for example, he would be
an apologist for that war.
appeasement
giving
in to unreasonable demands or threats out of weakness or stupidity. In
political discourse appeasement has a very negative connontation. It
harks back to the buildup to World War II, when Britain and France did
nothing to check German rearmament and aggression, particularly the
Nazi occupation of the Sudetenland in Czechoslovakia in 1938. Since
World War II Western politicians of all stripes have done everything
possible to avoid having the term applied to their actions or policies
in the international arena.
appropriation
money used to pay for government-approved expenditures.
arbitrary
derived
from opinion, random choice, or chance. When people speak of an
artibrary decison they usually mean an unfair one, one that is not
based on logic, standard rules, or accepted customs.
arbitration
settlement
of labor disputes in which each side agrees to accept the decision of
an arbitrator, who is a kind of judge appointed because of his
acceptability to both sides. Sometimes the arbitrator may be a group,
or a panel, rather than an individual.
archives
the place where public records and documents are kept, and also the documents themselves.
aristocracy
a
government that is controlled by a small ruling class. Also refers to
that class itself, sometimes called simply the upper class. The
aristocracy may owe its position to wealth, social position, or
military power, or another form of influence or training. These
attributes are usually inherited.
armistice
ending of hostilities; as in the armistice of November, 1918, marked the end of World War I.
arms control
any
international agreement that limits the type and number of weapons or
armed forces. Arms control played a major role in superpower politics
during the 1970s and 1980s, and a number of nuclear arms control
agreements were signed by the United States and the Soviet Union. These
were the Anti-ballistic Missile Treaty (1972) the First Strategic Arms
Limitation Treaty (1972), the Second Strategic Arms Limitation Treaty
(1979), the Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty (1987), the First
Strategic Arms Reduction Treaty (1991) and the Second Strategic Arms
Reduction Treaty (1993). In 1994, the U.S. had about 14,900 nuclear
weapons, down from the record number of 30,000 in 1967, and the
Russians had about 29,000. See also disarmament.
arraignment
a
court hearing in a criminal case during which the defendant is informed
of his or her rights and is required to plead guilty or not guilty.
Association of Southeast Asian Nations (
promotes
economic cooperation amongst member countries which include: Brunei,
Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, and Thailand. ASEAN also
encourages cultural development, promotes peace and stability in
southeast Asia, and cooperates with other international organizations.
The headquarters is in Jakarta, Indonesia.
atavism
reversion to an earlier type; resemblance to remote ancestors.
Attorney General
the
highest legal officer in the United States, who heads the Justice
Department, and is chief legal advisor to the president. Each state
also has an attorney general.
austerity
severity
or harshness. Often used to describe economic conditions; as, the
Polish people are undergoing a period of austerity as the economy makes
a transition from communism to capitalism.
autarchy
political
self-rule; complete independence, particularly economic
self-sufficiency, in which through government controls a nation's
economy (or a group of nations) is isolated from the rest of the world.
During the Cold War the Soviet bloc practised economic autarchy,
trading only within itself.
authoritarian
a
form of government in which a large amount of authority is invested in
the state, at the expense of individual rights. Often power in
authoritarian systems is centered on a small group of autocratic
leaders Usually used in a negative sense.
autocracy
a
government in which almost all power rests with the ruler. The Soviet
Union under Stalin, Iraq under Saddam Hussein, are examples of
autocracies.
automation
in
industry, the performing of routine tasks by machines that were
formerly done by humans; any manufacturing system in which many of the
processes are performed automatically or controlled by machinery.
autonomy
a
limited form of self-government. In the U.S. states have a certain
autonomy, which allows them to make their own laws regarding local
matters. In international affairs, the Palestinians have been promised
autonomy in Gaza, formerly occupied by Israel. Autonomy does not
usually extend to control over foreign affairs.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2012/10/4 توسط رازمحمد نورزی
 |
| در صورت استفاده از این بمب نظم آرایشی نیروهای دشمن از هم گسیخته شده و سربازان دشمن به دلیل تحریك جنسی فوق العاده با … |
بمب جنسی نیز یكی دیگر از سلاح های ممنوعه ای است كه گزارش ها و اطلاعاتی
درباره تحقیقات پنتاگون در زمینه ساخت آن به بیرون درز كرده است.
بر اساس این گزارش ها پیشنهاد ساخت این بمب از سوی پژوهشکده اوهایوی نیروی
هوایی آمریكا ارایه شده است. گفته می شود این بمب حاوی مواد شیمیایی
تحریککننده نیروی جنسی سربازان دشمن میباشد.
در صورت استفاده از این بمب نظم آرایشی نیروهای دشمن از هم گسیخته شده و
سربازان دشمن به دلیل تحریك جنسی فوق العاده با همرزمان شان مشغول رابطه
جنسی می شوند!
در سال ۲۰۰۵ میلادی، شبکه بیبیسی بریتانیا برای نخستین بار گزارشی از
تحقیقات راجع به ساخت این بمب ارایه داد ، اما همان گونه كه در دیگر سلاح
های ممنوعه و مخفی نیز وجود دارد ، ساخت این بمب نیز تا كنون از سوی هیچ
مرجع رسمی تایید نشده است.
… و ای کاش انسان به جای ساخت سلاح های عجیب و غریب ، درخت دوستی می نشاند. |
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/4/28 توسط رازمحمد نورزی
|
شدت يافتن رويارويي آمريكا و افغانستان در سال 89
گروه پژوهش و بررسي هاي خبري - در سال گذشته موضع گيري هاي مقام هاي افغان
عليه نيروهاي آمريكايي شدت يافت و حامد كرزاي رييس جمهور اين كشور بارها
اين نيروها را به ناكارآمدي، كشتار غيرنظاميان افغاني و غرب را به دورويي
با ملت و دولت اين كشور متهم كرد.
|
|
|
مبارزه با كشت و توليد مواد مخدر، استراتژي نيروهاي آمريكايي در خاك
افغانستان، جدول زمان بندي خروج نيروهاي ناتو، ميزان تلفات نظامي و
غيرنظامي و نيز مذاكره با طالبان از محورهاي عمده سخنان مقامات آمريكايي و
افغان در طول يك سال گذشته بود كه واكنش مسوولان افغاني را به همراه داشت.
پايگاه هاي خبري خارجي نظير؛ شبكه اطلاع رساني افغان، صداي
افغان(آوا)، نواي افغانستان، پيام آفتاب، سايت خبري وخت، بي بي سي، دويچه
وله، رويترز، صداي آمريكا، ريانووستي و همچنين روزنامه هاي وال استريت
ژورنال، آسوشيدتدپرس و تايمز از جمله منابع خبري بودند كه به اطلاع رساني
در خصوص افغانستان و رويدادهاي آن درسال گذشته پرداختند.
**مواد مخدر
--------------
بنابر آمارهاي منتشر شده از سوي سازمان هاي مبارزه با مواد مخدر در
سال گذشته افغانستان با توليد 6900 تن ترياك حدود 93 درصد از كل توليد
جهاني را به خود اختصاص دادت. همچنين 52 درصد از درآمد ناخالص اين كشور
نيز از طريق فروش مواد مخدر تامين مي شود.
به گزارش شبكه اطلاع رساني افغانستان، توليد مواد مخدر در افغانستان
دو و نيم برابر نسبت به سال قبل افزايش يافته است و اين در حالي است كه پس
از حمله نظامي به اين كشور، آمريكا مخفيانه اجازه مواد مخدر در افغانستان
را صادر مي كند. ميزان كاشت مواد مخدر نسبت به سال 2001 بيش از 400 برابر
افزايش يافته است. سخنان مقام هاي افغان در باره نقش آمريكايي ها در توليد
مواد مخدر بر ابهام هاي موجود افزوده است.
-محورهاي سخنان حامد كرزاي؛
- مبارزه با مواد مخدر نيازمند تلاش كشورهاي همسايه است.
- هيچ سازمان يا نهادي حق ندارد بدون اجازه و توافق جمهوري اسلامي
افغانستان در داخل قلمرو كشور ما دست به عمليات نظامي به منظور تخريب
مراكز توليد مواد مخدر بزند.
- حمله آمريكا به كارگاه هاي تهيه مواد مخدر، نقض حاكميت ملي افغانستان است.
- مواد مخدر به تشويق خارجيها در افغانستان كشت و توليد ميشود و آنان از اين بابت سالانه 60 تا 100ميليارد دلار درآمد كسب ميكنند.
- عمليات خودسرانه نيروهاي آمريكايي در استان ننگرهار، نقض آشكار حاكميت ملي افغانستان است.
-هيلاري كلينتون؛
- دولت افغانستان دولت مواد مخدر است.
- دولت افغانستان در امر مبارزه با مواد مخدر فاسد و ناتوان است.
- باراك اوباما؛
- براي مقابله با فساد در نهادهاي دولتي و نيز مبارزه با مواد مخدر در افغانستان بهطور جدي اقدام شود.
**استراتژي ناتو در افغانستان
---------------------------------
تغييرات استراتژيكي آمريكا در افغانستان و عمليات نظامي به منظور
برقراري امنيت در اين كشور از موضوعات مهم مورد بحث سران آمريكايي و افغان
است. به گزارش منابع خبري، ميزان عمليات در شش ماه اول سال گذشته، در اين
كشور، 18 برابر نسبت به زمان مشابه در سال قبل افزايش يافت و در نتيجه آن،
تعداد زيادي از شورشيان به دام افتادند يا كشته شدند. بخشي از مهم ترين محورهاي اظهارات تقابلي مقامات آمريكا و افغانستان
در طول يك سال گذشته كه درميان محافل مطبوعاتي به جدال هاي لفظي ميان
مسوولان دو كشور شهرت يافته ، به شرح ذيل است:
ارائه اين اظهارات از آن جهت مهم است كه نشان دهنده تعارض خواسته هاي ملت و دولت افغانستان با نيروهاي خارجي حاضر در اين كشور است.
- حامد كرزاي؛
-غرب درصدد تضعيف من و افغانستان است.
- خارجيها پس از تامين منافع خود از افغانستان ميروند.
- نيروهاي خارجي براي تامين منافع خود به اين كشور آمده اند نه براي تامين منافع افغانستان.
- آمريكا تلاش مي كند افغانستان را تحت تسلط خود درآورد.
- مقام?هاي آمريكايي متمايل به ايجاد پايگاه?هاي نظامي در افغانستان هستند.
- ژنرال مك كريستال بهترين فرمانده در 9 سال عمليات نظامي آمريكا در افغانستان است.
- تعويض مك كريستال به روند صلح و ثبات در افغانستان كمك نخواهد كرد.
- نظاميان آمريكايي در افغانستان بايد حضور و شدت فعاليت هاي نظامي خود را محدود كنند.
- وقت آن رسيده كه از تعداد عمليات نظامي كاسته شود چرا كه افغان ها خواستار اين گونه عمليات ها نيستند.
- نيروهاي ناتو بايد به حملات شبانه خود پايان دهند زيرا، چنين حملاتي
موجب عصبانيت مردم افغانستان شده و آنان را به پيوستن به نيروهاي طالبان
ترغيب مي كند.
- به نمايندگي از سوي مردم افغانستان از شما مي خواهم كه به كشتار غيرنظاميان پايان دهيد.
- روند صلح هنوز در مراحل اوليه قرار دارد.
- آمريكا در تامين امنيت افغانستان ناتوان است.
- انتقال مؤثر امنيت به افغان ها مسؤليت نيروهاي خارجي را كاهش مي دهد.
- برقراري صلح خواست اصلي مردم افغانستان است.
-هيلاري كلينتون؛
- ناتو در پي نابودي قندهار نيست.
- هدف اصلي حمله به قندهار، كسب موفقيت در برابر نيروهاي طالبان است نه نابودي اين منطقه ناآرام و مهم افغانستان.
- كرزي حامي راهبرد آمريكا است.
- كرزي از استراژي آمريكا، از جمله حملات شبانه به شورشيان، حمايت كامل مي كند.
- بخش كليدي استراتژي ناتو استفاده از عمليات امنيتي و دقيق عليه
شورشيان ارشد و شبكه هايشان است. چنين حملاتي تاثير چشمگيري بر رهبري
طالبان دارند.
- نيروهاي ناتو، عمليات نظامي را با مشاركت كامل دولت و نيروهاي امنيتي افغانستان انجام مي دهند.
- افزايش نيروهاي امنيتي در افغانستان درپي افزايش امنيت در اين كشور و مبارزه با شورشيان است.
- پيشرفت افغانستان در سايه تلاش ملت و دولت اين كشور دست يافتني است.
- جنگ افغانستان براي امنيت ملي، حياتي است.
-باراك اوباما؛
- تغيير فرماندهي نظامي، استراتژي جنگ افغانستان را تغيير نمي دهد.
- سربازان اضافي به نيروهاي افغانستان در گرفتن امور امنيتي و استقرارشان كمك خواهند كرد.
- افغانستان از دست نرفته ولي براي چند سال عقب رفته است.
- همانطوري كه ما در عراق عمل كرديم، جابجايي ما در افغانستان نيز با مسووليت خواهد بود.
- تعهد ناتو و آمريكا به افغانستان بلند مدت است.
- ديويد پترائوس؛
- طالبان هنوز سرسخت و مطمئن هستند.
- اوضاع امنيتي افغانستان شكننده است.
- درگيري هاي شديد ادامه خواهد داشت و شورشيان به شدت خواهند جنگيد.
- براي پيروزي در افغانستان نيازمند اتحاد هستيم.
- براي پيروزي در افغانستان، نياز است تا دولت اين كشور و ناتو در همكاري نزديك با هم كار كنند.
- ما همه، نظامي و غيرنظامي، افغان و يا خارجي، همه بخش يك تيم با يك ماموريت مشترك هستيم.
- بدون بدست آوردن دل افغان ها، دشوار است در افغانستان به پيروزي دست يافت.
- وحدت عمل فوري ترين نياز براي شكست طالبان است.
- طالبان با اطمينان و سرسخت عليه نيروهاي خارجي در افغانستان مي جنگند.
**جدول زمان بندي خروج نيروهاي ناتو
-------------------------------------------
ديويد پترائوس، فرمانده عمومي نيروهاي ناتو در افغانستان، طرح جدول
زمان بندي خروج نيروهاي ناتو از خاك افغانستان را مطرح كرد. براساس اين
جدول زمان بندي، تاريخ خروج نيروهاي نظامي تا پايان سال 2014 عنوان شده
است و اين نيروها، مسووليت امنيت افغانستان را به طور كامل به دولت اين
كشور واگذار خواهند كرد. براساس اين جدول كه با دو رنگ خاكستري و سبز
تنظيم شده است ميزان واگذاري اداره كامل امور مناطق مختلف افغانستان به
نيروهاي امنيتي اين كشور مشخص شده است. اين در حالي است كه به گفته وزارت
دفاع آمريكا اين تاريخ، قطعي و تغييرناپذير نيست. در حال حاضر 100 هزار
سرباز آمريكايي در افغانستان در حال انجام ماموريت هستند.
- حامد كرزاي؛
- ما از جامعه جهاني و كشور هاي جهان خواستيم تا بر تعهدات خود در بخش
هاي مختلف عمل كنند تا نيرو هاي افغانستان بتوانند تا سال 2014 تمام
مسووليت هاي امنيتي و ادراي خود را بدست آورند.
- باراك اوباما؛
- نيروهاي آمريكايي تا رسيدن به پيروزي در افغانستان باقي ميمانند.
- در آينده خروج حدود 100 هزار نيروي نظامي از افغانستان آغاز مي شود و در سال
2011 واگذاري امنيت اين كشور به نيروهاي افغان خواهد شد.
- هدف ما آغاز بيرون كشيدن نيروهاي آمريكايي از افغانستان در ماه جولاي 2011 است.
- 2014 سالي است كه ناتو اميدواراست اداره امور امنيتي كاملاً به افغان ها واگذار شود.
- در رابطه با واگذاري مسووليت به نيروهاي افغان، بايد بر آموزش نيروهاي امنيتي افغان تاكيد بيشتري شود.
-هيلاري كلينتون؛
- آمريكا حضوري دائمي در افغانستان نخواهد داشت.
-تاريخ ژوئيه 2011 شروع يك روند جديد است نه پايان حضور ما در افغانستان.
- رابرت گيتس؛
- خروج نظاميان آمريكا از افغانستان در زمان پيش بيني شده يعني تا پايان 2014 قابل اجرا است.
- آمريكا عجلهاي براي خروج از افغانستان ندارد.
- نيروهاي امنيت ملي افغانستان همچنان نيازمند حمايت بيشتري براي بر
عهده گرفتن كامل مسئوليتهاي امنيتي از نيروهاي تحت امر سازمان ناتو
هستند.
-آموزش نيروهاي امنيتي افغان و تجهيز آنها توسط آمريكا و متحدانش در ناتو فراتر از سال 2014 ادامه خواهد يافت.
**ميزان تلفات نظاميان و غيرنظاميان
-----------------------------------------
براساس آمار منتشر شده از سوي سازمان ملل متحد در سال گذشته 2412 نفر
در اثر حملات نيروهاي غربي حاضر در افغانستان، كشته و بيش از سه هزار و
800 نفر نيز مجروح شدند. همچنين براساس بررسي هاي يك گروه نظارت حقوق بشر
در افغانستان، سال گذشته، اين كشور شاهد بالاترين سطح تلفات غيرنظاميان از
آغاز جنگ عليه طالبان بود. اين نهاد، گروه هاي شورشي را مسوول اين تلفات
دانست.
به گزارش اين نهاد در سال گذشته 740 كودك بر اثر خشونت در افغانستان
كشته شدند و 30 درصد تلفات غيرنظاميان در سال گذشته كودكان بودند.
همچنين شمار تلفات نظاميان در سال گذشته به 600 تن رسيد. اين در حالي
است كه تا پايان سال گذشته بيش از 150 هزار سرباز خارجي در افغانستان
مستقر بودند.
- حامدكرزي؛
- بروز تلفات غيرنظاميان در عمليات نيروهاي ناتو، باعث افزايش خشونت در كشورش شده است.
- ناتو تلفات غيرنظاميان افغان در جريان عمليات نظامي را پذيرفت.
- تنها در تنها در ماه ژوئن امسال، 102 سرباز خارجي در افغانستان كشته شدند.
- سازمان ملل متحد؛
- در شش ماه اول سال 2010، بيش از هزار و دويست غيرنظامي كشته و هزار و نهصد و نود و هفت نفر نيز زخمي شدند.
- تلفات غيرنظاميان افغان تا 31 درصد افزايش يافت.
- گروه طالبان و ساير مخالفان مسلح دولت افغانستان، مسئول 76 درصد تلفات هستند.
- نيروهاي افغان و ناتو، مسئول 12 درصد تلفات غيرنظاميان بودند.
- تلفات كودكان افغان در شش ماه اول سال 2010 پنجاه و پنج درصد افزايش يافت.
- ديويد پترائوس؛
- مرگ هر شهروند غيرنظامي افغان، بر هدف نهايي ما تاثير مي گذارد و بايد به كاهش تلفات غيرنظاميان در اين كشور توجه كنيم.
**برگزاري لوي جرگه
-----------------------
'جرگه' يا 'لوي جرگه'، بزرگترين مجلس سنتي افغانستان است كه نمونه آن
در ديگر كشورهاي جهان كمتر وجود دارد. به گزارش شبكه اطلاع رساني
افغانستان لوي جرگه ها هميشه در افغانستان خواست بخش مشخصي از مردم
افغانستان بوده و در آن صلاحيت هاي ويژه به اقوام و قبايل داده مي شود.
اعضاي اين جرگه ها هميشه به درخواست و تعيين حاكمان وقت بوده و توده هاي
مردم در آن نقشي ندارند. اين جرگه ها به منظور مشورت با بزرگان، سران در
تصميم گيري هاي مهم برگزار مي شود و غالبا به صورت مقطعي و گاه اضطراري،
نسبت به مقتضيات و شرايط موجود، به منظور حل مسايل و معضلات كلان جامعه
افغانستان تشكيل مي شود.
در آخرين خبر از برگزاري لوي جرگه، پايگاه هاي خبري افغان به نقل از
رييس جمهور اين كشور از برگزاري لوي جرگه در آينده اي نزديك در كابل خبر
دادند. به گفته وي: افغانستان در قبول استراتژي آمريكا، سه پيش شرط خواهد
داشت، منافع ملي افغانستان، توافق كشورهاي همسايه و آغاز سپردن مسووليت به
صورت تدريجي از نيروهاي خارجي به افغانها بعد از سال نو.
به نظر مي رسد ايجاد پايگاه هاي دائمي براي نظاميان آمريكايي يكي از
موضوع هاي مهم اين جرگه باشد. نكته قابل توجه اينكه حامد كرزي، از گروه
هاي طالبان خواست تا در اين جرگه شركت و در خصوص مصالحه با طالبان تصميم
گرفته شود.
مهمترين محورهاي تقابلي اظهار نظرهاي مقام هاي آمريكايي و افغان در خصوص نيروهاي طالبان و لوي جرگه به شرح ذيل است:
-حامد كرزي؛
- بررسي ايجاد پايگاه هاي نظامي آمريكا در افغانستان بر پايه منافع
ملي و پايان دادن به بحث هاي مربوط به شوراي ملي در لوي جرگه در نظر گرفته
مي شود.
- گرفتن مسووليت ها از مناطق و ولايات مختلف تا سال 2014 در افغانستان آغاز خواهد شد.
- از طريق لوي جرگه، از طالبان خواسته خواهد شد كه به زندگي عادي بپيوندند.
- طالبان را انگليس و آمريكا احيا كردند.
باراك اوباما؛
- تصميم اين كه آيا پايگاه هاي نظامي در افغانستان ايجاد شود يا خير به دست شوراي ملي افغانستان و لوي جرگه است.
- شورشيان طالبان، دشمني مصمم هستند، آمريكا هم در رسيدن به اهدافش در افغانستان مصمم است و در نهايت پيروز خواهد شد.
- طول مي كشد تا بتوان القاعده را بطور كامل شكست داد، اما آمريكا و
متحدانش فعاليت هاي بي امان خود را در اين باره ادامه خواهند داد.
- طالبان هرگز نمي?توانند كنترل افغانستان را به دست گيرند.
- من مي?توانم بگويم كه ما القاعده را شكست خواهيم داد و اين كه طالبان، دوباره افغانستان را به دست نخواهد گرفت.
- طالبان هنوز مي?خواهد يك عنصر در افغانستان باشد.
-رابرت گيتس؛
- استراتژي جنگ افغانستان مناطق تحت تسلط طالبان را كوچكتر كرده است.
- تا زماني كه رهبران طالبان مشاهده نكنند اوضاع تغيركرده است و اين
موضوع را درك نكنند، كه به پيروزي دست نخواهند يافت، احتمال آشتي با آنها
بسيار كم است.
- طالبان عادي، شايد، برخلاف رهبران آنها به همكاري با حكومت افغانستان موافقت نمايند.
-هيلاري كلينتون؛
-طالبان ساخته دست آمريكا است.
- آشتي با طالبان را تحت هر شرايطي نمي پذيريم.
- واشنگتن در برابر اين مساله كه طالبان بخشي از دولت افغانستان باشند، تسليم نميشود.
- برخي از اعضاي طالبان به طرف ديگري گرويدند.
- مردم يا از جنگ خسته ميشوند و تصميم ميگيرند كه وارد روند صلح
شوند و يا شكست ميخورند و مايل به زمين گذاشتن سلاحهايشان ميشوند.
- طالبان بايد قانون اساسي افغانستان را رعايت كنند.
- در سال گذشته افزايش شمار سربازان آمريكايي در افغانستان بخشي از
استراتژي بوده است تا طالبان تضعيف شده را از القاعده منشعب گرداند و با
آنهايي كه خشونت را ترك مي گويند و قانون اساسي افغانستان را مي پذيرند،
آشتي كند.
- مذاكرات با اپوزيسيون مسلح در افغانستان فقط در صورت اجراي سه شرط
ممكن است؛ طرفداران طالبان، از سلاح و حمايت القاعده دست بردارند و قانون
اساسي افغانستان را رعايت كنند.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/4/12 توسط رازمحمد نورزی
وقتي چين آقاي جهان شود
گروه هماوريهاي خبري- آمريكايي ها از چين به عنوان غول اقتصادي آسيا ياد
مي كنند، اما چيني ها كشور خود را درحال توسعه مي دانند. رقابت ارز و
اقتصاد دو كشور كه در طيفي از 'رويارويي تا جنگ ' تعبير شده پيام
آشكارمشكل همزيستي عقاب و اژدها را همراه دارد.
|
|
|
نفوذ كالاها و توليدات مختلف چيني به بازارهاي جهاني يكي از عواملي است كه
سبب شده آمريكا به عنوان نخستين رقيب اين كشور آسيايي، از تمام ابزارها
براي كنترل توسعه اقتصادي چين بهره گيرد.
عدم توازن صادرات آمريكا به چين و ميزان واردات ايالات متحده از اين
كشور، مواردي است كه اگرچه مسوولان آمريكايي از آن به عنوان شاخص هاي زنگ
خطر براي اقتصاد جهان ياد مي كنند، اما به نظر مي رسد واژه دقيق ترآن
'اقتصاد آمريكا' باشد.
از نگاه آمريكا كه پس از جنگ دوم جهاني تاكنون رتبه نخست اقتصاد
جهان را به خود اختصاص داده چين به مثابه غول آسيايي است كه نگراني عميق
آنها را ايجاد كرده است.
ابراز نگراني از اين موضوع كه اكنون پكن در ابعاد اقتصادي شانه به
شانه واشنگتن درجهان گام بر مي دارد، در اظهارات مسوولان مختلف آمريكايي
كاملا مشهود است. كشمكش اقتصادي دو كشور كه در جنگ ارزي ميان آنها تبلور يافته ، در
محافل علمي - دانشگاهي عمدتا آمريكايي به طور دقيق مورد بررسي قرار دارد.
'بنجامين پيج و تاو كساي' دو نويسنده آمريكايي- چيني در كتاب ' وقتي
چين آقاي جهان شود' حساسيت هاي آمريكا در اين زمين را مورد مداقه قرار
دادند.
بنجامين پيج استاد علوم سياسي دانشگاه تكزاس در ايالت اوستين آمريكاست و تاو كساي نيز استاد چيني رشته مشابه است.
اهميت اين كتاب در استناد به مجموعه گسترده اي از تحقيقات ، تحليل ها
و پژوهش هاي گسترده در مورد مشكل همزيستي آمريكا و چين و ارائه راه حل هاي
پيشنهادي دراين زمينه است. همكاري دو مولف آمريكايي و چيني براي تهيه و ارائه اين كتاب سبب شده
تا مطالعات آماري، نظر سنجي ها و نمونه گيري هاي متنوع آن در سطوح مختلف
طبقاتي، فكري و تحصيلي مردم آمريكا مورد اعتناي بيشتر مخاطبان دو كشور
قرار گيرد. اين كتاب شش فصل دارد كه به توضيح افكار عمومي آمريكا در قبال چين
پرداخته است. نويسندگان در اين اثر توضيح مي دهند كه چگونه احساسات مردم
آمريكا در قبال رشد اقتصادي چين و نفوذ كالاهاي آن بين بيم و نگراني از يك
سو و تمايل به حفظ روابط با آن درنوسان است. نگراني كه تكاپوي سرسختانه
آمريكا براي امضاي توافقنامه با همسايگان چين، به ويژه ژاپن و ايجاد
ائتلاف با آنان را به دنبال داشته تا بتواند با نفوذ چين رقابت داشته
باشد. مولفان اين كتاب مي گويند: اين اثر در واقع به مثابه آيينه اي است
كه احساسات مردم آمريكا در قبال چين و به عبارت بهتر ترس آنان را نشان مي
دهد، ترسي كه ناشي از نقش چين و چشم انداز روشن جنب و جوش مداوم آن در
صحنه اقتصاد و روابط بين الملل است.
به گفته آنها ' اين نگراني اكنون گريبان گروهي از تحليلگران سياسي ،
اعضاي دولت اوباما و بخش هايي از مردم آمريكا را گرفته است.آنچه به اين
نگراني ها دامن زده و به عنوان يك واقعيت نمي توان منكر آن شد اختلاف
ميزان صادرات آمريكا به چين و واردات آن از اين كشور است. اختلافي فاحش كه
آشكارا كفه تروازو را به نفع چين بالا برده و آمار و ارقام موجود نيز مويد
اين واقعيت است زيرا چين بزرگترين وام دهنده به آمريكا است، وام هايي كه
بالغ بر دهها ميليارد دلار است.' دانشگاه كلمبيا - از مراكز پژوهشي آمريكا- انتشار اين كتاب را با
دوعنوان فرعي برعهده گرفت ؛ 1- 'همزيستي با اژدها'، 2- 'آمريكا چگونه به
پيشرفت چين مي نگرد؟' دراين كتاب تصويري از تحولات روابط عمو سام و اژدهاي آسيايي به
تصوير كشيده شده است. به همين منظور روابط واشنگتن و پكن از زمان انقلاب
چين به رهبري مائو تسه تونگ -1949- به بعد، به رشته تحرير درآمده است. دراين بخش از كتاب آمده است: ' از آن زمان دولت ها و روساي جمهور پي
در پي آمريكا سياست ناديده گرفتن حق چين كمونيست در جايگاه بين المللي و
كرسي آن به عنوان عضو دائم شوراي امنيت را در پيش گرفتند.اين تحولات در
اوج شعله ور شدن كشمكش ها در زمان جنگ سرد رخ داد و چين كمونيست نيز حامي
جبهه رقيب آمريكا بود. اما اصلاح اين وضعيت با تلاش كسينجر در دهه 70منجر
به ورود چين به منظومه سازمان ملل و به رسميت شناخته شدن آن از سوي آمريكا
و تبديل تايوان به منطقه تابعه چين بزرگ ، صورت گرفت... بنابراين آمريكا
در دهه 80 سياست جديدي را در قبال چين در پيش گرفت، به ويژه اينكه سياست
چين پس از درگذشت مائو از كمونيسم و انقلاب فرهنگي و انزواي ايدئولوژي به
سياست درهاي باز و تعامل با جهان تغيير كرد و رويكردها و عملكردهاي
اقتصادي آن بر سياست 'انعطاف عملي - سودجويي و واقع گرايي' بنا نهاده شد.'
مولفان اين كتاب در فصل سوم، به پر رنگ شدن نقش چين در صحنه جهاني به
عنوان بازيگر بين المللي به ويژه در پرتو رشد اقتصادي آن در 25 سال پاياني
قرن گذشته پرداختند.
براين اساس' در اين زمان مسوولان چين تا مدتها به سياست هاي آمريكا به ديده ترديد نگريسته و در قبال آن بسيار هوشيار بودند.'
در فصل هاي بعدي كتاب اين ديدگاه چين در برخي موارد قابل توجيه توصيف
شده است، به ويژه اگر نقش آمريكا در ويتنام و نيز ائتلاف آن با تايوان و
كره جنوبي در نظر گرفته شود. اين كتاب از فصل سوم به بعد با استناد به نظر سنجي هاي صورت گرفته
در آمريكا، به اين موضوع اشاره دارد كه ' بسياري از مردم اين كشور ديدگاه
روشن يا مشخصي در قبال مقاصد چين و بلند نظري هاي آن ندارند و نمي دانند
چين زيرك و پرجنب وجوش، دشمن سرسخت آمريكا است يا به دوست و متحدي براي آن
تبديل خواهد شد؟' فصل چهارم اين كتاب به نقض حقوق بشر در چين اشاره دارد كه نمونه آن
سركوب شديد جوانان معترض در ميدان تيان آن مين و محروميت برنده چيني جايزه
نوبل از دريافت آن است. به اعتقاد مولفان اين اثر، 'بيشتر مردم آمريكا مايلند روابط مثبتي
در سطوح سياسي، اقتصادي و تجاري بين آمريكا و چين برقرار باشد و پكن نيز
به مسايل آلودگي زيست محيطي توجه بيشتري نشان دهد، آن هم در شرايطي كه مي
رود چين جاي آمريكا را به عنوان يكي از عاملان اصلي آلودگي و توليد گازهاي
گلخانه اي بگيرد... علاوه براين مردم آمريكا مايلند واشنگتن به عنصر توازن
با چين توجه داشته باشد و آن را از طريق ايجاد سلسله ائتلاف هايي با
همسايگان شرقي چين و در راس آن ژاپن محقق سازد. آنان همچنين با گزينه
استفاده از اهرم هاي نظامي عليه چين حتي براي دفاع از تايوان مخالفت
كردند.'
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/4/11 توسط رازمحمد نورزی
چرا تصویر افلاطونی خطرناک است؟
تصویر افلاطونی چیست؟ بطور خلاصه می توان گفت تصویر افلاطونی عبارت است از
ایجاد شکاف و تمایز میان امر محسوس و امر معقول. این تمایز به یک معنا تمایز میان
ذهن و عین نیز هست. تصویر افلاطونی ما را به دست شستن از محسوسات و روی آوردن به
معقولات فرا می خواند. این تصویر، بن انگاره ای(postulate)
را نیز همواره به همراه دارد: همه ی چیزها ذاتی دارند که معرف حقیقت آنها است. بر
اساس تصویر افلاطونی می آموزیم که این ذاتِ حقیقی، در خود چیزها نیست(اشیاء می
توانند بهره ای از آن برده باشند). این ذات در جهانی است تحت عنوان جهان ایده آل
ها یا عالم مثل.
پس از این مقدمه، حال زمان طرح این پرسش است: چه کسی به ذات حقیقی چیزها
دسترسی دارد؟ پاسخ: «فیلسوف». و اینگونه است که فیلسوف بدل به تافته ای جدابافته
می شود. فیلسوفِ افلاطون کسی است که مالکِ تمامِ حقیقت است. تنها کافیست به خشونت
نهفته در این تصویر اندکی فکر کنیم.
تمثیل غار، درکتاب جمهوری، با کیفیتی خیره کننده، تصویر افلاطونی را به
نمایش می گذارد. در مرحله پایانی این تمثیل، خشونت نهفته و نهان به یکباره خود را
آشکار می سازد: زندانیِ غار که اینک به دیدار خورشیدِ حقیقت نائل آمده به غار
بازمی گردد تا زندانیان دیگر را که هنوز اسیر سایه هایند، "نجات" دهد.
اما قضیه به اینجا ختم نمی شود: فیلسوف که اینک به کل حقیقت دسترسی یافته، سودای
تشکیل حکومت را در سر می پروراند. زیرا، بهترین نوع حکومت، حکومتی است که حاکم آن
فیلسوف باشد(فیلسوف- شاه). در این لحظه سرنوشت ساز، «قدرت» و «معرفت» به هم جوش می
خورند؛ هرچه معرفتت بیشتر، قدرتت افزون تر(هرچه فیلسوف تر، شاه تر!). و مدتی نمی گذرد که خشونتِ نهان،
اولین قدرت نمایی خود را به نمایش می گذارد: اخراج شاعران از زیبا-شهر.
این تنها گوشه ای از خشونت ناب نهفته در تصویر افلاطونی بود. رد این تصویر را
می توانید در مسیر تاریخ به وضوح مشاهده کنید: از فرقه ها و گروه های کوچک گرفته
تا سیستم های پیشرفته ایدئولوژیک اعم از مارکسیسم- لنینیسم و فاشیسم. به همین علت
است که تصویر افلاطونی خطرناک از آب در می آید. لذا به نظر می رسد که هرگونه نقد
ایدئولوژی باید ابتدا با نقد این تصویر آغاز شود؛ آن هم با پاسخ دادن به این پرسش:
آیا حقیقت می تواند در مالکیت فرد، گروه، طبقه یا صنفی خاص باشد؟ هر پاسخی که می
دهید به تبعاتش هم بیاندیشید.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/4/11 توسط رازمحمد نورزی
Marx and Engels' Writings
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/4/11 توسط رازمحمد نورزی
مصونيت سازمانهاي بين المللي و صلاحيت ديوانهاي اداري آنها
مترجم: علی آقا حسینی
دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین الملل دانشگاه مفید قم
چكيده
سازمانهاي
بين المللي اغلب در خصوص پرونده هاي استخدامي از مصونيت برخوردارند. قرار
بر اين است كه كارمندان به جاي اقامة دعوا نزد دادگاههاي مختلف ملّي، به
كمك مكانيزمهاي شكايت داخلي سازمانها و در نهايت نزد ديوانهاي اداري تأسيس
شده توسط سازمانها اقامة دعوا كنند. حوزة صلاحيت اين ديوانهاي اداري به
طور وسيعي نوعي از اختلافات كارمندان را پوشش مي دهد كه به دليل مصونيت
سازمانهاي بين المللي از فرايند رسيدگي حقوقي، از رسيدگي در دادگاههاي
داخلي مستثنا شده اند . با الهام از رويّة قضايي ديوان اروپايي حقوق بشر
به خصوص رأي Waite and Kennedy در
سال 1999 كه مطابق با آن مصونيت قضايي سازمانهاي بين المللي مبتني بر وجود
«راههاي منطقي جايگزين[2]» به منظور حمايت موثر از حقوق كارمندان
آنهاست، دادگاههاي ملي بيش از پيش به وجود و كفايت مكانيزمهاي جايگزين حل
و فصل اختلافات توجه كرده اند. حتي برخي از آنها اينگونه نتيجه گرفته اند
كه عدم وجود حمايت حقوقي توسط ديوانهاي اداري يا عدم كفايت ميزان حمايت
ارائه شده توسط مکانیزمهای داخلی توجیه کنندة سلب مصونیت از سازمان ها ي
بين المللي به منظور جلوگیری از استنکاف از احقاق حق كه به خلاف مقتضيات
حقوق بشری است،مي باشد.
I. مقدمه
1. مسائل
مربوط به مصونیت سازمانهای بین المللی بویژه در خصوص اختلافات استخدامی
بیشترین اهمیت را برای دیوانهای اداری دارد چرا که این دیوانها دقیقاً به
منظور حل و فصل اختلاف بین سازمانهای بین المللی و کارمندان آنها به روشي
قابل پیش بینی و منسجم ایجاد شده اند. به نظر می رسد اقامة دعوا در خصوص
اختلافات کارمندان نزد دادگاههای ملّی و حتی شاید نزد دادگاههای دیگر
کشورها، حقوق متحد الشکل استخدامی را در معرض خطر قرار می دهد و می تواند
باعث اختلاف و پراکندگی میزان و سطح حمایت گردد. به عنوان یک امر ماهوی و
شکلی، دادگاههای مختلف ملّی می توانند برای کارکنان سازمانهای بین المللی
روشهای جبران خسارت، اقامة دعوا و انواع غرامت را مقرّر کنند. همچنین ممکن
است دلایل مختلفی تقاضا کنند و حقوق شکلی متفاوتي را پیشنهاد کنند. مصونیت
سازمان بین المللي استخدام کننده به منظور اجتناب از این مسائل است.
همزمان، وجود یک مکانیزم جایگزین حل و فصل اختلافات استخدامی در قالب
دیوانهای اداری بدين منظور است تا از تفسیر متحد الشکل و اجرای قوانین
استخدامی داخلی سازمانهای بین المللی اطمینان حاصل شود.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
مناسبات حقوق بین الملل معاهدات و منشور ملل متحد
1. مقدمه
منشور
به استناد ماده 5 کنوانسیون وین 1969 خود مشمول 1969 است اما معاهدات بعدی
طبق آن مشمول 198۶ خواهد بود. (باید توجه داشت معاهداتی که موجد یک کمیته
ناظر بر معاهده هستند مانند میثاقین یا معاهده زنان و کودکان، سازمان تلقی
نمی شوند و لذا معاهدات این کمیته ها با کشورها نیز مشمول کنوانسیون 1969
می شود).
این کنوانسیون هنوز لازم الاجرا نشده است و طبق ماده 4 همین کنوانسیون اصل عطف بما سبق نشدن (non-retroactivity) جاری است.
کنوانسیون
1986 یک ماده بیش از کنوانسیون 1969 دارد و آن هم ماده 73 این کنوانسیون
است که به رابطه این کنوانسیون و کنوانسیون 1969 اشاره دارد. طبق این ماده
در یک معاهده ای که میان دو یا چند کشور و یک یا چند سازمان بین المللی
منعقد گردیده است روابط میان کشورهای عضو کنوانسیون 1969 مشمول کنوانسیون
1969 است. به عبارت دیگر کنوانسیون 1986 فقط ناظر بر روابط میان کشورها و
سازمانهای دولتی است (و یا میان کشورهای غیر عضو کنوانسیون 1969 و در عین
حال عضو کنوانسیون 1986).
سؤالات
کلی: آیا منشور واقعاً یک معاهده بین المللی است یا عملکرد آن نشان می دهد
که ماهیتی ویژه دارد؟ تأثیر و تأثر منشور و حقوق معاهدات بین المللی تا چه
میزان است؟ اگر برخی از کشورهای عضو سازمان ملل متحد عضو کنوانسوین 1986
شوند و عده ای دیگر نشوند وضعیت معاهدات میان سازمان ملل متحد و کشورهای
غیرعضو کنوانسیون 1986 چه می شود؟ ظاهراً در این موارد مشمول قواعد عرفی
می شوند.
2. تأثیر منشور بر حقوق معاهدات بین المللی
الف. ماده 13 منشور click on edama e matlab
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
ویکی لیکس و حقوق بین الملل
ویکی لیکس و حقوق بین الملل
سید یاسر ضیایی
ویکی
لیکس تبدیل به پدیده شده است. پدیدهای که منادی تعریفی جدید از آزادی
دسترسی به اطلاعات است. تا جایی که مجله تایم نام جولیان آسانگ مؤسس ویکی
لیکس را به عنوان مردی که جهان را به هم ریخت یاد کرد. هرچند آسانگ به
اتهامات اخلاقی بازداشت شده است و هرچند بمب دیجیتالی ویکی لیکس برای
افشای اتوماتیک هزاران سند جدید و حساستر شماره معکوس خود را آغاز کرده
است اما مباحث پیرامون ابعاد حقوقی این سایت باقی مانده است.
1.
ويكي ليكس چيست؟: ويكي ليكس يك سازمان غيرانتفاعي است كه از سال 2007 با
كمك داوطلبيني از سراسر دنيا با ارائه اطلاعات از منابعي امنيتي و غيرقابل
افشاي اين سازمان به تبيين حقايق مي پردازد. اصول حاكم بر اين سازمان به
نقل از سایت خود این سازمان عبارتاند از حمايت از آزادي بيان، فعاليت
رسانه اي و حمايت از حق تمام مردم براي خلق تاريخي نوين كه منتج از
اعلاميه جهاني حقوق بشر است. به طور مثال ماده 19 بيان مي دارد كه هركسي
حق آزادي عقيده و ابراز آن را دارد كه اين حق شامل آزادي از مداخله و
تأثيرگذاري بر اطلاعات و ايدههاي منتشره از سوي هر رسانهاي و صرف نظر از
مرزهاست.
روشهاي
دستيابي به اطلاعات از سوي ويكي ليكس به ادعاي خود اين سازمان، از طريق
تكنولوژي حرفهاي و پنهان اطلاعاتي صورت ميپذيرد. در كنار اين روش،
اطلاعات دريافتي از طريق پستهاي شخصي نيز مورد استفاده ويكي ليكس قرار
ميگيرد با اين شرط كه اخبار به صورت امنيتي و حمايت شده تهيه شده باشند.
ويكي ليكس همچون ساير رسانه ها از خروجي ساير رسانه ها نيز استفاده ميكند
و اين بر عهده بازديدكنندگان است كه حقانيت يك گزارش را تأييد نمايند.
ويكي
ليكس روشهاي دقيق و پيشرفته اي را براي سنجش واقعي بودن اسناد پيش مي گيرد
مانند اعزام نيرو به مناطق جنگي براي مصاحبه با قربانيان يك حادثه. ويكي
ليكس خبري را سانسور نميكند اما ممكن است اسنادي را با تأخير افشا كند و
يا پس از مدتي اسناد را از سايت حذف نمايد. ويكي ليكس هدف خود را ايجاد
شفافيت در جوامع انساني اعلام كرده كه موجب ارتقاي دموكراسي در دولتها،
شركتها و سازمانها مي شود.
ويكي
ليكس ادعا مي كند كه اين سازمان ارتباطي با سازمان هاي جاسوسي ندارد و اين
اتهامي است كه از سوي سازمانهاي جاسوسي در ابتداي شروع به كار ويكي ليكس
صورت گرفت. ويكي ليكس شامل گروهي از افراد مستقل اعم از روزنامه نگاران
قانوني، برنامه نويسان، مهندسان اينترنت، رياضي دانان و غيره است.
ويكي
ليكس برنده جايزه آزادی بیان 2008 (free expression prize) از مجموعه
اقتصادي آزادي بيان و جايزه گزارش حقوق بشر 2009 از سازمان عفو بين
الملل بوده است و در زمينه هاي جنگ، شكنجه، بازداشت، فساد دولتي و تجاري،
نقض آزادي بيان، جاسوسي، مسائل محيط زيستي، تكنولوژي سانسور و فيلتر
اينترنت، سازمانهاي مذهبي و فرقه اي، سوء استفاده و خشونت افشاسازي مي
كند. بنا به نقل از خود ويكي ليكس، این سایت در مقابل حملات سياسي و حقوقي
عليه اين سازمان مقاومت نموده است. ويكي ليكس از حقوقدانان مختلفي در جهان
براي حفاظت از منافع اين سازمان بهره مي برد.
2.
جنگ اطلاعاتي: در حالي كه مفهوم فضاي سايبر نسبتاً تعريف شده و مشخص است
اما تعريف مشخصي از جنگ سايبري يا اطلاعاتي وجود ندارد. وزارت دفاع امريكا
«عمليات سايبري» را اينگونه تعريف كرده است: استفاده از ظرفيت هاي سايبري
در زماني كه هدف اصلي دستيابي به اهداف نظامي يا اثرگذاري در فضاي سايبر
است. اين وزارتخانه «حمله اينترنتي كامپيوتري» را اينگونه تعريف مي كند:
اقدامي صورت گرفته از طريق شبكههاي رايانهاي براي اختلال، انكار، تقبيح
يا تخريب اطلاعات مستقر در كامپيوترها يا اينترنت يا عليه خود كامپيوتر يا
اينترنت. صرف نظر از نوع جنگ، اصولي بر مخاصمات حاكم است كه عبارتند از
اصل ضرورت نظامي، تمايز، تناسب، عدم رنج بيهوده، منع خيانت و بي طرفي. اين
اصول در جنگ اطلاعاتي نيز حاكم هستند. مقررات اتحاديه مخابرات نيز در خصوص
جنگ اطلاعاتي واجد احكامي است. به طور مثال اين اتحاديه مداخله در برنامه
هاي پخش شده از يك كشور از سوي يك كشور ديگر را ممنوع مي كند.
باید
توجه داشت که ویکی لیکس حتی در موسعترین تفسیر از جنگ اطلاعاتی نمی تواند
مشمول این مفهوم شود چرا که جنگ اطلاعاتی یا سایبری زمانی جنگ است که یک
کشور متوسل به آن شده باشد و یا بازیگری غیردولتی باشد که اقدامش قابل
انتساب به دولت باشد در حالی که ویکی لیکس علیالظاهر به کشوری منتسب
نیست. هرچند قاضی هگینز در قضیه دیوار حائل معتقد بود که چون مفهوم دفاع
مشروع مذکور در ماده 51 منشور صحبت از دولت قربانی به میان آورده است و نه
دولت متجاوز لذا آنچه در دفاع مشروع اهمیت دارد دولت بودن قربانی است و نه
دولت بودن متجاوز. حتی با پذیرش این استدلال این فرمول در دفاع مشروع قابل
اعمال است و نه در انتساب جرم تجاوز به یک بازیگر غیردولتی. لذا نمیتوان
ویکی لیکس را که حتی به عنوان یک شرکت در هیچ کشوری به ثبت نرسیده است و
تنها متشکل از افراد حقیقی مختلف است را مرتکب جنایت بیالمللی تجاوز
قلمداد نماییم.
طبق
بند 4 ماده 2 منشور ملل متحد تهديد يا توسل به زور عليه تماميت و استقلال
سياسي كشورها از سوي دولتها ممنوع است. اما در خصوص تهديد يا توسل به زور
از سوي سايتهاي اينترنتي دو مشكل پيشرو وجود دارد: اول اينكه آيا توسل
به زور لازم است فيزيكي باشد يا توسل به زور غيرنظامي نيز مشمول ممنوعيت
اين بند مي شود. هرچند رويكرد غالب در تفسير اين بند مبتني بر توسل به زور
نظامي است (چنانچه در قطعنامه تعريف تجاوز مجمع عمومي 3314 چنين آمده است)
اما موضع انفرادي برخي كشورها مؤيد تفسيري موسعتر است؛ مانند موضع
جمهوري اسلامي ايران كه در سال 1953 با ارائهي نامهاي به سازمان ملل
اعلام نمود كه هرگونه اقدامي كه با هدف حمله نظامي يا براي به خطر انداختن
استقلال كشور صورت گيرد «تجاوز» تلقي خواهد نمود. مشكل ديگر اين است كه
اين بند صحبت از كشور عضو مي كند در حالي كه در فضاي سايبر با بازيگران
غيردولتي رو به رو هستيم. باید توجه داشت که اوصاف تجاوز به معنای خاص که
مورد پذیرش جامعه بینالمللی قرار گرفته است در قضیه ویکی لیکس قابل اعمال
نیست.
3.
جاسوسي اينترنتي: جاسوسي اينترنتي به اقدامي گفته ميشود كه از طريق آن
اطلاعات امنيتي بدون اجازه از دارنده اطلاعات اخذ ميشود اعم از اطلاعات
شخصي، حساس، اختصاصي و اطلاعات طبقه بندي شده متعلق به افراد، رايانهها،
رقبا، گروهها و دولتها براي منافع شخصي، اقتصادي، سياسي يا نظامي دشمنان
با استفاده از روشهاي غيرقانوني اينترنتي مانند هك كردن و ترفندهاي نرم
افزاري شامل اسبهاي تروجان و اسپاي وير (spyware). اين مسئله مي تواند از
طريق رايانه هاي شخصي از فاصله اي دور و از سوي هكران حرفه اي صورت پذيرد.
هرچند
جاسوسي در حقوق بين الملل منع نشده است اما اقدام به جاسوسي ممكن است
مشمول اصل منع مداخله در امور داخلي كشورها شود. اين ممنوعيت چند استثنا
دارد. به طور مثال در زماني كه اين عمل در چارچوب عمل متقابل صورت گيرد و
يا در راستاي احقاق قواعد آمره مانند حق تعيين سرنوشت مردم يك كشور صورت
گيرد قانوني خواهد بود. جاسوسي همچنين در زمان جنگ و صلح متفاوت است. در
حالي كه جاسوسي در زمان جنگ جاسوس را تبديل به يك مبارز ميكند كه در صورت
دستگيري از امتيازات اسير برخوردار مي شود (مانند منع اعدام)، جاسوسي در
زمان صلح اقدامي عليه امنيت ملي تلقي ميشود كه ممكن است به حكم اعدام نيز
منجر شود. توماس وينگ فيلد معتقد است كه كنوانسيون روابط ديپلماتيك وين
جاسوسي در روابط ميان دولتها در زمان صلح را به رسميت شناخته است.
اعمال
قواعد مربوط به جاسوسي در فضاي سايبر مورد بحث زيادي قرار گرفته است.
جاسوسي از سوي بازيگران غيردولتي مانند سايتهاي اينترنتي در صورتي كه با
اطلاع دولت ميزبان صورت گيرد مي تواند موجبات طرح مسئوليت بين المللي دولت
حامي را مطرح نمايد. دو مورد شناخته شده از جاسوسي دولتی در فضاي سايبر
عبارتند از مارپيچ شب مهتابي و باران تيتان. بايد توجه داشت كه جاسوسي
اينترنتي متفاوت از جنگ اطلاعاتي است و در حوزه مخاصمه قرار نمي گيرد.
ويكي
ليكس براي دستيابي به اهداف خود مجبور به جاسوسي اينترنتي مي شود و با
انتشار برخي اسناد مرتكب مداخله در امور داخلي كشورها مي شود. مدارك جديد
اين سايت ادعا ميكنند نيروي قدس سپاه پاسداران همراه با حزبالله لبنان،
شبهنظاميان شيعه عراقي را در اردوگاهي در نزديكي قم آموزش ميدادند كه
برخي مقامهاي عراقي و همينطور سربازان آمريكايي را گروگان گرفته يا به
قتل برسانند. ويكي ليكس همچنين در اين اسناد ادعا كرده كه 3 آمريكايي كه
سال گذشته در خاك ايران دستگير شدهاند در قسمتي از خاك عراق دستگير شده و
به زور به خاك ايران منتقل شدهاند.
اين
موارد از مورادي است كه برخي نياز به رسيدگي قضايي دارد (مانند موضوع
بازداشت 3 آمريكايي) و برخي مبتني بر اسناد نامطمئن و شنيداري است. حتي با
واقعي بودن اين اتهامات افشاي برخي از مسائلي كه در حوزه اسناد طبقه بندي
شده دولت هستند از نظر قوانين ملي ممنوع است. لذا این اقدام از دو حالت
خارج نیست: یا مبتنی بر اسنادی واقعی اما محرمانهاند که در این حالت ویکی
لیکس متهم به جاسوسی میشود (البته مشروط بر اینکه رویه قضایی ایران جرائم
سایبری کنترل شده از خارج از سرزمین را در حکم صلاحیت سرزمینی قرار دهد) و
یا مبتنی بر اسنادی حقیقی نیست که در این حالت مداخله در امور داخلی قضایی
و سیاسی ایران محقق شده است. با توجه به اينكه اصل عدم مداخله در امور
داخلی مكمل اصل احترام به تماميت ارضي كشورهاست و اين اصل يكي از قواعد
آمره است مي توان گفت كه مداخله در امور داخلي كشور براي تمام جامعه بين
المللي اعم از بازیگران غیردولتی ممنوع است.
با
این حال تمام این موانع حقوقی بر سر راه ویکی لیکس با این سنتز روبهروست
که اقدام این سایت در راستای تحقق اصل آزادی اطلاعات شهروندان از اقدامات
دولتهاست. این سؤال باقی میماند که در تعارض حق آزادی اطلاعات که ریشه
در حقوق بشر دارد و اصل عدم مداخله و منع جاسوسی که ریشه در حقوق
بینالملل حاکمیت محور دارد تقدم با کدام است؟
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
اهمیت پدیده ویکیلیکس در عصر جدید
اهمیت پدیده ویکیلیکس در عصر جدید
نویسنده: افسانه احدی
به
نظر میرسد باید پدیده ویکیلیکس را در چهارچوب شرایط جدید جهانی مورد
ارزیابی قرار دهیم، شرایطی که بعد از جنگ سرد، نظام بینالملل را تحت
تأثیر قرار داده است. دگرگونیهای سیاسی و گسترش دولتهای دموکراتیک موجب
شد تا حقوق فردی و شهروندی به شکل پررنگتری مطرح شود و خواستههای متعددی
برای مشارکت هر چه بیشتر افراد در روندهای سیاسی، شکل بگیرد. از جمله این
خواستهها افزایش تقاضا برای شفافیت امور دیپلماتیک است. هر چند که
دیپلماتها همچنان حریمها و محدودیتهایی را برای محرمانه ماندن مذاکرات و
فعالیتهای دیپلماتیک قائل هستند، اما شرایط جدید بر دیپلماسی سنتی نیز
سایه انداخته است. از طرف دیگر جهانی شدن و به ویژه پررنگ شدن فعالیتهای
اقتصادی در برابر فعالیتهای سیاسی، توسعه بیشتری پیدا کرده است و در روند
تدریجی خود به افزایش نقش بخش خصوصی و بازیگران غیردولتی انجامیده است؛ به
گونهای که امروزه بازیگران غیردولتی از حوزه نفوذ و تأثیرگذاری بیشتری
نسبت به بازیگران دولتی برخوردار شدهاند. در این رابطه همچنین باید به
گسترش فناوریهای ارتباطی و اطلاعاتی و توانمندی افراد در برخورداری از
آنها نیز توجه کرد؛ چرا که این امر خود به تقویت جریانهای فراملی و
بینالمللی شدن هنجارها کمک کرده است و باعث شده امروزه با پدیدههایی
همچون جامعه مدنی جهانی روبه رو باشیم.
در
چنین شرایطی افراد قادرند به کمک تکنولوژیهای ارتباطی، بیش از پیش
تأثیرگذار باشند. در واقع رشد تکنولوژی ارتباطی و به ویژه اینترنت، باعث
قدرت گرفتن افراد در صحنه بینالملل شده است. اگر در نظر بگیریم که دانستن
قدرت است، پس فردی که بتواند به اطلاعات دسترسی پیدا کند قدرتمند و در
صحنه بینالملل تأثیرگذار خواهد بود. پدیده ویکیلیکس را میتوان به خوبی
در چنین چهارچوبی مورد بررسی قرار داد.
همچنین
پدیده ویکی لیکس را میتوان در زمینه مرزشکنی و ساختار شکنی در حوزه قدرت
دولت - ملت و مباحثی همچون انقلاب اطلاعاتی، جامعه شبکهای و قدرت فزاینده
رسانهای نیز مورد بررسی قرار داد. در چنین چهارچوبهایی، پدیده ویکیلیکس
فرایندی طبیعی به نظر میرسد.
ماجراجوییهایی
ویکی لیکس را حتی میتوان نشانههایی از آغاز یک جنبش جدید اجتماعی در
عرصه فضای مجازی، همچون جنبشهای سیاسی و اجتماعی که در گذشته شاهد آنها
بودیم، دانست. جنبشی که خواهان آزادی اطلاعات و گردش آزاد اطلاعات است.
ویکی
لیکس در سایت خود مدعی است که یک سازمان غیر انتفاعی رسانهای، با هدف
ارائه مهمترین اخبار و اطلاعات به عامه مردم است. این سایت به ویژه بر
راههای مبتکرانه، امن و ناشناس در افشای اطلاعات تأکید دارد. هر چند که
این سایت از سال ٢٠٠٦ شروع به انتشار مطالب جنجالی کرده است، اما نقطه عطف
فعالیتهای آن انتشار تدریجی بیش از ٢٥١ هزار سند محرمانه و غیرمحرمانه
وزارت خارجه آمریکاست. اسنادی که در واقع گزارشها و تحلیلهایی از
نمایندگیها و سفارتخانههای آمریکا از سراسر جهان است. در واقع این
اسناد نگاه دستگاه سیاست خارجی آمریکا به جهان به شمار میآید، از این رو
مسئولیت مطالب درج شده در اسناد تماماً متوجه این کشور است. هویت اسناد که
شکل رسمی تلکسها و یادداشتهای وزارت خارجه آمریکا را دارد و حجم عظیم
آنها باعث شد تا آمریکا نتواند آنها را انکار کند.
علاوه
بر توجه رسانهای و خبری که با انتشار تدریجی اسناد ادامه دارد، به نظر
میرسد که در کوتاهمدت و بلندمدت پدیده ویکیلیکس پیامدهایی را در آمریکا
و در جهان در پی داشته باشد.
در
داخل آمریکا به نظر میرسد اولین و مهمترین پیامد، جدیت بیشتر درباره
امنیت فضای سایبری باشد. آمریکا در گذشته نیز با حملات هکرها به سایتهای
حساسی همچون وزارت دفاع و سیا روبرو بوده است. به این خاطر در سالهای اخیر
بر ضرورت توجه به مقابله در برابر حملات سایبری توجه شده است. از جمله در
سند استراتژی امنیت ملی آمریکا که در سال 2010 منتشر شد تهديدات امنيت
سايبري يكي از جديترين چالشهاي امنيت ملي این کشور ذکر شده
است. در بخشی از این سند تأکید شده: «فناوريهايي كه موجب رهبري و
برتري ميشوند در عين حال باعث تقويت موضوعاتي ميشوند كه زمینه تخريب و
نابودي را فراهم ميآورند. آنها برتري نظامي ما را ميسر مي سازند اما
شبكههاي محرمانه دولتي ما نيز بطور مرتب از سوي مهاجمان مورد هجوم و تجسس
قرار ميگيرند. زندگي روزمره و امنيت عمومي ما به شبكههاي الكترونيكي
بستگي دارد اما دشمنان احتمالي ميتوانند از نقاط آسيبپذير سايبري
استفاده كنند تا در حد وسيعي اين شبكهها را برهم بزنند». نهادهای دیگری
نیز به بحث امنیت فضای سایبر توجه کردهاند که از آن جمله میتوان به سند
مفهوم استراتژیک نوین ناتو اشاره کرد که در اجلاس سران ناتو در نوامبر
٢٠١٠ نیز مورد توجه قرار گرفت. در این سند تأکید شده که ناتو باید کوششهای
شتابانی در پاسخگویی به خطر حملات سایبری داشته باشد تا از ارتباطات و
سیستم فرماندهی خود محافظت کند. بنابراین «باید به متحدان در جهت تقویت
حفظ و بازسازی در برابر حملات یاری رسانده شود. همچنین ناتو باید توانایی
دفاعی سایبری خود را با هدف شناسایی و بازدارندگی مؤثر توسعه دهد».
علاوه
بر چنین اسنادی در عمل نیز آمریکا اقداماتی را برای مقابله با تهدیدات
سایبری انجام داده است که مهمترین آن تأسیس فرماندهی جدیدی به نام
فرماندهي سايبري معروف به «سايبركام» است که در 21 مي 2010 آغاز به کار
کرد. این اقدام بر اساس سند بازبيني شده دفاعي وزارت دفاع آمريكا انجام شد
که روي حوزه وسيعتري از مسئوليتهاي نظامي از جمله دفاع سايبري متمرکز شده
است.
با
این حال انتشار اسناد دولتی آمریکا که حتی گفته میشود توسط یک افسر جوان
اطلاعات ارتش آمریکا به نام بردلی منینگ انجام شده است شکاف عظیم امنیتی
را در سیستمهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد. در این رابطه به نظر میرسد
یکی از اقدماتی که آسیبپذیری آمریکا را در برابر حملات سایبری افزایش
داده است، اتصال سیستمهای اطلاعاتی این کشور است. دولت امریکا بعد از ١١
سپتامبر سیستمهای اطلاعاتی بیش از بیست سازمان و نهاد مؤثر در امنیت ملی
این کشور را که شامل وزارت دفاع و وزارت امور خارجه نیز میشد را به
یکدیگر و متصل کرد تا آنها دسترسی الکترونیکی به اطلاعات یکدیگر را پیدا
کنند. هر چند که این اقدام به منظور تقویت توان تحلیلی نهادهای رسمی
آمریکا انجام شد اما عملاً باعث شد تا نفوذ به یک سیستم دیگر سیستمها را
به خطر اندازد.
از
طرف دیگر به نسبتی که کشورها در اینترنت دخیل شدهاند، آسیب پذیر نیز
هستند. آمریکا از جمله کشورهایی است که بیشترین استفاده را از فضای سایبری
دارد و در ابعاد گوناگون و حتی روندهای اطلاعاتی و محرمانهاش از اینترنت
بهره میبرد.
از
این رو به نظر میرسد اولین پیامد پدیده ویکیلیکس که نه تنها در آمریکا
بلکه در دیگر نقاط جهان نیز مطرح خواهد شد، جدیت بیشتر در بحث امنیت فضای
سایبر است؛ چرا که خطرناک بودن حملات سایبری با پدیده ویکیلیکس به شکل
ملموستری درک شده است. در واقع تا به حال بعد مثبت اینترنت به ویژه برای
دستگاه سیاست خارجی آمریکا ملموس بود که به وسیله آن میتوانست با مخاطب
عام ارتباط برقرار کند و تأثیرگذار باشد. تا قبل از انتشار اسناد توسط
ویکیلیکس بعد منفی چندان قابل درک نبود.
دومین
پیامد در فضای سیاسی آمریکا چه در بعد داخلی و چه در بعد خارجی بیاعتمادی
به دستگاه امنیتی و دیپلماتیک آمریکا علیرغم تبلیغات عظیم دولت این کشور
است. بحران بیاعتمادی به ویژه براى ديپلماسى آمريکا مشهودتر خواهد بود.
به این معنی که اعتماد مقامها و دیپلماتهای خارجی به طرفهای آمریکایی کم
شده و احتمال افشای سخنانشان در آینده هست.
سومین
پیامدی که شاید در کوتاهمدت نیز قابل مشاهده باشد، تأثیر منفی است که
پدیده ویکیلیکس بر وجهه دولت اوباما در داخل و در خارج این کشور برجای
میگذارد. در بعد داخلی فشارها و انتقادات حزب جمهوریخواه افزایش یافته
است که در کنار دیگر مشکلات داخلی آمریکا دولت اوباما را با مشکلاتی مواجه
میکند. در بعد خارجی نیز به نظر میرسد دولت اوباما با تبعات منفی برخی
اسناد روبرو است که با لحنی اهانتآمیز و غیردیپلماتیک نسبت به سایر
کشورها اظهار شده است. در حالی که دولت اوباما سرمایهگذاری زیادی بر
تقویت دیپلماسی عمومی و بهبود وجهه آمریکا انجام داده است، به نظر میرسد
پدیده ویکیلیکس به دیپلماسی عمومی آمریکا هم صدمه خواهد زد.
در
بعد جهانی ویکیلیکس در واقع نشانهای از شروع تغییرات جدید است که
روندهای دیپلماتیک را دستخوش تغییر خواهد کرد. در این رابطه علاوه بر
پررنگ شدن دیپلماسیهای جدید، شکل و روند کاری دیپلماسی سنتی و متداول هم
تغییر خواهد کرد. به این معنی که دستگاههای دیپلماتیک با خواست عامه مردم
برای دانستن تحولات دیپلماتیک روبرو میشوند و از این نظر شفافیت به شکلی
پررنگتر از گذشته در دیپلماسی مطرح میشود. از طرف دیگر به نظر میرسد
روابط کشورها نیز تا حدی تحت تأثیر قرار میگیرد. هر چند که برخی از
مقامهای رسمی کشورها در اولین واکنشها به انکار اسناد پرداخته و یا آن را
بیارزش دانستهاند.
در
مقابل به نظر میرسد آمریکا برای مقابله با ویکیلیکس بیشتر بر مدیریت
انعکاس مطالب منتشر شده تکیه دارد. از جمله پخش گزینشی اسناد و پررنگ و
کمررنگ کردن بخشهایی از اسناد در رسانهها روندی را فراهم آورده که این
کشور تا حدی بتواند تبعات منفی را کنترل کند. مثلاً روابط روسیه با آمریکا
برای دولت اوباما دارای اهمیت حیاتی است. در این رابطه تلاش میشود تا
اسنادی که در رابطه با روسیه و نگاه دیپلماتهای آمریکایی به این کشور وجود
دارد، به شکلی کمررنگتر منتشر و در مقابل مسائل مربوط به ایران به شکل
پررنگی مطرح شود.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
نشست تخصصی پیامدهای انتشار اسناد آمریکا توسط سایت ویکیلیکس
نتیجه نشست تخصصی ابعاد و پیامدهای انتشار اسناد وزارت خارجه آمریکا توسط سایت ویکیلیکس
معاونت پژوهشهای سیاست خارجی / گروه مطالعات اروپا و آمریکا مرکز مطالعات استراتژیک
مقدمه
از
جمله رویدادهایی که در هفتههای اخیر محافل سیاسی و خبری جهان را تحت
تأثیر قرار داده است، انتشار اسناد وزارت خارجه آمریکا توسط سایت
ویکیلیکس است. این اقدام که شامل انتشار اسناد فوق محرمانه و محرمانه
دستگاه دیپلماسی آمریکاست، پیامدهای زیادی را به دنبال داشته است. هدف
اعلام شده ویکی لیکس به ادعای گردانندگان آن، شفاف سازی ، گردش آزاد
اطلاعات و افشای پروندههای ظلم در سراسر جهان است. نخستین شوک بزرگی که
ویکی لیکس ایجاد کرد، انتشار بیش از 90 هزار مدرک سری ارتش آمریکا در مورد
افغانستان در ژوئیه 2010 بود. اسناد یاد شده وقایع ژانویه 2004 تا دسامبر
2009 را در بر می گرفت و شامل گزارش های منتشر نشده از کشته شدن
غیرنظامیان و نیز عملیات پنهان کماندوهای آمریکایی علیه رهبران طالبان
بود. شوک دوم وارده توسط ویکی لیکس در سال 2010 انتشار بیش از 400 هزار
سند در خصوص عملکرد ارتش آمریکا در عراق بود. رفتار غیر انسانی و جنایات
نظامیان آمریکایی نسبت به غیر نظامیان عراقی که در این اسناد افشا شد باعث
گردید تا سازمان ملل متحد و نهادهای بین المللی حقوق بشری خواستار انجام
تحقیق در باره رفتار نظامیان امریکایی و عراقی شوند.
انتشار اسناد
وزارت خارجه امریکا در اواخر ماه نوامبر 2010 سومین و بزرگترین شوک ویکی
لیکس بود.گستردگی حوزه مسائلی که این اسناد بدانها می پردازند و آشکار شدن
بخشی از دیپلماسی پنهان امریکا و سایر کشور ها باعث توجه ویژه محافل
سیاسی- رسانه ای به این اسناد شده است. میزان صحت و اعتبار اطلاعات منتشر
شده، چرایی و چگونگی درز این اسناد و تاثیر آن بر آینده دیپلماسی امریکا و
سایر کشورها، از جمله مسائلی هستند که حجم زیادی از تحلیلهای سیاسی و
بینالمللی را به خود اختصاص داده است.
عملکرد سایت ویکیلیکس
ویکی
لیکس مدعی است که یک سازمان غیر انتفاعی رسانهای با هدف ارائه مهمترین
اخبار و اطلاعات به عموم مردم است. این سایت به ویژه بر روشهای مبتکرانه،
امن و ناشناس در افشای اطلاعات تأکید دارد. در بخش معرفی این سایت آمده
است: «یکی از مهمترین فعالیتهای ما انتشار مطالب از منابع دسته اول است و
از این رو خوانندگان و مورخان میتوانند شواهد حقیقی را مشاهده کنند. ما
سازمان جوانی هستیم که خیلی سریع رشد کردهایم و به شبکهای از داوطلبان
شناخته نشده در سراسر جهان وابستهایم.» این سایت به گفته خود از سال 2006
آغاز به کار کرده و شعار آن آزادی بیان است. بنیانگذار این سایت جولین
آسانژ یک فعال اینترنتی استرالیایی است. وی یکی از طرفداران آزادی اطلاعات
است و زمانی یکی از هکرهای معروف بوده است.
ویکیلیکس تاکنون چندین جایزه را به خود اختصاص داده است. از جمله:
? جایزه 2008 رسانههای جدید از طرف مجله اکونومیست
? جایزه رسانههای بریتانیا در ژوئن 2009
?
جایزه عفو بینالملل در رده رسانههای نو برای انتشار گزارشی از سوی
کمیسیون ملی حقوق بشر کنیا در مورد کشتارهای پلیس در این کشور در سال 2006
? در ماه مه 2010، نیویورک دیلی نیوز، ویکیلیکس را در فهرست
سایتهایی که میتوانند اخبار جهان را تغییر دهند، در رتبه اول قرار داد.
ویکی
لیکس توسط «سان شاین پرس» اداره میشود و گفته شده که بودجه آن از سوی
فعالان حقوق بشر و خبرنگاران جستجوگر تأمین میشود. در مورد تأمین بودجه و
عملکرد و چگونگی دسترسی ویکی لیکس به اطلاعات محرمانه، ابهام های فراوانی
وجود دارد.
هر چند که این سایت از سال 2006 شروع به انتشار مطالب
جنجالی کرده است، نقطه عطف فعالیتهای آن انتشار تدریجی بیش از 251 هزار
سند محرمانه و غیرمحرمانه وزارت خارجه آمریکاست. اسنادی که شامل گزارشها
و تحلیلهای نمایندگیها و سفارتخانههای آمریکا از سراسر جهان است و در
واقع نگاه دستگاه سیاست خارجی آمریکا به جهان به شمار میآید. به زعم برخی
کارشناسان افشای این اسناد امری غیرطبیعی و عجیب نیست. امکان دستیابی به
این اسناد در مبداء و مقصد وجود دارد. اسناد دیپلماتیک آمریکا توسط
دیپلماتها در حوزه مأموریتشان نوشته شده و به واشنگتن ارسال می گردد . هر
چند که سیستم امنیتی در پنتاگون و وزارت خارجه از پیچیدهترین مکانیزمهای
رمزگذاری در جهان برخوردار است، اما امکان شکستن آن همان طور که در گذشته
شاهد بودیم، وجود دارد.
مسئله قابل توجه دیگر در پدیده ویکیلیکس
ابهامی است که در فهم این پدیده وجود دارد. این ابهام منجر به تکثر در
مفهومبندی شده است. به عبارت دیگر، این پدیده به اشکال گوناگون
مفهومبندی میشود. تکثر در مفهومبندی نیز منجر به اغتشاش در
چهارچوبسازی شده است. از سوی دیگر، برخورد با پدیده ویکیلیکس عکسالعمل
نشان دادن به انتشار اطلاعات است. در آمریکا و وزارت خارجه این کشور نیز
رویههای گوناگونی مطرح است. عدهای معتقدند تنها باید به عذرخواهی بسنده
کرد. برخی انتشار این اسناد را مزیت میدانند و معتقدند باید از آن دفاع
شود و برخی نیز به آثار انتشار این اسناد توجه دارند. هنوز آمریکا
نتوانسته است یک چهارچوب مشخص در این زمینه در پیش بگیرد و همچنان تا
حدودی اغتشاش و سر درگمی در چارچوب بندی این پدیده در سطح جهانی مشاهده
میشود.
شرایط جهانی و پیش زمینهها
پدیده ویکیلیکس را باید در
چهارچوب شرایط جدید جهانی مورد ارزیابی قرار داد؛ شرایطی که بعد از جنگ
سرد، نظام بینالملل را تحت تأثیر قرار داده است. دگرگونیهای سیاسی و
گسترش دولتهای دموکراتیک موجب شده است تا حقوق فردی و شهروندی به شکل
پررنگتری مطرح شود و خواستههای متعددی برای مشارکت هر چه بیشتر افراد در
روندهای سیاسی، شکل بگیرد. از جمله این خواستهها افزایش تقاضا برای
شفافیت امور دیپلماتیک است. هر چند که دیپلماتها همچنان حریمها و
محدودیتهایی را برای محرمانه ماندن مذاکرات و فعالیتهای دیپلماتیک قائل
هستند، اما شرایط جدید بر دیپلماسی سنتی نیز سایه افکنده است. از سوی
دیگر، جهانی شدن و به ویژه پررنگ شدن فعالیتهای اقتصادی در مقایسه با
فعالیتهای سیاسی، باعث افزایش نقش بخش خصوصی و بازیگران غیردولتی شده
است؛ به گونهای که امروزه بازیگران غیردولتی از حوزه نفوذ و تأثیرگذاری
بیشتری نسبت به بازیگران دولتی برخوردار شدهاند. در این رابطه همچنین
باید به گسترش فناوریهای ارتباطی و اطلاعاتی و توانمندی افراد در
برخورداری از آنها نیز توجه کرد؛ زیرا این امر خود به تقویت جریانهای
فراملی و بینالمللی شدن هنجارها کمک کرده است و باعث شده است امروزه با
پدیدههایی همچون جامعه مدنی جهانی مواجه گردیم.
در چنین شرایطی
افراد قادرند به کمک تکنولوژیهای ارتباطی، بیش از پیش تأثیرگذار باشند.
در واقع، رشد تکنولوژی ارتباطی و به ویژه اینترنت، باعث قدرت گرفتن افراد
در صحنه بینالملل شده است. اگر در نظر بگیریم که دانستن قدرت است، پس
فردی که بتواند به اطلاعات دسترسی پیدا کند قدرتمند و در صحنه بینالملل
تأثیرگذار خواهد بود. شاید بتوان پدیده ویکیلیکس را در چنین چهارچوبی
بررسی کرد. همچنین پدیده ویکی لیکس را میتوان به لحاظ مرزشکنی و ساختار
شکنی در حوزه قدرت دولت - ملت و مباحثی همچون انقلاب اطلاعاتی، جامعه
شبکهای و قدرت فزاینده رسانهها نیز مورد بررسی قرار داد. در چنین
چهارچوبهایی، پدیده ویکیلیکس فرایندی طبیعی به نظر میرسد.
ماجراجوییهایی
ویکی لیکس را حتی میتوان نشانههایی از آغاز یک جنبش جدید اجتماعی در
عرصه فضای مجازی، همچون جنبشهای سیاسی و اجتماعی که در گذشته شاهد آنها
بودیم، دانست. جنبشی که خواهان آزادی اطلاعات و گردش آزاد آن است.
با
تشدید روند جهانی شدن در دهههای 1980 و 1990، نقش دولت به عنوان بازیگر
محوری کمرنگ و نقش رسانهها برجستهتر شد و در این میان بازیگران جدیدی
مطرح شدند. حوادث 11 سپتامبر 2001 به فرایند جهانی شدن ضربه وارد کرد و
باعث شد قدرت دولتها به خاطر مسائل امنیتی تقویت شود. از اینرو، نقش
بازیگرانی همچون سازمانهای غیردولتی کمرنگ شد. حتی رسانهها که به
بازیگران مهمی تبدیل شده بودند در بعضی از حوزهها همچون جنگ عراق تحت
کنترل دولتها قرار گرفتند. با این حال و با گذشت زمان و به خاطر اشتباهات
آمریکا در عراق و افغانستان بار دیگر نقش و تأثیرگذاری دولتها کمرنگ شد.
بروز بحران اقتصادی جهانی بار دیگر سبب افزایش قدرت دولتها در نظام
تصمیمگیری جهانی شد و موتور محرکه جهانی شدن یعنی بنگاههای اقتصادی در
آمریکا و در جهان به عنوان متهم اصلی بحران اقتصادی شناخته شدند. محافل
قدرتمندی همچون گروه 20 از جمله نشانههای اقتدار دولتها در نظام
تصمیمگیری هستند. از این منظر، پدیده ویکیلیکس نقطه عطفی تلقی خواهد شد
که به بازگشت دوباره بازیگران غیردولتی به عرصه جهانی به شکلی موثر منجر
میشود.
پیش زمینههای داخلی انتشار اسناد
اقدام سایت
ویکیلیکس در انتشار اسناد محرمانه وزارت خارجه آمریکا مباحث متعددی را در
محافل سیاسی به ویژه در داخل آمریکا مطرح کرده است. از جمله این مباحث به
چالش کشیده شدن دسترسی اشخاص و نهادها به اسناد محرمانه است. در این رابطه
دنا پریست و ویلیام آرکین در تحقیقی با عنوان «فوق محرمانه آمریکا » به
مسئله دسترسی به اسناد فوق محرمانه در این کشور پرداختند و نتایج تحقیقات
خود را به صورت سه گزارش در واشنگتن پست در 19، 20 و 21 ژوئیه 2010 منتشر
کردند، اما این گزارشها از سوی دولتمردان چندان مورد استقبال قرار
نگرفتند. آنها در این تحقیق به شکل گرفتن جامعهای پنهانی در آمریکا
میپردازند که نقش مؤثری در شکلدهی به بسیاری از سیاستها دارد. بعد از
11 سپتامبر، 1271 سازمان دولتی و 1931 شرکت خصوصی تشکیل شدهاند که درگیر
مسائل پنهان کاری بوده و 854 هزار نفر نیز به اطلاعات طبقهبندی شده
دسترسی دارند. این افراد و نهادها در برابر کسی پاسخگو نیستند و حتی
قابلشناسایی نیز نمیباشند و تحت نظارت وکنترل هیچ نهاد یا سازمانی قرار
ندارند. از آنجا که دسترسی افراد به اطلاعات تا آن حد گسترده شده که امکان
نظارت و کنترل وجود ندارد، این مسئله شرایط خاصی را بعد از 11 سپتامبر به
وجود آورده است.
هر چند که جامعه آمریکا یک جامعه دموکراتیک محسوب
میشود، اما بر لزوم وجود نظارتها بر فعالیتهای این افراد ونهادها تأکید
شده است. پنهان کاری در مجموع میتواند تمایلات و اقدامات ضد دموکراتیک را
تشویق و تقویت کند و برای آنها بسترسازی کند. با این حال، بعد از 11
سپتامبر، پنهان کاری فرایندی طبیعی و قابل قبول تلقی شد و دسترسی به
اطلاعات امتیازی بود که برای عدهای خاص در نظر گرفته شد. توجیه ارائه شده
در این زمینه این بود که چنین ساز و کاری برای برقراری امنیت و مبارزه با
تروریسم لازم و ضروری است. اما دسترسی به اطلاعات محرمانه به تدریج در ذهن
افرادی که از این امتیاز برخوردار شده بودند، به یک حق تبدیل شده است و
این افراد آن را حق دائمی خود میدانند. همچنین ماهیت اطلاعات طبقهبندی
شدهای که در دسترس این افراد قرار دارد نیز به گونهای است که به آنها
این احساس را القا میکند که به اطلاعات زیادی دسترسی دارند و از اینرو
میتوانند با تصمیمات خود به نحوی در روند امور تأثیر بگذارند؛ کاری که از
دست هر کس ساخته نیست. دلایل متعددی برای تبدیل حق موقت دسترسی به اطلاعات
به حق دائم برای این افراد وجود دارد؛ از جمله این دلایل میتوان به ذکر
این مطلب پرداخت که دو سوم آنان شاغل در وزارت دفاع (پنتاگون) آمریکا
هستند که بودجه آن اکنون به 75 میلیارد دلار رسیده است و از 11 سپتامبر
تاکنون افزایشی معادل با 5/2 برابر را شاهد بوده است. از 11 سپتامبر
بدینسو، کارکنان پنتاگون در 33 مجتمع در حال ساخت یا ساخته شده اقامت
دارند که مساحت آنها تقریباً حدود 3 برابر مساحت ساختمان پنتاگون و 22
برابر ساختمان کنگره آمریکاست. در این میان، حدود 50 هزار نفر به کار تهیه
اسناد مشغول میباشند. در طول سال، آژانس امنیت ملی آمریکا حدود 7/1
میلیارد تلفن را ضبط و بررسی میکند که جزء کوچکی از آن در 70 پایگاه
اطلاعاتی دستهبندی میشود. در این چهارچوب میتوان شرایطی را درک کرد که
موجب درز اطلاعات و افشای محرمانهترین اسناد توسط ویکیلیکس شده است.
از
سوی دیگر در آمریکا مباحث زیادی درباره اینکه چه سیاستی باید در مورد
اطلاعات محرمانه در پیش گرفته شود وجود دارد. این مباحث در دو مقوله مطرح
میشوند: حفاظت اطلاعات و نظارت اطلاعات. کسانی که به حفاظت اطلاعات
اعتقاد دارند بر محدود کردن دسترسی به اطلاعات تأکید دارند. بر این اساس
باید افراد محدودتری به اطلاعات دسترسی پیدا کنند و طبقهبندیها تشدید
شود. اما دسته دوم که به نظارت اطلاعات معتقدند به دنبال نظارتهای درونی
هستند که شامل نظارتهای سختگیرانهتری در هر یک از سازمانهای اطلاعاتی
خواهد بود. کنگره آمریکا بیشتر متمایل به نظارت اطلاعات است. این مباحث در
محافل سیاسی آمریکا کماکان در جریان است.
آمریکا در گذشته نیز با
حملات هکرها به سایتهای حساسی همچون وزارت دفاع و سیا روبرو بوده است. از
همینرو، در سالهای اخیر بر ضرورت توجه به مقابله در برابر حملات سایبری
توجه شده است. از جمله در سند استراتژی امنیت ملی آمریکا که در سال 2010
منتشر شد تهدیدات امنیت سایبری به عنوان یکی از جدیترین چالشهای امنیت
ملی این کشور ذکر شده است. در بخشی از این سند تأکید شده است:
«فناوریهایی که وسائل رهبری و برتری را فراهم میسازند و در عین حال باعث
تقویت اموری میشوند که زمینه تخریب و نابودی را ایجاد میکنند، برتری
نظامی ما را میسر میسازند، اما باید در نظر داشت که شبکههای محرمانه
دولتی ما نیز به طور مرتب از سوی مهاجمان مورد هجوم و تجسس قرار میگیرند.
زندگی روزمره و امنیت عمومی ما به شبکههای الکترونیکی بستگی دارد، اما
دشمنان احتمالی میتوانند از نقاط آسیبپذیر سایبری استفاده کنند تا در حد
وسیعی این شبکهها را برهم بزنند». نهادهای دیگری نیز به بحث امنیت فضای
سایبر توجه کردهاند که از آن جمله میتوان به سند مفهوم استراتژیک نوین
ناتو اشاره کرد که در اجلاس سران ناتو در نوامبر 2010 نیز مورد توجه قرار
گرفت. در این سند تأکید شده است که ناتو باید تلاشهای فوری برای مقابله
با خطر حملات سایبری صورت دهد تا از ارتباطات و سیستم فرماندهی خود محافظت
کند. بنابراین، باید به متحدان در جهت تقویت، حفظ و بازسازی در برابر
حملات یاری رسانده شود. همچنین ناتو باید توانایی دفاعی سایبری خود را با
هدف شناسایی و بازدارندگی مؤثر توسعه دهد.
علاوه بر چنین اسنادی در
عمل نیز آمریکا اقداماتی را برای مقابله با تهدیدات سایبری انجام داده است
که مهمترین آن تأسیس فرماندهی جدیدی به نام فرماندهی سایبری معروف به
«سایبرکام» است که در 21 مه 2010 آغاز به کار کرد. این اقدام بر اساس سند
بازبینی شده دفاعی وزارت دفاع آمریکا انجام شد که بر روی حوزه وسیعتری از
مسئولیتهای نظامی از جمله دفاع سایبری متمرکز شده است.
با این حال،
انتشار اسناد دولتی آمریکا که حتی گفته میشود توسط یک افسر جوان اطلاعات
ارتش آمریکا به نام بردلی منینگ انجام شده است شکاف عظیم امنیتی را در
سیستمهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد. در این رابطه به نظر میرسد یکی
از اقداماتی که آسیبپذیری آمریکا را در برابر حملات سایبری افزایش داده
است، اتصال سیستمهای اطلاعاتی این کشور به یکدیگر است. دولت امریکا بعد
از 11 سپتامبر سیستمهای اطلاعاتی بیش از بیست سازمان و نهاد مؤثر در
امنیت ملی این کشور را که شامل وزارت دفاع و وزارت امور خارجه نیز میشد
به یکدیگر متصل کرد تا آنها دسترسی الکترونیکی به اطلاعات یکدیگر پیدا
کنند. هر چند این اقدام با هدف تقویت توان تحلیلی نهادهای رسمی آمریکا
صورت گرفت، اما عملاً باعث شد تا نفوذ در یک سیستم، دیگر سیستمها را با
خطر مواجه سازد.
از سوی دیگر، به نسبتی که کشورها در فعالیتهای
اینترنتی وارد شدهاند، دچار آسیبپذیری بیشتری نیز گردیدهاند. آمریکا از
جمله کشورهایی است که بیشترین استفاده را از فضای سایبری به عمل میآورد و
در ابعاد گوناگون و حتی در زمینه مسائل روندهای اطلاعاتی و محرمانه خود
نیز از اینترنت بهره میبرد.
سناریوهای محتمل
در پدیده ویکیلیکس سناریوهای متعددی درباره ماهیت عملکرد این سایت مطرح شده است که در زیر به آنها اشاره میشود.
سناریوی
اول این است که آمریکا خود اقدام به انتشار این اسناد کرده و با این اقدام
اهداف سیاسی خاصی را دنبال میکند. با این حال، پیامدهای انتشار اسناد
نشان میدهد آمریکا بیشترین ضرر را به لحاظ وجهه بینالمللی خود متحمل شده
که در کوتاه مدت قابل جبران نیست. در واقع، آمریکا دستاورد مهمی از انتشار
این اسناد نداشته است. نظریه توطئه به گونهای است که هر چیزی را با آن
میتوان توضیح داد و ذهنهای ساده را هم در مجموع قانع ساخت. در بسیاری از
موارد رد نظریه توطئه نیز کار سادهای نیست. اما در عین حال نمیتوان برای
تحلیل پدیده ویکیلیکس به این نظریه تکیه کرد. برخی ادعا میکنند که این
پدیده بیش از هر کشوری به ضرر آمریکا تمام شده است. احتمالاً اطلاعاتی که
بعداً منتشر خواهد شد، ضربه بیشتری بر منافع و حیثیت آمریکا وارد خواهد
کرد. از سوی دیگر، مدیریت انتشار این اسناد، تبعات آن و آثاری که بر جای
میگذارد تاحدودی امکانناپذیر است. حتی دولت آمریکا هر اندازه که قدرتمند
باشد نیز نمیتواند همه چیز را تحت کنترل خود داشته باشد.
سناریوی
دوم این است که افرادی بدون پشتوانه و به صورتی کاملاً مستقل توانستهاند
سیستمهای اطلاعاتی وزارت خارجه آمریکا را هک کنند و اطلاعات آن را منتشر
نمایند. در اینجا باید توجه داشت که دستیابی به اطلاعات سیستمهایی همچون
وزارت خارجه در سراسر جهان کار بسیار دشواری است و بدون همکاری افرادی از
درون خود سیستم امکانناپذیر است. همچنین باید توجه کرد که سایت ویکی لیکس
نیز سیاستهای خاص خود را در زمینه زمانبندی و گزینش اسناد دنبال می کند
.انگیزه صرف افشای اطلاعات و آزادی گردش اطلاعات، منطقی به نظر نمیرسد.
سناریوی
سوم بر این مبناست که چه کشوری در این میان بیشترین لطمه را متحمل شده و
چه کشوری کمتر متضرر شده است. آثار ناشی از انتشار اسناد نشان میدهد
کشورهایی نظیر آمریکا و روسیه از انتشار اسناد متضرر شدهاند اما اسرائیل
تاکنون کمترین لطمه را خورده است. در این رابطه میتوان گفت گروههای
حامی منافع صهیونیستها در آمریکا و گروههای نفوذ یهودی در افشای این
اطلاعات سهیم هستند. البته آسانژ در مصاحبه ای اختصاصی با شبکه الجزیره در
پاسخ به شائبه کنار آمدن ویکی لیکس با اسرائیل مدعی شد عدم انتشار اسناد
مربوط به اسرائیل به سیاستهای روزنامههایی باز میگردد که با ویکی لیکس
قرارداد دارند. او تعداد اسناد مرتبط با اسرائیل را 3600 سند ذکر کرد و
وعده داد همه این اسناد طی شش ماه آینده منتشر شود. این تحلیل نیز وجود
دارد که فضای داخلی آمریکا اجازه انتقاد از اسرائیل را نمیدهد و علت
اینکه در تحلیلهای دیپلماتهای آمریکایی نکته منفی و بارزی به چشم
نمیخورد به خاطر نوعی خودسانسوری و نگرانی آنها از واکنش احتمالی در فضای
سیاسی آمریکا نسبت به کسانی است که علیه منافع اسرائیل نظر بدهند.
با
این حال، برخی کارشناسان معتقدند اسرائیل هم از انتشار این اسناد متضرر
شده است. اسرائیل تا به حال اعلام کرده بود که نگرانی اصلیاش از برنامه
هستهای ایران احتمال یک هولوکاست دیگر یا قتل عام اسرائیلیها توسط ایران
است، اما در این اسناد روشن میشود که این رژیم آشکارا خواهان حفظ انحصار
هستهای خود در منطقه است و در صورتی که ایران بتواند در برنامه هستهای
پیشرفت کند انحصار هستهای اسرائیل از دست میرود و برتری و هژمونی
اسرائیل در منطقه به خطر خواهد افتاد. این مسئله ضربه مهمی به ادعاهایی
است که اسرائیل تا کنون در مورد برنامه هستهای ایران مطرح کرده است.
سناریوی
چهارم این است که افشای اسناد به منظور منحرف کردن افکار عمومی از بحران
اقتصادی در آمریکا و جهان صورت گرفته است. بررسی شرایط اقتصادی جهان نشان
میدهد این سناریو منتفی است، زیرا که منحنی رکود بحران اقتصاد جهانی اینک
سیر صعودی پیدا کرده است. متوسط رشد اقتصادی در کشورهای گروه 20 که اکنون
جای گروه 8 را گرفته است به 6 درصد رسیده که رشد بسیار بالایی را نشان
میدهد. گروه 20 حدود 48 درصد اقتصاد جهانی را در برمیگیرد. چین مجدداً
به رشد اقتصادی 10 درصد رسیده است و رشد متوسط چین، هند، روسیه و برزیل
بالای 8 درصد است که رشد بالایی تلقی میشود. بنابراین، سیر نزولی رشد
اقتصادی کشورهای بزرگ جهان به نقطه پایان خود رسیده بود و اکنون در حال
بهبود و رشد است. بنابراین، این سناریو که انتشار این اسناد به منظور
تحریک اقتصاد جهانی یا انحراف افکار عمومی صورت گرفته قابل پذیرش نیست.
سناریوی
پنجم این است که به پدیده ویکیلیکس به عنوان شیوه جدید جنبش اعتراضی
جهانی نگاه کرد. جنبشهای اعتراضی در قرن 20 اشکال گوناگونی داشتند. بعد
از جنگ جهانی دوم شکل مخفی و مسلحانه وجه بارز آنها را تشکیل میداد. بعد
از دهه 1970، این جنبشها به صورت مسالمتآمیز و مدنی در آمدند که شاید
نقطه آغازین آن انقلاب اسلامی ایران بود. نماد و وجهه بارز این جنبش
تظاهرات و حرکت موج انسانی در خیابانها بود. امروزه، جنبشها اشکال
جدیدتری به خود گرفتهاند. به عنوان مثال، یکی از جنبشهایی که امروز مطرح
است مجمع جهانی اجتماعی است که در پاسخ به مجمع جهانی اقتصاد در داووس
تشکیل شده است. این جنبش به ابتکار خبرنگارانی از لوموند و گاردین آغاز شد
و بعداً عده زیادی به آن پیوستند. در قالب این جنبش مردم عادی بسیج
میشوند تا با هزینه خود به محل برگزاری مجمع جهانی اقتصاد در داووس
بیایند و به تظاهرات بپردازند. با اینکه در ابتدا این جنبش تنها شامل 20
نفر بود امروزه بیش از 5 هزار نفر در برابر داووس تجمع میکنند. پدیده
ویکیلیکس را میتوان از این بُعد یک جنبش دانست که فردی ایدهای را در
فضای مجازی با شعار آزادی اطلاعات مطرح میکند و اشخاص دیگری از سراسر
جهان به آن میپیوندند به امری که به دلیل فضای جدید جهانی و شکل گرفتن
جنبشهای فراملی امکانپذیر شده است.
سناریوی ششم معتقد است که
آمریکا به دنبال مدیریت اسناد افشا شده است. آمریکا از انتشار این اسناد
بیشترین ضربه را متحمل شده است، اما در تلاش است تا خود را پاسخگو نشان
دهد و از این رو در اولین واکنش خود به تکذیب این اسناد نپرداخت، بلکه
اقدام به انتشار آنها را خلاف قانون دانست. در واقع، این اقدام شفافسازی
سیستم را نشان میدهد و هر چند که در میان مدت ممکن است به سقوط یک دولت
منجر شود، اما در نهایت سیستم را پایدارتر میکند. در این راستا، آمریکا
تلاش میکند تا تهدید موجود را به فرصت تبدیل کند. در این رابطه، آمریکا
بیشتر بر مدیریت انعکاس مطالب منتشر شده تکیه دارد. از جمله پخش گزینشی
اسناد و پررنگ و کمررنگ کردن بخشهایی از اسناد در رسانهها موجباتی را
فراهم آورده تا این کشور بتواند تا حدودی تبعات منفی انتشار اسناد را
کنترل کند. مثلاً روابط روسیه با آمریکا برای دولت اوباما دارای اهمیت
حیاتی است. در این رابطه تلاش میشود تا اسنادی که در رابطه با روسیه و
نگاه دیپلماتهای آمریکایی به این کشور وجود دارد، به شکلی کمرنگتر
منتشر شود و در مقابل مسائل مربوط به ایران به شکل پر رنگتری مطرح شود.
از سوی دیگر، نکته قابل توجه در مقابله با سایت ویکیلیکس این است که
بیشتر بر مقابله با منابع تأمینکننده اطلاعات برای ویکیلیکس تأکید شده
است و بحث فیلتر کردن یا محدود کردن رسانهها و روزنامههایی که این
اطلاعات را منتشر میکنند، هرگز مطرح نشده است. این مسئله خود نشان دهنده
این است که نمیتوان جریان آزاد اطلاعات را از طریق فیلترینگ مختل کرد.
پیامدهای ویکیلیکس
علاوه
بر توجه رسانهای و خبری که با انتشار تدریجی اسناد ادامه دارد، به نظر
میرسد که در کوتاهمدت و بلندمدت پدیده ویکیلیکس پیامدهایی را در آمریکا
و در جهان در پی داشته باشد.
اولین و مهمترین پیامد، جدیت بیشتر
درباره امنیت فضای سایبری است که نه تنها در آمریکا بلکه در دیگر نقاط
جهان نیز مورد توجه دولت ها قرار خواهد گرفت، چرا که خطرناک بودن حملات
سایبری با پدیده ویکیلیکس به شکل ملموستری درک شده است. در واقع، تاکنون
دستگاه سیاست خارجی آمریکا نگاه مثبتی به اینترنت داشت، زیرا که به وسیله
آن میتوانست با مخاطب عام ارتباط برقرار کند و تأثیرگذار باشد. تا قبل از
انتشار اسناد توسط ویکیلیکس ابعاد منفی استفاده از اینترنت چندان قابل
درک نبود. از اینرو، پیشبینی میشود تدوین قوانین خاصی برای مقابله با
افشای اطلاعات در ساز و کارهای داخلی آمریکا و در جهان در نظر گرفته شود.
این اقدام برخورد قانونی با اشخاصی را که بخواهند به انتشار اطلاعات
محرمانه دست بزنند، میسر میسازد.
دومین پیامد در فضای سیاسی آمریکا،
چه در بعد داخلی و چه در بعد خارجی، بیاعتمادی به دستگاه امنیتی و
دیپلماتیک آمریکا علیرغم تبلیغات عظیم دولت این کشور است. بحران
بیاعتمادی به ویژه برای دیپلماسی آمریکا مشهودتر خواهد بود. به این معنی
که به اعتماد مقامها و دیپلماتهای خارجی به طرفهای آمریکایی به خاطر
احتمال افشای سخنانشان در آینده لطمه شدیدی وارد شده است.
سومین
پیامدی که شاید در کوتاهمدت نیز قابل مشاهده باشد، تأثیر منفی پدیده
ویکیلیکس بر وجهه دولت اوباما در داخل و خارج این کشور است. در بعد
داخلی، فشارها و انتقادات حزب جمهوریخواه از دولت اوباما افزایش یافته است
که در کنار دیگر مشکلات داخلی آمریکا این دولت را با مشکلاتی مواجه
میکند. در بعد خارجی نیز به نظر میرسد دولت اوباما با تبعات منفی برخی
اسناد روبرو است که با لحنی اهانتآمیز و غیردیپلماتیک نسبت به سایر
کشورها اظهار شده است. در حالی که دولت اوباما سرمایهگذاری زیادی بر
تقویت دیپلماسی عمومی و بهبود وجهه آمریکا انجام داده است، به نظر میرسد
پدیده ویکیلیکس به تضعیف دیپلماسی عمومی آمریکا هم منجر شود.
در بعد
جهانی، پدیده ویکیلیکس نشان از شروع تغییرات جدید دارد که روندهای
دیپلماتیک را دستخوش تغییر خواهد کرد. در این رابطه، علاوه بر پررنگ شدن
دیپلماسیهای جدید، شکل و روند کاری دیپلماسی سنتی و متداول هم تغییر
خواهد کرد، به این معنی که دستگاههای دیپلماتیک با خواست عامه مردم برای
دانستن تحولات دیپلماتیک روبرو میشوند و از این نظر شفافیت به شکلی
پررنگتر از گذشته در دیپلماسی مطرح میشود. از سوی دیگر، به نظر میرسد
روابط کشورها نیز تا حدی تحت تأثیر قرار گیرد، هر چند که برخی از مقامات
رسمی کشورها در اولین واکنشها به انکار این اسناد پرداخته و یا آنها را
بیارزش دانستهاند.
همچنین روند جهانی که به خاطر بحران اقتصادی به
تقویت جایگاه دولتها منجر شده بود، با انتشار اسناد محرمانه آمریکا مخدوش
شده است. در این رابطه، بازیگر جدیدی با عنوان بازیگر آزاد که خود را در
قالب رسانهها معرفی میکند، ظهور کرده است. در این ماجرا، بازیگر آزاد از
بستر فضای مجازی به عنوان یک فضای حقیقی استفاده کرد و تأثیرگذاری خود را
نشان داد.
پیامد قابل توجه دیگر اعتباری است که افکار عمومی برای
اسناد منتشر شده توسط ویکیلیکس قائل شدهاند و این امر نگرانیهایی را به
وجود آورده است. در واقع باور عمومی، به ویکیلیکس باعث شده است تا انتشار
هر سند دیگری در این قالب که ممکن است به قصد سوء استفاده از فضای به وجود
آمده باشد، تبعاتی منفی به دنبال داشته باشد. این مسئله در بحث چگونگی
مدیریت تبعات اقدامات ویکیلیکس قابل بررسی است.
ایران و ویکیلیکس
مطرح
شدن مسائل ایران در اسناد ویکیلیکس، بررسی پیامدها و واکنشهای ایران به
انتشار این اسناد را ضروری میسازد. در این زمینه یکی از فرضیهها این است
که انتشار اسناد موضوعی رسانهای و در نهایت سیاسی با اهداف خاص میباشد،
از این رو باید با این مسئله با بیاعتنایی برخورد کرد. از این منظر،
تجزیه و تحلیل اسناد در سطح رسانهای منفعتی برای ایران در بر ندارد. حتی
کشورهای منطقه و همسایه ایران نیز در مورد این مسئله موضعگیری
نکردهاند، لذا موضعگیری در باره اسناد، به منزله بازی کردن در میدان
حریف است.
از منظر روابط ایران با کشورهای منطقه نیز به مسئله افشای
اسناد توجه شده است. هر چند که به زعم برخی تحلیل گران نکته جدیدی در مورد
ایران و روابط این کشور با منطقه افشا نشده است، اما یک مسئله این است که
اکثر صاحبنظران تاکنون معتقد بودند بعضی از کشورهای همسایه از وقوع یک
جنگ و خشونت در منطقه نگرانند زیرا احتمال میدهند دامنه خشونت هرگونه
حمله به ایران به کشورهای آنها کشانده شود. اما انتشار این اسناد نشان داد
که برخی از رهبران این کشورها خواهان حمله به ایران هستند. در تحلیلهای
محافل سیاسی و خبری کشورهای حوزه خلیج فارس نگرانی زیادی در مورد واکنش
احتمالی ایران وجود دارد. هر چند که هم ایران و هم این کشورها میدانستند
که اختلافاتی با یکدیگر دارند، اما بیان صریح این اختلافات به لحاظ
دیپلماتیک فضای جدیدی را ایجاد میکند که هم چالشزا و هم فرصتآفرین است.
مسئله قابل توجه دیگر این است که انتشار اسناد ویکیلیکس در فضای
سیاسی بسیاری از کشورهای در حال توسعه از جمله ایران ممکن است سبب بروز
ابهامات شود، و به خصوص اگر ویکیلیکس را نوعی جنبش اعتراضی فرض کنیم،
تضمینی برای این امر وجود ندارد که فعالیتهای آن به نفع ایران تمام شود.
در
نهایت پیشنهاد میشود گروهی در دستگاههای ذیربط سیاسی و امنیتی مأموریت
یابند تا اسنادی که به نوعی به سیاستهای ایران مربوط میشود، مورد بررسی
و پژوهش قرار دهند.
به نقل از : http://www.csr.ir
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
مفاهيم پايه : محافظهکاری conservatism
محافظهکاری یک واژهٔ کلی برای جهان بینیهای سیاسی ،اجتماعی ومذهبی است که هدف اصلی آن نگهداری جامعه وارزشهای موجوداست.
برابر
مفهوم محافظهکاری در زبانهای اروپایی conservatism است که از واژهٔ
لاتین conservare گرفته شده و معنای آن حفظ و نگهداری است.
این مسلک به صورت عمده ای در تضاد با مسلک های رادیکال تعریف می گردد.
محافظه کاری مذهبی از نگاه دورهها واشکال مذهب متفاوت اند .مثلاً فرامونتاریزم شکلی از محافظه کاری کلیسای کاتولیک در سدهٔ ۱۹ است.
ویژگیها
بنابر
موجودیت اندیشههای محافظه کاری لیبرال (آزاد منش)،ملی لیبرال ومسیحی
لیبرال ارایهٔ دقیق تعریف محافظهکاری دشوار است.اکثرا محافظهکاری دارای
دو گرایش عمده است: محافظهکاری در برابر ارزشها، محافظهکاری در برابر
ساختارها. محافظهکاری بیشتر متکی بر آداب و رسوم، مذهب و اقتدار است.
ازینرو در ایالات متحدهٔ امریکا و کشورهای دیگر واژهٔ محافظهکاری نو مروج
شده است. در اروپای کنونی نیر گرایش به سمت برگشت به" ارزشهای کهنه"
مانند کوشش و تلاش، اطاعت و میهنپرستی در مباحثات اجتماعی و در زمینه های
فرهنگ وسیاست دیده میشود. در آلمان در دورهٔ جمهوری وایمار (دورهای در
تاریخ آلمان) تعدادی از روشنفکران ،اندیشههای محافظهکاری ملی و نازیسم
را باهم پیوند داده وآنها را هماهنگ ساختند و این را "انقلاب در
محافظهکاری" میپنداشتند.
تفاوتها از دیدگاه مذهبی
تفاوتهای ملی
محافظه
کاری شیوه ء سیاسی دارای بنیاد فلسفی معین نیست بلکه در دورههای معین
تاریخ گوناگون بوده است. محافظهکاری سدهٔ ۱۹ دارای اندیشههای متفاوت از
محافظه کاری سدهٔ ۲۱ بود.محافظه کاری در امریکا از ارزشهایی نمایندگی
میکند که آن را با محافظه کاری اروپا متفاوت میسازد.
اندیشهپردازان
اندیشههای
افلاطون در مورد دولت تا کنون پایهٔ تئوریهای محافظه کار را
میسازد.نمایندگان محافظه کار معاصر: فرانس شاتوبریان که گردانندهٔ نشریهٔ
لو کونسرواتور (Le Conservateur) بود. ادموند بورک انگلیسی کارل اشمیت و
نمایندگان انقلاب محافظهکاران در جمهوری وایمار(آلمان)
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
کونگ فوتسه
اندیشه های سیاسی : کونگ فوتسهfutze-Kung
کونگ
فوتسه یا "کنفوسیوس" را دانشمندان فلسفه سیاسی، اولین فیلسوف سیاسی جهان
میشمارند زیرا که وی قبل از سقراط و افلاطون میزیسته است. این فیلسوف بزرگ
چینی در لو قدیم متولد شد و در علم و دانش شهرت فراوان یافت. او به مرتبه
نخست وزیری دولت لو رسید و هنگامیکه زمامدار کشور راه عیاشی پیش گرفت در
395 قبل از میلاد از سمت خود استعفا داده و مدت تقریبا 13 سال حیات آوارگی
اختیار کرد و از کشوری به کشور دیگر مسافرت کرده و به تعلیم مردم اشتغال
داشت.
کونگ
فوتسه معلم مذهبی نبوده و تعلیمات وی جنبه اخلاقی داشته و بیشتر مربوط
بوده به حیات خانوادگی و اصلاحات اجتماعی و فن زمامداری. اندرزهای وی که
تا به امروز راهنمای زندگی روزانه مردم شمرده میشود دارای ارزشهای علمی
بوده و شبیه فلسفه سود جوئی است.
آئین
کونگ فوتسه اگر چه امروز عنوان یک دستور برای نظم سیاسی را نمیتواند داشته
باشد اما بعنوان یک فلسفه زندگی و احکام اخلاقی و اجتماعی تا به امروز
همچنان بر جا مانده است و در چین تاثیر بسزائی داشته است. شاید بتوان چین
را اولین کشوری دانست که در آن فلسفه بالنسبه روشن که بتوان آنرا یک فلسفه
سیاسی نامید بدست این حکیم خردمند بوجود آمده است، همانطور که یونان را در
منطقه باختری باید اولین سرزمینی دانست در تاریخ که فلسفه سیاسی در آن
ظهور کرده است.
کونگ
فوتسه آئین "عدم مقاومت" و "عدم دخالت" و فلسفه "فرار از امور دنیوی" را
با کلیه متفرعات آنارشیسم فلسفی آن مردود دانسته و بالعکس معتقد است به
هدایت بشری از طریق درک مستقیم مسائل یا استنباط و انتقال آن و مرام وی
متضمن عدم اعتماد به حکومت است و همین مواد است که مورد توجه و تایید بعضی
از فلاسفه مانند برتراند راسل گردیده که سرزمین چین را دیده و مطالعاتی در
فلسفه آن بعمل آورده است.
فساد
دستگاه حکومت و سیاست زمان بیش از هر چیز مورد توجه کونگ فوتسه بوده و فکر
او را مشغول داشته و موضوع دستورهای وی به پیروان و شاگردانش بوده است.
کونگ
فوتسه اعتقاد به صلح دوستی و صلح جوئی داشته است، چنانچه در خطاب به یکی
از امرا میگوید: "در اجرای امور حکومت چه ضرورتی دارد که کسی را به قتل
رسانی؟ بگذار امیال تو تابع نیکی و کار تو نمونه خوبی باشد و بدین طریق
مجازات و کیفر دادن مورد ضرورت نخواهد بود." او میگوید قانون اخلاق در
رابطه بین مرد و زن راه صعود میگیرد و در حد اعلای صعود خود حاکم اعظم بر
زمین و آسمان است... حس اخلاقی، فضلیت خاص انسان است... حس عدالت عبارت
است از شناسائی آنچه که حق و شایسته باشد... هرگاه مردم بنام قانون اخلاق
عملی را انجام دهند که از واقعیات زندگی آدمی دور باشد آنرا نباید قانون
اخلاق نامید.
او
چندان معتقد به انقلاب نبود و بطوریکه در خلال گفته هایش استنباط میشود
شاید بدین سبب است که میپنداشته است که وراث انقلاب نیز از همان قماش و از
همان گوشت و خون مورثین انقلاب میباشند. ولی مخالف جدی انقلاب هم به نظر
نمیرسد چنانچه در مسئله لزوم اطاعت فرزند نسبت به پدر و مادر با آنکه آنرا
مورد تاکید اکید قرار میدهد اضافه میکند که "... اما اگر فرزند ملاحظه کرد
که فرمان پدر خطاست باید مقاومت کند و همچنین یک وزیر در برابر فرمان خطای
آقای اعظمش باید مقاومت نماید."
به
عقیده کونگ فوتسه مردم منبع واقعی و شایسته قدرت حاکمه سیاسی هستند زیرا
هر حکومتی که اعتماد مردم را از کف داد دیر یا زود ساقط میشود. اگر مردم
ایمان نسبت به زمامداران خود نداشته باشند دولت و کشور پایه و اساس نخواهد
داشت و بر جا نخواهد ماند.
او
معتقد است که اولین اصل حکومت همان اولین اصل اخلاق یعنی صمیمیت است.
ابزار عمده حکومت آن است که خود نمونه ای نیک باشد. زمامدار باید در سلوک
و رفتار نمونه و سرمشقی برجسته باشد تا مردم بواسطه حس تقلید از رفتار
ایشان سر مشق گیرند. رابطه بین زبردستان و زیر دستان باید همانند رابطه
بین باد با سبزه ها باشد. هنگامیکه باد از سمتی میوزد سبزه ها و علفها
باید از همان سمت خم شوند. آن کس که حکومت خود را بوسیله اصل تقوی رهبری
میکند میتوان تشبیهش نمود به ستاره قطبی که در مکان خود ثابت مانده و
ستارگان دیگر به دور آن در گردش هستند. زمامدار باید با سنگینی و وقار بر
مردم خود ریاست کند تا مردم به او احترام گذارند. چنانچه با مردم مانند یک
پدر و فرزند رفتار کند و با آنها مهربان باشد، مردم به وی وفادار خواهند
بود.
زمامدار باید پیش قدم نیکی باشد و افراد غیر صالح را تعلیم دهد آنان نیز با کمال اشتیاق ساعی خواهند شد که با تقوی باشند.
فن اداره حکومت منوط است به آنکه مردان شایسته را بدست آوری و بدست آوردن این چنین رجال منوط است به اخلاق شایسته خود زمامدار.
او
میگوید برای ترتیب شایسته دولت و منزه ساختن کشور و رهبری مردم به سطح
بالاتری از تمدن، یک وزیر عالی باید تا حداکثر امکان از ایجاد روابط خارجی
اجتناب کند و سعی نماید که کشور و دولت را از لحاظ مواد مورد احتیاج از
خارجیان بی نیاز نماید که هیچگاه لازم نیاید که برای تحصیل مواد مزبور
متوسل به جنگ گردد. دوم آنکه، از تجملات درباری بکاهد و سوم اینکه سعی کند
که ثروت هر چه بیشتر به نحو مبسوط بین مردم تقسیم شود زیرا تمرکز ثروت و
اموال راه تفرقه و پراکندگی مردم است و پراکندگی اموال بین مردم راه جمع
آوری و وحدت مردم است.
کونگ
فوتسو معتقد است که باید موسیقی را به تمام افراد تعلیم داد و میگوید چون
شخص کاملا در موسیقی استاد گشت و دل خود را پرورد و فکر خود را تابع نظم و
ترتیب نمود، قلب صمیمی و روح طبیعی و درست و نجیب وی به سهولت تکامل میابد
و مسرت همراه این تکامل به وی روی می آورد. بهترین طریق برای تقویت آداب و
عادات توجه به ترکیب موزیکی است که در کشور بکار میرود... از آداب و
موسیقی یک لحظه هم نباید هیچ یک از افراد غفلت ورزند... حسن نیت و
نیکخواهی با موسیقی قرابت دارد و راستی و درستی با آداب نیک.
هنگامیکه
بشر درک کند که چگونه رفتار و اخلاق شخصی خویشتن را تابع نظم و ترتیب قرار
دهد خواهد فهمید که چگونه بر مردم حکومت کند و چون دانست که چگونه بر مردم
حکومت کند خواهد فهمید که چگونه بر ملل و امپراطوریها فرمانروائی نماید.
هر فردی را که برای حکومت بر ملل و امپراطوریها دعوت نمایند باید سمت حرکت خود را متوجه هدف های نهگانه زیر قرار دهد:
پرورش
و مراقبت از رفتار خویشتن، احترام به مردان صاحب ارزش، محبت به اقوام و
انجام وظیفه نسبت به ایشان، احترام به وزرای عالی رتبه دولت، شناختن
خویشتن از طریق توجه به علایق و خیر و سعادت کل جسد افسران عامه (افسران و
کارگذاران دولت) (یعنی علائق خود را با آنها یکی دانستن)، خود را به منزله
پدر مردم عوام دانستن و نشان دادن، تشویق کلیه صنایع و هنرهای مفید، ابزار
ملاطفت نسبت بغربای کشورهای دوردست، و ابزار علاقه نسبت به خیر و سعادت
زمامداران امپراطوری.
چون
زمامدار توجه خود را معطوف به پرورش رفتار خویشتن دارد نسبت به قانون
اخلاق احترام قائل گشته است. هنگامیکه زمامدار به اشخاص صاحب ارزش احترام
گذارد وی در معرض فریب و اغفال متصدیان دسیسه باز واقع نخواهد شد. اگر
زمامدار به اقوام خود محبت کند بی محبتی در میان اعضاء خانواده او وجود
نخواهد داشت. چون زمامدار به وزرای دولت احترام گذارد مرتکب اشتباه و خطا
نخواهد شد. هنگامیکه زمامدار خویشتن را با توجه به علائق و خیر کل جسد
جامعه افسران دولت بشناسد یک روح قوی وفاداری در میان نجبای کشور بوجود
خواهد آمد. هنگامیکه زمامدار خود را پدر عامه مردم بشمارد، توده مردم به
خیر دولت قدم خواهند برداشت، چون زمامدار هنرهای مفید را تشویق کند در
کشور بقدر کفایت ثروت و مالیات بوجود خواهد آمد. چون زمامدار نسبت بغربای
کشورهای دوردست مهربانی کند مردمی از اقطار تمام عالم به کشور او روی
خواهند آورد، و چون زمامدار ابراز علاقه به خیر و سعادت زمامداران جزء و
حکام امپراطوری نماید ملهم احترام نسبت به اقتدار خویش در تمام جهان خواهد
گردید.
کونگ
فوتسه میگوید در کلیه مسائل کامیابی منوط به تهیه قبلی است، و بدون تهیه
قبلی همیشه شکست پیش خواهد آمد. هرگاه آنچه را که باید گفته شود قبلا
درباره آن تصمیم گرفته باشیم در هنگام گفتن دچار اشکال نخواهیم شد. هرگاه
خط مشی و رفتار قبلا تعیین شده باشد دیگر موردی برای رنجش پیش نخواهد آمد.
هرگاه درباره اصول کلی تصمیم گرفته باشیم دیگر در مورد انجام عمل ابهامی
پیش نخواهد آمد. کونگ فوتسه به رعایت آداب و رسوم و تشریفات اهمیت بسیار
داده و از لحاظ سیاسی آنرا سدی برای مردم در برابر زیاده رویهای شیطانی
میداند و میگوید هر کس آنها را بعنوان رسوم کهنه یا قدیمی بیفایده پندارد
این سد را خراب کرده و بطور یقین گرفتار تخریب حاصل از سیل بنیان کن فساد
خواهد شد.
با
وجود آنکه قسمت اعظم فلسفه کونگ فوتسه روح دنیوی و عملی نشان میدهد و
استنباط میشود که واضع آن توجه به واقعیات جهانی و زندگی بشری داشته است
جنبه خیالپرستی در آن فلسفه وجود دارد و کونگ فوتسه هم مانند افلاطون و
بسیاری از فلاسفه دیگر بهشتی خیالی در ذهن پرورده و برای خود یوتوپیائی
دارد چنانچه رویای صلح جهانی و وحدت عالم و ظهور یک جهان سراسر نیکی و
آرامش را دیده آنرا بدین نحو توصیف کرده:
آنگاه
که آن اصل بزرگ که آنرا سایه عظیم یا همانندی بزرگ مینامد غالب آمد، تمام
جهان مبدل به یک جمهوری خواهد شد، مردم رجال با استعداد و صاحب لیاقت و
تقوی را بر میگزینند، در باب همان صمیمیت سخن میرانند، و صلح جهانی را
پرورش میدهند. بدین طریق مردم تنها والدین حقیقی خود را والدین خود
نپنداشته و تنها نسبت به فرزندان حقیقی خود به نظر فرزندان خویش نمینگرند.
زندگی و اعاشه پیران را تا دم مرگ تامین میکنند، صاحبان سنین متوسط را کار
میدهند، و وسائل تربیت جوانان را فراهم میسازند. از بیوه زنان و مردان بی
زن، یتیمان، مردان بی فرزند و بیماران و کسانیکه به سبب بیماری از کار
افتاده اند کاملا توجه مینمایند. هر فرد مالک حقوق خود خواهد بود، فردیت و
شخصیت هر زن محفوظ میماند. مردم تولید ثروت میکنند اما نه تنها برای منفعت
خود. بدین طریق دسیسه بازان خود پرست بجای خود مینشینند و راه پیشرفت نمی
یابند. دزدان و غارتگران و خائنین شورش طلب و ماجراجو وجود نخواهند داشت و
بدین طریق درهای بیرونی باز خواهد ماند و بسته نخواهد بود و این است دولت
و کشوری که آنرا همانندی بزرگ مینامیم.
در
ادبیات و تحریرات فلسفی چین چهار کتاب بزرگ کلاسیک معروف وجود دارد که دو
تای آن شامل تعلیمات کونگ فوتسه است و به قلم شاگردان وی تحریر یافته و دو
جلد دیگر اثر فکر و تعلیمات همان شاگردان و پیروان کونگ فوتسه است.
کونگ
فوتسه یا کنفوسیوس در تابستان سال 479 قبل از میلاد در سن 73 سالگی در
حالیکه محصور به شاگردان خود و مورد احترام امیر کشور لو بود اما یک نفر
از کسان و بستگان وی حضور نداشتند بدرود حیات گفت.
این
یادداشت گرفته شده است از کتاب تاریخ فلسفه سیاسی توسط دکتر بهاء الدین
پازارگاد. جلد اول، چاپ سوم، انتشارات زوار، تهران، تیر ماه 1348 هجری
شمسی. شرح حال کنفوسیوس 551 – 479 ق م. صفحه های 190 – 200.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
جایگاه انگلیس در نظام نوین بینالملل
انگلستان
به دلیل پیشینه تاریخی خود و تأثیرگذاری آن در شکلدهی به جریانات حاکم بر
سیاست بینالملل، طی قرون گذشته همواره مورد توجه ناظران بینالمللی و نیز
مردم عادی قرار داشته است. سابقه تاریخی این کشور آن چنان سایه سنگین خود
را حفظ کرده که هنوز با وجودی که این کشور اینک یک قدرت متوسط به شمار
میرود، از نظر عدهای عاملی تعیین کننده در جریانات سیاسی بینالمللی
است. از همینرو و به منظور ارائه تصویری روشن از جایگاه کنونی انگلیس در
نظام بینالملل و با توجه به برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور،
معاونت پژوهشهای سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک بر آن شد تا طی یک
نشست به بررسی «جایگاه انگلیس در نظام نوین بینالملل» بپردازد. در این
نشست، ابتدا وضعیت سیاسی و اقتصادی کنونی انگلیس مورد بررسی قرار گرفت.
سپس به انتخابات پارلمانی این کشور و روی کار آمدن حزب محافظهکار پرداخته
شد و در انتها سیاست خارجی این کشور به ویژه روابط خاص آن با آمریکا و نیز
نقش آن در اتحادیه اروپا به بحث گذاشته شد. گزارش حاضر جمعبندی مطالب
ارائه شده در این نشست میباشد.
نتایج
انگلستان
کشوری است که از چند قومیت تشکیل شده است، در واقع، نام صحیح این کشور
«پادشاهی متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی» است که از انگلستان،
اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی تشکیل میشود. به لحاظ جغرافیایی، بریتانیا
کشوری جزیرهای است که در شمال غربی قاره اروپا قرار دارد و تنها ایرلند
شمالی که خود با خاک اصلی بریتانیا دارای مرزهای آبی است، با جمهوری
ایرلند (یا همان ایرلند جنوبی) دارای مرز خشکی است. نکته جالب در مورد این
کشور آن است که اقوام تشکیل دهنده آن هنوز نسبت به ملیت و سنتهای خود
بسیار تعصب دارند، اما با این حال در طول زمان و طی یک روند طولانی
توانستهاند مکانیسمی برای همزیستی با یکدیگر بیابند و تجربه موفقی را در
این زمینه به جهانیان عرضه کنند. در واقع روند اتحاد در این کشور که ابتدا
با به هم پیوستن انگلستان و ولز شروع شده بود، با اتحاد با اسکاتلند در
1707 وارد مرحله جدیدی شد و در 1801، با پیوستن ایرلند تکمیل شد که البته
در سال 1921 بخش جنوبی آن به استقلال دست یافت.
یکی
از ویژگیهای انگلستان، نظام پارلمانی آن کشور است که در زمره عوامل وحدت
بخش آن بوده است. این کشور مشروطه پادشاهی است و دارای قانون اساسی مدون
نیست و مجموعهای از منابع کتبی از جمله منشورها، رویههای قضایی و
معاهدات بینالمللی تعیین کننده نحوه اداره امور در این کشور هستند.
پارلمان انگلستان از دو مجلس عوام و لردها تشکیل شده است، معمولاً رهبر
حزبی که در مجلس عوام اکثریت را داشته باشد به نخست وزیری برگزیده میشود.
برای انتخابات مجلس عوام 650 حوزه انتخابیه در نظر گرفته شده که هر نامزد
با کسب اکثریت ساده در آن به نمایندگی انتخاب میشود. بنا بر عرف جاری و
قانون مصوب 1911، ظرف پنج سال از آغاز هر دوره قانونگذاری باید انتخابات
جدید برگزار شود. در بریتانیا، سه حزب عمده کارگر، محافظهکار و لیبرال
دموکرات فعالیت دارند که در مجموع 621 کرسی از 650 کرسی مجلس عوام را در
اختیار دارند. بقیه کرسیها تعلق به احزاب کوچکتر دارد. ایرلند شمالی،
اسکاتلند و ولز نیز هر یک دارای دولت و قوه مجریه و قوه قانونگذاری (تک
مجلسی) خاص خود هستند که در حوزههایی که از سوی دولت مرکزی به آنها
اختیار واگذار شد، اعمال حاکمیت میکنند.
وضعیت
جغرافیایی انگلستان بر سرنوشت این کشور تأثیرگذار بوده است. از آنجا که
انگلستان سرزمین کوچکی است که مدام در معرض تهدید از جانب قدرتهای
اروپایی قارهای قرار داشته است و از این ناحیه احساس خطر میکرده است،
مردمان آن با سخت کوشی و تدبیر در پی آن برآمدهاند که به هر وسیلهای
بقای خود را تضمین کنند و از همینرو به ابداعات بزرگی دست زدند که حاصل
این تلاشها ایجاد یک امپراتوری بزرگ و انقلاب صنعتی بود. امپراتوری
بریتانیا که دامنه سلطه و نفوذ آن به سراسر جهان کشیده شده بود، به مدت
200 سال دوام آورد و آثاری تعیین کننده بر روند حوادث در جهان داشت و از
چنان هیمنهای برخوردار بود که سایه آن همچنان بر این کشور و سایر کشورها
سنگینی میکند و برداشتها نسبت به نفوذ و تأثیرگذاری بریتانیا بر صحنه
بینالمللی را کماکان تحتالشعاع قرار داده است. این در حالی است که
انگلستان امروزه یک قدرت متوسط است.
انگلستان
پس از جنگ جهانی دوم با این واقعیت مواجه شد که دیگر قادر به حفظ
امپراتوری عظیم خود نیست و این امپراتوری عملاً در سال 1963 به پایان رسید
و تنها هنگکنگ بود که در سال 1999، از سیطره انگلستان خارج شد. امروزه هر
چند اقتصاد انگلستان به لحاظ تولید ناخالص داخلی در رده ششم پس از کشورهای
آمریکا، چین، ژاپن، آلمان و فرانسه قرار دارد، اما 75 درصد اقتصاد این
کشور در بخش خدمات متمرکز شده است و تنها 13 درصد آن به صنعت مربوط
میشود. میتوان گفت که انگلستان اساساً دارای صادرات خدماتی است. به طور
کلی، برای ارزیابی وضعیت اقتصادی انگلستان باید به این نکته توجه کرد که
طی سالهای اخیر، صنعت در این کشور رو به زوال بوده است و انگلستان در این
زمینه از توان رقابت با دیگر قدرتهای اروپایی نظیر آلمان، فرانسه و
ایتالیا برخوردار نیست، اما در مقابل این کشور در رابطه با تجارت خدمات و
مسائل بانکی و مالی از وضعیت خوبی برخوردارست؛ به گونهای که با وجود آنکه
فرانکفورت مقر بانک مرکزی اروپاست و اقتصاد آلمان نیز به مراتب از اقتصاد
انگلستان قدرتمندتر است، اما لندن پس از نیویورک دومین مرکز مالی جهان
میباشد. در مجموع، اقتصاد انگلستان را میتوان شامل سه بخش صنایع، خدمات
و مالی دانست که در این میان صنایع سهم بسیار کمتری دارد.
سیاست خارجی انگلستان
سیاست
خارجی انگلستان از پایان جنگ جهانی دوم بدین سو بر سه پایه روابط خاص و
ویژه با ایالات متحده، روابط با جامعه مشترکالمنافع و روابط با جامعه
اروپا و بعداً اتحادیه اروپا استوار بوده است.
در
خصوص روابط ویژه انگلستان با آمریکا دیدگاههای متفاوتی وجود دارد، در عین
اینکه همگان اشتراکنظر دارند که این روابط ویژه بر پایه منافع مشترک
طرفین شکل گرفته است، اما در خود آمریکا افراد زیادی وجود دارند که به
وجود نوعی روابط ویژه بین آمریکا و انگلستان اعتقاد ندارند. در واقع، ریشه
این پدیده به این واقعیت برمیگردد که انگلستان پس از پایان جنگ جهانی دوم
متوجه شد که از قدرت آن بسیار کاسته شده است و به فکر چارهجویی افتاد تا
همچنان به عنوان یک بازیگر ژئوپولیتیک در صحنه سیاست بینالملل باقی بماند
و از اینرو سیاست وابستگی به آمریکا را در پیش گرفت. آمریکا نیز با این
شرط این اتحاد و وابستگی را پذیرفت که انگلستان از امپراتوری خود دست بکشد
و دلار را به عنوان یک ارز بینالمللی بپذیرد. در واقع انگلستان به دلیل
ضعف اقتصادی خود دیگر نمیتوانست بدون آمریکا از یک سو و اتحادیه اروپا از
سوی دیگر در صحنه سیاست بینالملل نقشآفرینی کند. در واقع، در دنیای پس
از جنگ، انگلستان که خود را از نظر اقتصادی ضعیف و امپراتوری خود را از
دست رفته میدید، تلاش کرد با استفاده از پتانسیلهای دیپلماتیک خود یک
امپراتوری دیپلماسی بنا کند. این امپراتوری مبتنی بر این واقعیت است که در
عین حالی که انگلستان در شرایط نوین بینالمللی مجبور به تکیه بر آمریکا و
سواری رایگان گرفتن از آن کشور است، آمریکا نیز خود را در بسیاری موارد
محتاج به کمک انگلستان میبیند و این مسئله بیش از هر جای دیگر در فرایند
اجماعسازی در خصوص موضوعات مختلف بینالمللی خود را نشان میدهد. در این
زمینه، انگلستان دارای این مزیت نسبی است که هم عضو دائمی شورای امنیت است
و هم از فوت و فن دیپلماسی به خوبی آگاه میباشد.
از
سوی دیگر، قدرت دستگاه دیپلماسی و اطلاعاتی انگلستان به این کشور امکان
میدهد که در مسائل بینالمللی تأثیرگذار باشد. برای مثال، در پاکستان،
انگلستان بیشترین نقش را در پیدایش این کشور و نیز اتاقهای فکر سیاسی آن
داشته است. به اعتقاد برخی صاحبنظران، جداسازی دو مجموعه پاکستان و
بنگلادش نیز از فکری نشئت گرفت که مورد حمایت لندن بود. همچنین طراحی برخی
احزاب سیاسی پاکستان مانند مسلم لیگ از طرف لندن صورت پذیرفته است و حتی
کودتای مشرف با هدایت انگلیسیها صورت گرفت. انگلستان از این تبحر
برخوردارست که در پاکستان در شرایط مناسب از افراد مناسب بهره جوید، چنان
که وارد شدن شوکت عزیز به صحنه سیاست در پاکستان از جمله ابتکارات
انگلستان بود.
در
افغانستان نیز انگلیسیها در این زمینه مهارت خود را نشان دادند و از جمله
چهرههایی را در این کشور مطرح کردند؛ از جمله در دوران پس از شکست
طالبان، به ناگهان فردی به نام عبدالحق وارد صحنه سیاست در این کشور شد که
گذرنامه انگلیسی داشت. همچنین تفاهم آق قلعه که باعث ارتقای موقعیت جریان
افراط از فاز نظامی به فاز سیاسی شد، ساخته و پرداخته انگلیسیها بود، به
طوری که امروزه نیز مجمع عالی صلح برآمده از همان تفاهمات است.
در
قضیه بالکان نیز حمایت انگلستان از صربها به مدت سه سال مانع از شکست
محاصره سارایوو شد و با اعمال نفوذ انگلستان، از اجرای کامل مفاد معاهده
صلح دیتون جلوگیری به عمل آمد.
از
اینرو، با وجود ضعف اقتصادی، انگلستان با تکیه بر قدرت دیپلماسی خود
توانسته تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد. در مقام مقایسه، ژاپن با وجود
اعطای کمکهای اقتصادی کلان به افغانستان و پاکستان، به ویژه در حوزههای
آموزش بهداشت و زنان، هیچ گاه نتوانسته است نقش تعیین کنندهای در جریان
امور سیاسی این کشورها داشته باشد.
در
خصوص نقش انگلستان در اتحادیه اروپا نیز دیدگاههای متفاوتی در انگلستان
وجود دارد. با توجه به این واقعیت که انگلستان در بسیاری از حوزهها این
اختیار را برای خود حفظ کرده است که از پیوستن به ترتیباتی نظیر پول واحد
اروپایی و شنگن خودداری کند، دیدگاه غالب این بوده است که انگلستان چندان
مایل نیست خود را در چارچوب اتحادیه اروپا تعریف کند و در واقع بیشتر
خواهان آن است که نقش رابط میان اروپا و آمریکا داشته باشد. با این حال،
به رغم وجود نگرش منفی نسبت به اتحادیه در انگلستان، تعدادی از
سیاستمداران این کشور حتی در حزب محافظهکار خواهان جذب بیشتر در اتحادیه
و فاصله گرفتن از آمریکا هستند.
انتخابات اخیر در انگلستان
در
انتخابات اخیر در انگلستان، دو حزب عمده این کشور یعنی کارگر و محافظهکار
هیچ کدام به اندازه کافی کرسیهای مجلس عوام را در دست نگرفتند تا بتوانند
به طور مستقل دولت تشکیل دهند و این امر وضعیت سیاسی کشور را پیچیدهتر
ساخت. طبیعی است در صورتی که یکی از احزاب میتوانست در پارلمان حائر
اکثریت شود، مدیریت امور کشور به شکل راحتتری میتوانست انجام پذیرد. با
توجه به شرایطی که به وجود آمد، احزاب محافظهکار و کارگر میبایست برای
تشکیل کابینه وارد مذاکره با حزب کوچکتر لیبرال دموکرات میشدند و از
آنجا که حزب محافظهکار از تعداد کرسیهای بیشتری برخوردار بود، این حزب
از سوی ملکه مأمور تشکیل کابینه گردید و سرانجام پس از مذاکرات و
چانهزنیهای فشرده توانست حمایت حزب لیبرال دموکرات را برای تشکیل یک
دولت ائتلافی جلب کند. البته باید توجه داشت که دولت ائتلافی حالتی شکننده
دارد و ممکن است در صورت بروز اختلاف میان احزاب ائتلافی بر سر سیاستها و
خطمشیها هر لحظه در خطر سقوط قرار گیرد.
اصولاً
در سپهر سیاسی بریتانیا، حزب محافظهکار طرفدار سیاستهای سنتی و دفاع از
نظام سرمایهداری و صاحبان سرمایه است، در حالی که حزب کارگر مدعی پیروی
از ایدهآلهای سوسیالیستی و طرفداری از اقشار متوسط جامعه و نیز
اقلیتها میباشد و حزب لیبرال دموکرات نیز در میانه طیف قرار میگیرد. به
طور کلی باید توجه داشت که انگلستان یک کشور سرمایهداری است و اینکه این
امکان فراهم آمد تا سوسیالیسم در قالب حزب کارگر در این کشور نضج بگیرد،
ناشی از فشارهای اقتصادی پس از جنگ جهانی دوم بود. در اوضاع نابسامان
اقتصادی سالهای پس از جنگ که فقر و فلاکت گسترش یافته بود، زمینه برای
نفوذ کمونیسم از نوع شرقی که مورد حمایت اتحاد شوروی قرار داشت، مساعد
بود. از همینرو، حزب کارگر و دیگر احزاب چپگرا در اروپای غربی در حکم
سوپاپ اطمینان برای جلوگیری از انفجار اجتماعی بودند و در چارچوب نظام
سرمایهداری حاکم، برخی ایدههای سوسیالیستی را در جهت افزایش سطح زندگی
طبقات فرو دست و فراهم آوردن برخی امکانات رفاهی برای آنان ترویج
میدادند. بر همین اساس، حزب کارگر در سالهای پس از جنگ بارها دولت را در
دست گرفت و سیاستهای خود را به اجرا گذاشت. با این حال، به دلیل اینکه
سیاستهای حزب کارگر هزینههای زیادی را بر بودجه عمومی تحمیل میکرد و
ادامه وضعیت به این صورت دشوار شده بود، حزب محافظهکار به رهبری خانم
مارگارت تاچر، در سال 1979، با وعده اصلاح امور به قدرت رسید و سیاستهای
نئولیبرالها را در پیش گرفت که هدف آنها کاستن از هزینههای عمومی و این
مسئله بود که مردم دیگر به جای تکیه بر دولت برخودشان تکیه داشته باشند.
در همین راستا، خطمشی کوچکسازی دولت در پیشگرفته شد. اما نتیجه این
سیاستها تنها افزایش نرخ بیکاری و گسترش نارضایتی در میان مردم بود. طی
سالهای پس از جنگ دو چهره در سیاست انگلستان بسیار تأثیرگذار بودند، یکی
کلنت اتلی رهبر حزب کارگر که در سال 1946 به نخست وزیری رسید و سوسیالیسم
را وارد صحنه سیاست در انگلیس کرد و دیگری مارگارت تاچر از حزب محافظهکار
که سوسیالیسم را از صحنه سیاست انگلستان برچید. به طور کلی میتوان چنین
اظهار نظر کرد که در انگلستان، جا به جایی قدرت به این دلیل روی میدهد که
احزاب پس از آنکه با ایدههای نو به قدرت میرسند و از عهده حل مشکلات
جامعه عاجز میمانند، دیگر حرفی برای گفتن ندارند و از اینرو به ناچار از
قدرت کنار گذاشته میشوند. در وضعیت حاضر که هر دو حزب طرح و ایده جدیدی
برای عرضه ندارند، شاهد نوعی بحران در صحنه سیاسی کشور هستیم که این امر
سبب بروز شکاف و بحران در داخل دو حزب بزرگ کشور نیز شده است. در حزب
کارگر که از زمان تونی بلر بیشتر به سمت میانه طیف سیاسی متمایل شده بود،
یک جناح به رهبری گوردون براون به وجود آمده که معتقد است حزب باید به
پایگاه مردمی و اصلی خودش یعنی طبقه کارگر و اقلیتهای زبانی، نژادی و
مذهبی باز گردد. در حالی که جناح مقابل بر این باور است که جامعه انگلستان
تغییر پیدا کرده است و طبقه کارگر آن قدر کوچک شده که نمیتوان به آن اتکا
کرد و باید بر روی طبقه متوسط سرمایه گذاری کرد. همچنین در حزب محافظه کار
نیز شکاف وجود دارد. جناحی از این حزب که همان توریهای قدیمی هستند
طرفدار نظام سرمایهداری و در کنار آن یک نظام قدرتمند تأمین اجتماعی
هستند. اما جناحی دیگر که پیرو سیاستهای تاچر میباشد، هوادار یک نظام
اقتصادی لیبرال تمام عیار است و راه نجات اقتصاد کشور را در این میبینند.
امروزه
دولت محافظهکار دیوید کامرون با کسری بودجه عظیم و همچنین کسری تجاری
روبهروست و در پی آن بر آمده است تا حد امکان از هزینههای عمومی بکاهد
که البته این سیاست علاوه بر اینکه ایجاد نارضایتیهای گسترده خواهد کرد،
به بیکاری و رکود اقتصادی که کشور را فرا گرفته نیز دامن خواهد زد.
نتیجهگیری
به
طور کلی میتوان این گونه نتیجه گرفت که جایگاه انگلستان در نظام نوین
بینالملل متأثر از وضعیت داخلی و مهمتر از آن ویژگیهایی است که این کشور
را از سایر کشورهای اروپایی متمایز میکند. انگلستان از سه ویژگی
سنتگرایی، خاصگرایی و آتلانتیکگرایی برخوردار است. این ویژگیها بر
رفتار این کشور در صحنه سیاست بینالملل تأثیرگذار میباشد. برای مثال،
اولویتی که این کشور برای ناتو در مقایسه با اتحادیه اروپا قائل است، در
این چارچوب قابل توجیه میباشد و نیز نظام حقوقی آن که مبتنی بر کامنلا و
حقوق عرفی است، نشان از سنتگرایی خاص این کشور دارد. به طور کلی، اگر
قدرت یک کشور را ناشی از شش منبع اقتصاد، سیاست، نیروهای نظامی، فرهنگ،
ژئوپولیتیک و جمعیت بدانیم، در مورد انگلستان باید منبع دیگری را نیز
اضافه کنیم که آن شهرت است و همین منبع اخیر است که سبب بسیاری از سوء
برداشتها در مورد قدرت واقعی این کشور شده است.
به نقل از : مرکز مطالعات استراتژیک
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
به بهانه انقلاب مردم مصر : نگاهی به کشور Arab Republic of Egypt
 
وحید پرست تاش
انقلاب
مصر این هفته همه را خیره و در انتظار گذاشته است. ناظران و تحلیل گران
نمی توانند خود را به سرعت وقایع رسانده و تحلیل های درستی همه جانبه ای
ارائه کنند. کشورها در موضع گیری دچار تردید شده اند و برخی نگران و برخی
از این اتفاق خرسند هستند. مصر آبستن حوادث است. این هفته پایگاه تخصصی
سیاست بین الملل ( اینپا ) به مصر می پردازد. مصر کشوری با تاریخی کهن و
سوابقی درخشان در تاریخ منطقه است. اگرچه در دوره هایی پیوند ناخوشایند
این کشور با رژیم اسرائیل به واسطه حکومت های غیردموکراتیک بر مردم این
سرزمین اسلامی تحمیل گردید ولی انقلاب اخیر نتیجه اش هرچه باشد به سود
اسرائیل نیست. اسرائیلی ها می دانند که مبارک مهره اصلی آنها در منطقه است
و حتی البرادعی لیبرال نیز این چنین در برابر اسرائیل نرمش نشان نخواهد
داد.به بهانه انقلاب مردم مصر : نگاهی به کشور
مصر
یکی از قدیمیترین کشورهای جهان و تمدن آن که در حاشیه رود نیل شکل گرفته
در زمره کهنترین تمدنها محسوب میشود که از حدود ۴ هزار سال قبل از
میلاد موجود است.مصر از جمله كشورهاى شمال آفريقاست و با مساحتى معادل
1001449 كيلومتر مربع، بيست و هشتمين كشور جهان به شمار مى رود. دولت
قدیم مصر در سال ۵۲۴ ق. م به دست ایرانیان سقوط کرد. این کشور در روزگار
هخامنشی و همچنین در دوران ساسانی (در عهد خسرو پرویز و به مدت ده سال)
بخشی از شاهنشاهی ایران بود. نیای آنچه امروزه کانال سوئز نام دارد برای
نخستین بار از سوی ایرانیان در مصر کنده و راهاندازی شد. مصر بالغ بر
52426000 نفر(سال 91) جمعيت داشته و از نظر توزيع جمعيت، 45 % مردم اين
كشور در شهرها و 55 % آن در روستاها زندگى مى كنند.
----
مصر
یکی از قدیمیترین کشورهای جهان و تمدن آن که در حاشیه رود نیل شکل گرفته
در زمره کهنترین تمدنها محسوب میشود که از حدود ۴ هزار سال قبل از
میلاد موجود است. مصر باستان سرزمین فراعنه بود و آثار تاریخی مهمی چون
اهرام سهگانه و معابد بزرگ را از آن دوران به یادگار دارد. در اسطورههای
سامی محل ظهور پیامبرانی مانند یوسف و موسی را در همان دوران و در سرزمین
مصر آوردهاند.
دولت قدیم مصر در سال ۵۲۴ ق. م به دست ایرانیان سقوط
کرد. این کشور در روزگار هخامنشی و همچنین در دوران ساسانی (در عهد خسرو
پرویز و به مدت ده سال) بخشی از شاهنشاهی ایران بود. نیای آنچه امروزه
کانال سوئز نام دارد برای نخستین بار از سوی ایرانیان در مصر کنده و
راهاندازی شد.
در سال ۳۳۲ ق.م اسکندر این سرزمین را تصرف نمود و تا
سال بعد دودمان بطلمیوسیان که از جانشینان اسکندر بودند، بر آن حکمفرما
بودند. در سال ۶۴۱ میلادی (۱۹ هجری قمری) در زمان خلیفه دوم، عمر،
مسلمانان این کشور را فتح کردند. پس از فتح این سرزمین توسط عربها، بخش
بزگی از فرهنگ و تمدن این سرزمین به یغما رفت و عربها زبان خودشان را به
این مملکت تحمیل کردند. مصر همواره از سرزمینهای مهم برای حکومت اسلامی
بوده و تا سال ۱۵۱۷ میلادی که دولت عثمانی بر مصر تسلط یافت در دست خلفای
اموی و عباسی و فاطمی بود. در سال ۱۷۹۸ ناپلئون به آن لشکر کشید و در سال
۱۸۰۵ میلادی محمدعلی پاشا از طرف دولت عثمانی حاکم آنجا شده و سلسله جدید
مصر را تشکیل داد.
برای مدتها مصر تحتالحمایه انگلستان بود ولی پس از
جنگ جهانی اول بر اثر فشار مردم، استقلال مصر را اعلام کرد. در جنگ جهانی
دوم طی سالهای ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۳ با اینکه مصر بیطرفی خود را اعلام کرده بود
اما سرزمینهای غربی آن در حاشیه دریای مدیترانه از صحنه نبردهای سنگین
بین ارتش آلمان و ارتش بریتانیا بود و با انکه آلمانیها فاصله چندانی با
کانال سوئز نداشتند، اما در منطقهای به نام العلمین شکست خوردند و همین
شکست نقطه آغاز شکستهای دیگر آنها شد.
مصر در سال ۱۹۴۵ به عضویت
سازمان ملل متحد در آمد. در سال ۱۹۵۶ جمال عبدالناصر به ریاست جمهوری
فرانسه به مصر حمله کردند، اما با پشتیبانی شوروی پیشین و بی طرفی امریکا،
بدون نتیجه خاتمه یافت. در طی سالهای بعد دو جنگ دیگر نیز بین مصر و دیگر
کشورهای عربی با اسرائیل رخ داد. (۱۹۶۷ و ۱۹۷۳)
بى
شك، مصر در تاريخ گذشته خود، در ميان كشورهاى عربى، نقش ويژه اى داشته
است. اهميت مصر، آنجايى بيشتر رخ مى نمايد كه از يك سو، به عنوان مركز ثقل
انديشه هاى سياسى و مذهبى در جهان عرب و از سوى ديگر، محل اصلى ظهور
ناسيوناليسم عربى در سالهاى پس از جنگ جهانى دوم و بالاخره جولانگاه اصلى
مبارزه با اسرائيل و حمايت از مبارزات ضد صهيونيستى جنبش مقاومت مردم
فلسطين بوده است. پيشگامى مصر در ميان كشورهاى عربى در دو حقيقت اصلى
نهفته است: قرار گرفتن مصر به عنوان مهد اصلى نشر جنبش فكرى ناسيوناليسم
عربى به رهبرى جمال عبدالناصر و خيزش جنبشهاى اسلامى به رهبرى گروههاى
اسلامى و اصلاح طلب.
از
اهميت و موقعيت استراتژيك مصر كه بگذريم، بررسى و تحليل جنبشهاى اسلامى از
مباحث تازه اى است كه امروزه جايگاه خود را بيش از پيش بازيافته است. طرح
اين مباحث، به ويژه، پس از ظهورانقلاب اسلامى ايران كه خود مهمترين عامل
رشد و تقويت فزاينده گروههاى ملى و اسلامى در جهان عرب بود، حائزاهميت
است.
جغرافياى كشور مصر
مصر
از جمله كشورهاى شمال آفريقاست و با مساحتى معادل 1001449 كيلومتر مربع،
بيست و هشتمين كشور جهان به شمار مى رود. در منطقه مايل به گرم واقع شده و
داراى حكومت جمهورى مى باشد. نژاد مردم اين كشور، عموما قبطى و سامى بوده
و 92% جمعيت آن را مسلمانان تشكيل مى دهند. زبان رسمى، عربى و واحد پول
اين كشور«ليرمصرى» مى باشد. مصر داراى سرزمينى عمدتا كم ارتفاع و جلگه هاى
آن دراطراف رود نيل و دلتاى آن، قرار دارد. اين كشور در كنار درياهاى
مديترانه و سرخ ودرهمسايگى كشورهاى ليبى درغرب، سودان درجنوب و فلسطين
اشغالى در شمال شرقى واقع شده است. مصر، سرزمین و کشوری است در شمال و
شمال شرقی قاره افریقا که مساحت آن ۱٬۰۰۱٬۴۴۹ کیلومتر مربع بوده و از
دیدگاه وسعت بیست و هشتمین کشور جهان محسوب میگردد.
در شمال مصر دریای
مدیترانه و در شرق آن دریای سرخ قرار دارد. از سمت جنوب با سودان و از سوی
باختر با کشور لیبی همسایهاست. البته از ناحیه صحرای سینا به فلسطین نیز
مرتبط میباشد. پایتخت مصر شهر قاهره است و از دیگر شهرهای مهم آن
میتوان به اسکندریه، اسوان، جیزه، فیوم و پورت سعید اشاره کرد. شهرهایی
مانند سلوم، بردیا، سیدی برانی، مطروح و العلمین نیز به سبب وقایعی که طی
جنگ جهانی دوم در آنها به وقوع پیوست مشهور گشتهاند.
در شرق و شمال
شرقی این کشور شبه جزیرهای است که شبه جزیره سینا خوانده میشود و تا قبل
از قرن نوزدهم در قسمتی به خاک مصر متصل بود. اما در سده بیستم کانالی حفر
کردند که آن را از خاک مصر جدا کرد و دریای سرخ را به دریای مدیترانه متصل
مینمود. نام آن، کانال سوئز است که ۱۶۸ کیلومتر طول دارد و چون مسیر
ارتباطی میان سه قاره اروپا، آسیا و افریقا میباشد، از اهمیت بسیار زیادی
برخوردار است.
سرزمین مصر به سه قسمت تقسیم میشود:
۱. صحرای شرقی یا عربی.
۲. شبه جزیره سینا و زمینهای نیل.
۳. صحرای غربی.
مصر
آخرین کشوری است که رود نیل از آن میگذرد و سپس به دریای مدیترانه
میریزد. به این خاطر در محل پیوستن آن به دریا، دلتای نیل بوجود آمده که
سرزمین اصلی کشاورزی این کشور است. در اطراف این رود نیز کشاورزی رونق
بسیار دارد به طوری که تنها نقاط آباد مصر سواحل نیل میباشد.
از
مهمترين ويژگيهاى جغرافيايى اين كشور، مى توان به رود نيل اشاره كرد كه با
6671 كيلومتر طول كه از سد آسوان در جنوب تا قاهره درشمال، دريك دره حركت
مى كند وسپس وارد دلتاى نيل مى شود وفلات صحرايى را به دو صحراى غربى كه
با 362800 مايل مربع وسعت، تا مرز ليبى امتداد دارد و صحراى شرقى كه تا
درياى سرخ و كانال سوئز و خليج عقبه امتداد دارد، تقسيم مى كند. همچنين
صحراى سينابا23000 مايل مربع وسعت، سومين صحراى بزرگ مصراست. كاترين
بلندترين قله اين كشور، درجنوب صحراى سينا واقع وداراى 866 پاارتفاع است.
کشور مصر به ۲۹ استان بخش میشود:
1.استان ۶ اکتبر
2.استان دقهلیه
3.استان بحر الاحمر
4.استان بحیره
5.استان فیوم
6.استان غربیه
7.استان اسکندریه
8.استان اسماعیلیه
9.استان اقصر
10.استان جیزه
11.استان منوفیه
12.استان منیا
13.استان قاهره
14.استان قلیوبیه
15.استان وادی الجدید
16.استان شرقیه
17.استان سوئز
18.استان اسوان
19.استان اسیوط
20.استان بنی سویف
21.استان پورتسعید
22.استان حلوان
23.استان دمیاط
24.استان جنوب سیناء
25.استان کفر الشیخ
26.استان مطروح
27.استان قنا
28.استان شمال سیناء
29.استان سوهاج
4- چهره سياسى وآموزشى مصر
جمعيت كشور مصر
مصر
بالغ بر 52426000 نفر(سال 91) جمعيت داشته و از نظر توزيع جمعيت، 45 %
مردم اين كشور در شهرها و 55 % آن در روستاها زندگى مى كنند. تراكم جمعيتى
اين كشور 9/41 كيلومتر مربع مى باشد. 6/31 جمعيت آن را افراد زير 14 سال،
5/65 افراد بين 15 - 59 سال و 9/2 % جمعيت را افراد بالاى 60 سال تشكيل مى
دهند. متوسط عمر براى مردان 6/53 و براى زنان 8/56 سال مى باشد. ميزان زاد
و ولد 7/37 (درهزار) و ميزان مرگ و مير 8/11 (در هزار) است. متوسط رشد
جمعيت آن 3/2 درصد مى باشد. مهمترين شهرهاى اين كشور از نظر جمعيت، قاهره
با 5084463 نفر، اسكندريه با 2318655 نفر، جيزه با 1246713 نفر،
شبراءالخيمه با 393700 نفر، محلة الكبرى با 292853 نفر، طنطابا 284636 نفر
و بالاخره پرت سعيد با 262620 نفر مى باشد.
وضعيت اقتصادى
مهمترين
صنايع اين كشور، نساجى، شيميايى، نفت، سيمان، فلزكارى، فولادسازى و
محصولات كشاورزى است. نيروى كار اين كشور، بالغ بر 13ميليون نفر است كه 13
% آن در صنايع، 24 % دركشاورزى و 24 % درخدمات مشغول به كارهستند. ميزان
توليد ناخالص ملى (1978 م) بالغ بر 20 ميليارد دلار و در آمد سرانه آن 492
ميليارد دلار بوده كه 22 % آن از منابع و 30 % از كشاورزى مى باشد. هزينه
هاى نظامى آن درسال، 7/3 % و آموزش و پرورش نيز 3/5 درصد توليدناخالص ملى
رابه خود اختصاص داده است. سالانه در حدود يك ميليون نفر، توريست از اين
كشور ديدن مى كنند.
قانون
اساسى اين كشور، در سال 1971 تدوين گرديده است و قوه مقننه آن از مجلسى به
نام "مجلس خلق" با 392 عضو تشكيل مى شود. براساس آخرين تقسيمات كشورى، مصر
از 25 فرماندارى شكل مى گيرد. فعاليت احزاب دراين كشور، محدود بوده واحزاب
عمده آن، عبارتنداز: حزب دمكرات ملى، (NDP)، احزاب سوسياليست كارگر،
سوسيال ليبرال و كمونيست.
حدود
44 % مردم، باسواد و 43 % نوجوانان 15 - 19 ساله، در مدارس مشغول به تحصيل
مى باشند و به طور متوسط، براى هر 31 دانش آموز يك معلم وجود دارد.
روزانه، تقريبا 14نشريه باتيراژى حدود 4284000 و سرانه 102 روزنامه براى
هرهزارنفر در سال منتشر مى شود. (1980م).
در
این کشور ۱۰ میلیون و ۸۰۸ هزار خط تلفن ثابت و ۳۰ میلیون و ۴۷ هزار خط
تلفن همراه وجود دارد. رسانههای این کشور در منطقه خاورمیانه نقش مهمی
ایفا میکنند. تلویزیون و صنعت فیلمسازی این کشور بخش مهمی از خوراک
دیداری مردم منطقه عربزبان را تامین میکند.روزنامهها و نشریات مکتوب
این کشور نیز جزو پرمخاطبترین رسانهها در دنیای عربزبان هستند. الاهرام
یکی از قدیمیترین روزنامههای این کشور است. مصر پنج هزار و ۳۶۳ میزبان
اینترنتی و شش میلیون کاربر اینترنت دارد.
کانال سوئز و مصر
فکر
متصل کردن دریای سرخ به دریای مدیترانه از دوران مصر باستان وجود داشت.
کانال فعلی سوئز که دو دریای، مدیترانه و «سرخ» را مستقیماً و نه از طریق
نیل به یکدیگر مربوط میکند، زاییده فکر مهندس فرانسوی فردینان دولسپس است
که مذاکراتی را با «سعید پاشا» سومین والی مصر و نواده محمد علی پاشا
بنیانگذار سلسله محمدعلی در مصرآغاز کرد. برای ساخت این کانال شرکت کانال
سوئز تاسیس شد که بیشتر سهام آن متعلق به فرانسویان و بخشی دولت مصر بود.
این پروژه عظیم که با هزینه دولت مصر (و حداقل در دورهای) با کار اجباری
کشاورزان مصری در سال ۱۸۶۹ به پایان رسید برای ۹۹ سال در اختیار شرکت
فرانسوی قرار گرفته و قرار شد دولت مصر کنترلی بر حمل ونقل از آن آبراه
نداشته باشد. مراسم افتتاح کانال سوئز به پول آن روز(۱۳۶ سال پیش) نزدیک
به یک میلیون جنیه (پوند) انگلیسی خرج برداشت و فرمانروایان بزرگ اروپا
مانند «فرانسوا ژوزف» امپراتور اتریش و ولیعهد «پروس» در این مراسم حضور
یافتند. هزینه این مراسم کلا به حساب دولت مصر گذاشته شد. اندکی پس از
افتتاح کانال سوئز، در زمان نخستوزیری دیزرائیلی، دولت بریتانیا ۴۴ درصد
سهام شرکت کانال سوئز را از خدیوی مصر خریداری نمود و بقیه سهام در دست
سرمایهداران فرانسوی بود. لذا خود مصر عملاً هیچگونه بهره مالی از کانال
سوئز نداشت. «دیزرائیلی» حاصل تلاش درخشان خود را در گزارش کوتاه و
جاودانه به ملکه ویکتوریا تقدیم کرد و در پایان آن چنین نوشت: «و حالا
کانال سوئز مال شماست سرور من» به مرور ایام قروض پر بهره ناشی از ساخت
کانال سوئز موجب آن شد که مستشاران مالی انگلستان در تمامی شؤون اداری مصر
دخالت کنند و این زمینهساز تبدیل مصر به مستعمره بریتانیا تا زمان
استقلال شد. در سال ۱۸۸۲ یک مصری وطن پرست به نام احمد عرابی پاشا که وزیر
جنگ بود، زیر بار دخالت حاکم انگلیسی مصر نرفت و یک شورش مسلحانه تمام
عیار سراسر مصر را فرا گرفت. این قیام بعدها سرکوب شد و بعد از دستگیری
«عرابی پاشا» انگلستان به اشغال نظامی مصر و سودان پرداخت و این اشغال
استعماری ۷۰ سال به طول انجامید و سرانجام با کودتای مصر و عقد قرارداد
جدیدی میان مصر و انگلستان به پایان رسید. با آن که در سال ۱۹۵۶ در ماجرای
ملی شدن کانال سوئز، میرفت که مصر دوباره به اشغال انگلستان و فرانسه
درآید اما مقتضیات زمان نقشه انگلستان وفرانسه را نقش برآب کرد و نیروهای
بیگانه خاک مصر را برای همیشه ترک نمودند.
حوادث مهم تاريخى
از
لحاظ فرهنگى، مصر از نوادر كشورهاى عربى است كه قدمت آثار باستانى آن به
5000 سال قبل برمى گردد. اهرام سه گانه مصر، ظهور و سقوط فراعنه مقارن با
ظهور حضرت موسى عليه السلام، تصرف مصربه وسيله امپراتورى عثمانى در سال
933 قمرى، تشكيل حكومت مستقل فاطميان درقرن چهارم كه و به مدت 5 قرن در
مصر حكومت كردند، كشمكش هاى اول عثمانى، فرانسه و انگليس بر سر كانال
سوئز، تسخير مصر از سوى ناپلئون درسال 1798، افتتاح كانال سوئز در سال
1869، اعلام رژيم جمهورى در سال 1954از سوى ژنرال محمد نجيب، جنگ شش روزه
مصر و اسرائيل كه طى آن تمام صحراى سينا و نوار غزه به وسيله اسرائيل
اشغال شد، انعقاد پيمان صلح كمپ ديويدبا رژيم اسرائيل و بالاخره، ترور
رئيس جمهور اين كشور در سال 1981از حوادث مهم و تاريخى اين كشوربه شمارمى
آيند. به ندرت مى توان در جهان، مكانى مناسبتر از خاورميانه و شمال
آفريقايافت كه درآن مفيد بودن ديدگاههاى جغرافياى سياسى رابه معرض آزمايش
گذاشت. در سالهاى اخير، هيچ نقطه اى بااين وسعت، نتوانسته است به اندازه
خاورميانه و شمال آفريقا توجه همراه با نگرانى جهانيان را به خود جلب كند.
حال چرا بايد اين منطقه، صحنه اين همه خشونت و تغييرسياسى باشد و چه چيز
اعث شده كه اين منطقه، مركز توجه قدرتهاى بزرگ شود؟ به نظر مى رسد از
عوامل اصلى اى كه كشورمصر را مهد جنبشهاى اسلامى و ملى كرده است، موقعيت
مهم واستراتژيك جغرافيايى و اكولوژيكى اين كشور مى باشد.
رؤسای جمهور مصر
جمال عبدالناصر
ارتشبد
انور ساداتجمال عبد الناصر (۱۵ ژانویه ۱۹۱۸ (میلادی) - ۲۸ سپتامبر ۱۹۷۰)
از ۱۹۵۴ تا تاریخ مرگش سال ۱۹۷۰ رهبر مصر بود. جمال عبدالناصر به لحاظ
روحیه ناسیونالیستی خود در بین اعراب مشهور میباشد. نهضت پانعربیسم ناصر
که بعد از او پایه گذارشد، در دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ طرفداران زیادی داشت و
هنوز هم بعد از سالها از مرگ او بین اعراب طرفدار دارد.
از
اقدامات مهم سیاسی او میتوان به جنگ شش روزه اعراب و اسرائیل و توافقنامه
کانال سوئز نام برد. جمال عبد الناصر بر اثر سکته قلبی مرد. وی یکی از
کسانی بود که نام خلیج فارس را به نام جعلی عربی خواند و دستور داد تا در
تمام مدارس و ادارات مصر، از عنوان جعلی «خلیج عربی» استفاده کنند و در
نقشههای چاپ آن کشور از این نام مجعول استفاده شود.
محمد انور السادات
محمد
انور السادات سیاستمدار و نظامی مصری و برنده جایزه صلح نوبل، سومین رئیس
جمهوری مصر بود. وی سمت رئیس جمهوری کشور مصر را از تاریخ ۱۵ اکتبر ۱۹۷۰
تا روز به قتل رسیدنش توسط جهاد اسلامی در تاریخ ۶ اکتبر ۱۹۸۱ به عهده
داشت.
حسنی مبارک
مُحَمَّد
حُسنی سید مُبارَک (زاده ۴ مه ۱۹۲۸) از ۱۴ اکتبر ۱۹۸۱ تا کنون چهارمین
رئیس جمهوری جمهوری عربی مصر است. مبارک پس از ترقی در نیروی هوایی مصر تا
مقام «نایب رئیس جمهور» بالا رفت و پس از ترور انور سادات در ۶ اکتبر ۱۹۸۱
به ریاست جمهوری رسید. طبق قانون سال ۱۹۷۱ مصر مبارک کنترل کامل کشور را
در عهده دارد و از همین رو به عنوان رئیس جمهور مصر از قدرتمندترین حاکمان
منطقه به شمار میرود.
رئیس جمهور آینده مصر
از
البرادعی به جایگزین احتمالی حسنی مبارک نامبرده می شود. او کیست؟ محمد
البرداعي مدير كل سابق آژانس بين المللي انرژي كه به مدت 12سال در اين سمت
فعاليت مي كرد، پس از ترك اين پست روز جمعه 30 بهمن 1388 به مصر بازگشت و
در فرودگاه قاهره مورد استقبال برخي از اعضاي اخوان المسلمين، تعدادي از
جوانان وبلاگ نويس طرفدار تغيير و نيز روشنفكران قرار گرفت. اين عده با در
دست داشتن پلاكاردي خواستار جواب مثبت البرادعي براي نامزدي در انتخابات
رياست جمهوري سال 2011 مصر بودند. دولت مصر پيشتر استقبال رسمي از
البرادعي را ممنوع كرده بود. برخي معتقدند بازگشت البرداعي به مصر
بزرگترين چالش براي محمدحسني مبارك طي 30سال زمامداري وي مي باشد.
البرادعي پيشتر در مصاحبه اي دموكراتيك تر شدن قانون انتخابات در مصر را
پيش شرط حضور در انتخابات رياست جمهوري به عنوان نامزد مستقل اعلام كرده
بود.محمد البرادعي در 17 ژوئن سال 1942 در "قاهره " مصر متولد شد و در سال
2005 برنده جايزه صلح نوبل شد. "مصطفي البرادعي " پدر وي كه وكيل بود به
كانون وكلاي دادگستري مصر رفت و با حكومت "جمال عبدالناصر " رئيسجمهوري
مصر به نزاع پرداخت.
محمد البرادعي راه پدرش را ادامه داد و مدرك خود
را در رشته حقوق، از دانشگاه قاهره در سال 1962 كسب كرد. محمد يكي از 5
فرزند خانوادهاش بود. وي با "آيدا الكاچف " كه گفته ميشود اصالت ايراني
دارد ازدواج كرد و حاصل اين ازدواج دو فرزند به نامهاي "ليلا " و "مصطفي
" است. ليلا وكيل است و با همسر خود در لندن به سر ميبرد و مصطفي مدير
صوت در يك شبكه تلويزيوني است. وي نيز در لندن زندگي ميكند.محمد البرادعي
در سال 1962 مدرك ليسانس خود را از دانشگاه قاهره در رشته حقوق كسب كرد و
مدرك تحصيلات تكميلي خود (DEA) را در موسسه فارغالتحصيلي مطالعات
بينالمللي "HEI " در ژنو و مدرك دكتري را در رشته حقوق بينالملل در
دانشكده حقوق "نيويورك " در سال 1974 كسب كرد.
شغل ديپلماتيكي وي در
سال 1964 در وزارت امور خارجه مصر آغاز شد. وي در آنجا در مأموريتهاي
دائم مصر در سازمان ملل متحد در نيويورك و ژنو در زمينه موضوعات سياسي،
حقوقي و كنترل سلاح شركت كرد.
از سال 1974 تا 1978 به عنوان مشاور
ويژه در وزارت امور خارجه مصر فعاليت كرد. در سال 1980، وي به عنوان يكي
از مقامهاي ارشد در زمينه برنامه حقوق بينالملل در موسسه آموزش و تحقيق
سازمان ملل متحد فعاليت ميكرد. از سال 1981 تا 1987 به عنوان استاديار
حقوق بينالملل در دانشكده حقوق دانشگاه "نيويورك " تدريس كرد.
در
سال 1984 البرادعي عضو ارشد دبيرخانه آژانس بينالمللي انرژي اتمي شد كه
در آنجا بين سالهاي 1984 تا 1993 به عنوان مشاور حقوقي آژانس و بين سالهاي
1993 تا 1997 به عنوان دستيار مديركل روابط خارجه فعاليت كرد. البرادعي
همچنين يكي از اعضاي "انجمن حقوق بينالملل " و "جامعه آمريكايي حقوق
بينالملل " است. وي از سال 1997 تا 2009 مدير کل آژانس بين المللي انرژي
اتمي بوده که در سال 2005 نيز برنده جايزه صلح نوبل شده است.انتخابات
رياست جمهوري سال 2011 در مصر از آن رو اهميت دارد كه به احتمال زياد
سرنوشت جانشين مبارك را تعيين خواهد كرد.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
دیپلماسی عمومی
دکتر ابراهیم متقی
هرگاه ساختار نظام بین الملل با تغییر ودگرگونی روبه رو شود، طبیعی است که نشانه های امنیتی بین المللی نیز
با تغییراتی همراه خواهد شد. دردوران جنگ سرد، اصلی ترین ابزارهای امنیت
ساز را قدرت نظامی تشکیل می داد. هم اکنون می توان نشانه های متنوعی را
ملاحظه کرد که به موجب آن مطلوبیت وهمچنین کارآمدی «قدرت نظامی» برای
امنیت سازی منطقه ای و بین المللی کاهش یافته است. زمانی
که آمریکایی ها به رغم قدرت نظامی گسترده خود نتوانستند موضوعات امنیتی
عراق پس از اشغال را بازسازی وترمیم کنند، مطلوبیت وهمچنین کارآمدی قدرت
نظامی در امنیت بین الملل بیش از گذشته با چالش روبه رو شد. هم اکنون
موضوعات متنوع امنیتی در روابط سیاسی کشورهای مختلف مورد پیگیری قرار
می¬گیرد اما شواهد نشان می دهد که بازیگران منطقه ای و قدرت های بزرگ نمی
توانند از ابزارهای نظامی برای حل مشکلات امنیتی ایجاد شده استفاده کنند؛
بنابراین نظامی گری رابطه مستقیم و تعیین کننده خود با مدیریت امنیت منطقه
ای و بین المللی را از دست داده است.
اگر
چه هم اکنون نیز ابزارهای نظامی نقش مؤثر و تعیین کننده ای در مدیریت
بحران های بین المللی دارد اما این امر را نمی توان به عنوان اصلی ترین
عامل کنترل محیط امنیتی دانست. در چنین شرایطی، شاهد تغییر در جهت گیری
مطالعات امنیتی هستیم. نظریه پردازانی همانند« تدگار» بر ضرورت مطالعه نقش
عوامل روانی در ظهور و افول بحران¬های داخلی و بین المللی تأکید داشته اند.
وی
براین اعتقاد است که امنیت دارای ماهیت وجهت گیری روانی است. به عبارت
دیگر، نشانه های امنیت بین الملل را می توان در کنترل فضای روانی بازیگران
داخلی و بین المللی دانست .
برخی
دیگر از نظریه پردازان روابط بین الملل همانند « جسی ماتیوز» نگرش دیگری
را براساس برجسته سازی موضوعات قومیتی، زیست محیطی وهمچنین فرهنگی ارائه
کرده اند؛ به این ترتیب، شاخص های زیست محیطی به همراه تحولات ژئوپلتیک و
« تغییرات دموگرافیک» را می توان در زمره موضوعات امنیتی دانست. حتی
«ساموئل هانتینگتون» در مطالعات خود به این جمع بندی رسیده است که اکثر
ستیزش های منطقه ای و بین الملل در مکان هایی انجام گرفته است که در آن می
توان نشانه هایی از تغییرات اجتماعی ، فرهنگی و جمعیتی را ملاحظه کرد. وی
بین کنترل فرهنگ، کنترل جمعیت و همچنین امنیت سازی منطقه ای و بین الملل
رابطه ای مستقیم برقرار کرده است .
« آندره
لینکلتر» در زمره پیروان مکتب انتقادی برای امنیت سازی قرارداد. وی مخالف
متمایز سازی جوامع و نظام های سیاسی است. به عبارت دیگر، نگرش «لینکلتر»
در نقطه مقابل «ژاک دریدا» قرار دارد. وی که در زمره نظریه پردازان پست
مدرن است، عامل اصلی امنیت ونـاامنـی را « سرشت درون گرایانه» (inclusive)متفاوت
جوامع و گروه های سیاسی مختلف می داند. «لینکلتر» براین اعتقاد است که
باید رویکردهای سیاسی و سیاست بین¬الملل از فضای «خودی- بیگانه» و «
درونی- بیرونی» خارج شود.
هرگاه
بتوان نیروهای مختلف در سیاست بین¬الملل را براساس «حیات اخلاقی» به
یکدیگر گره زد، در آن شرایط امکان امنیت سازی فراهم می شود زیرا وی براین
اعتقاد است که امنیت کشورها تحت تأثیر عوامل و مؤلفه های درونی آنان قرار
دارد، درحالی که رئالیستها بر این اعتقاد بودند که تهدیدات ماهیت بیرونی
داشته و باید در فضای برون گرایانه (Exclusive) به
امنیت سازی مبادرت کرد. هریک از رهیافتهای جدید روابط بین الملل تلاش
دارند تا امنیت سازی را براساس شکلی خاص از سیاست بین الملل سازماندهی و
پیگیری کنند.
دراین
مقاله تلاش خواهد شد رهیافت های جدید امنیت بین الملل که مربوط به دوران
بعد از جنگ سرد است، به گونه گذرا، مورد بررسی قرار گیرد. این امر در
شرایطی سازماندهی می شود که امکان تطبیق بحران ه ای موجود با تئوری های
جدید بین المللی وجود داشته باشد .
1. تبیین رهیافت انتقادی در امنیت بین الملل
مطالعات امنیتی رئالیستی عوامل ساختاری را مرجع تعیین کننده رفتار کشورها می داند، در حالی که «رهیافت انتقادی»
معتقد است که اندیشه ها وتعاملات میان آنها، نیروهای محرکه ای هستند که
جهان را شکل می بخشند. آنان معتقدند جهانی که ما در آن وجود داریم، چیزی
نیست که خود را به انسان ها تحمیل کرده باشد، بلکه این انسان ها و اندیشه
ها هستند که جهان را می سازند. بنابراین لازم است که امنیت سازی را از
طریق قالب های ادراکی مشترک و همچنین هنجارهای همگون سازماندهی کرد.
نظریه
پردازان مکتب انتقادی در زمره گروه هایی محسوب می شوند که دارای رویکرد
بین رشته ای بوده و در نتیجه تلاش دارند تا قدرت نظامی و محوریت دولت در
روابط بین الملل را با موضوعات دیگری همانند هنجارهای اجتماعی وانگاره های
اخلافی – فلسفی هماهنگ کنند .
مطالعات
امنیتی- انتقادی با بذل توجه به دو مفهوم گسترش و توسعه( درمفهوم
امنیت)،تمرکز بیشتر خود بر مفهوم گسترش را به معنای اضافه کردن مسائل غیر
نظامی به دستورالعمل امنیت در نظر گرفته است .
اکنون
نیز تحولات جهانی به شیوه ای مشابه، نیاز به ارائه تعریف گسترده تری از
امنیت ملی را مطرح ساخته و مسئله منابع محیط زیست و جمعیت را در خود منظور
می سازد. به این ترتیب نظریه پردازان مکتب انتقادی را می توان اصلی ترین
نحله فکری دانست که طی سال های گذشته به نقد سیاست امنیتی آمریکا درعراق
می پردازند .
آنان
براین اعتقادند که بدون وجود زمینه های تعامل بینا ذهنی، نمی توان درجنگ
های نظامی به پیروزی رسید نیروهای نظامی به تنهایی عامل شکنندگی امنیت بین
الملل محسوب می شود، به این ترتیب، توانایی جامعه برای تداوم بخشیدن به
ویژگی های سیاسی وفرهنگی، ضامن امنیت ملی به شمار می آید .
این
تداوم، بخشی براساس برداشت سنتی از امنیت، با سرکوب داخلی یا دفاع نظامی
خارج قابل حصول است اما با توجه به تغییرنگرش ها در برداشت سنتی از امنیت،
این مسئله با مشروعیت کارآمدی سیاسی واقتصادی به عنوان رویکرد نرم افزار
امنیتی ارتباط تنگاتنگی برقرار ساخته است .
نظریه
پردازان امنیت انتقادی ضمن تردید در موفقیت الگوهای سنتی در به کارگیری
نیروهای نظامی برای امنیت سازی در حوزه داخلی، منطقه ای و بین المللی
براین اعتقاد هستند که هماهنگ سازی نگرش ها از طریق « اجتماع اخلاقی» عامل
اصلی امنیت سازی محسوب می شود .
2. رویکرد نئورئالیسم و رابطه آن با بحران های منطقه ای
به
موازات نظریات ارائه شده در رهیافت انتقادی، رویکرد دیگری نیز ایجاد شده
که دارای نشانه های افراطی، رادیکال وتعارضی است نئورئالیسم تهاجمی در
زمره این رویکردها قرار دارد .
هریک
از دیدگاه های واقع گرایی ساختار گرا در مورد شیوه و روش ایجاد امنیت با
بهره گیری از توانمندی های سخت افزاری و نرم افزاری راهکار متفاوتی را
تجویز می کنند. در دیدگاه « واقع گرایی تهاجمی»، ایجاد هژمونی به عنوان
روشی مناسب برقرار امنیت مورد تأکید قرار دارد، در حالی که تمرکز دیدگاه «
واقع گرایی تدافعی» برایجاد موازنه قوا معطوف است .
درآنچه
در سیاست دولت بوش مشاهده می شود، می توان نشانه های رهیافت نئورئالیستی
در امنیت بین الملل را ملاحظه کرد به طور کلی، محافظه کاران آمریکایی در
حوزه رئالیسم قرار دارند، در حالی که محافظه کاران جدید دارای نگرش تهاجمی
تر بوده و تلاش دارند تا امنیت آمریکا را از طریق اقدامات پیش دستانه
تأمین کنند .
تحلیل
شرایط فعلی مبین این واقعیت است که از میان گزینه های موجود( قدرت های
درجه دوم) بعید است کشوری بتواند به هژمون تبدیل شده و دارای سلطه جهانی
شود. بنابر این«موازنه قدرت» بدیلی ا ست که می توان با استفاده از آن
امنیت را برقرار کرد. از سوی دیگر، در مقطع کنونی، درعرصه بین الملل، نظام
تک قطبی یک جانبه گرا حاکم است که در آن برقراری «موازنه سخت سنتی» علیه
تنها ابرقدرت امکان پذیر نیست. درچنین بستری به عقیده برخی صاحب نظران،
راهکار وجود فرا روی قدرت های دیگر، کار ببست « موازنه نرم» است .
حتی می توان نظریه پردازانی را مورد ملاحظه قرار داد که موازنه نرم (Soft Balancing) را
راهکاری برای محدود سازی مداخلات نظامی و رفتاری استراتژیک آمریکا می
دانند. درعین حال نظریه پردازان رئالیسم تهاجی تلاش دارند تا موفقیت
آمریکا را از طریق اقداماتی همانند یکجانبه گرایی، قدرت گرایی، امنیت سازی
وهمچنین کاربرد قدرت تنظیم کنند. افرادی همانند کنث والتزیر این اعتقادند
که برای امنیت سازی نیازمند به فکر خلاق و «اقدامات ابتکاری» است.
تحقق
این امر از طریق شناخت تهدیدات بالقوه امکان پذیر است. نئورئالیست ها
تمایل چندانی به پیگیری موضوعات امنیت ملی و بین المللی از طریق
بازدارندگی ندارند؛ آنان بر ضرورت غلبه بر بازدارندگی از طریق کاربرد
نیروی نظامی تأکید دارند .
3. رویکرد نئولیبرالیسم وامنیت بین الملل
رهیافت
نئولیبرال از درون اندیشه های رئالیستی شکل گرفته است. به عبارت دیگر
نئولیبرال ها تلاش دارند تا امنیت بین الملل را از طریق حداکثر سازی قدرت
نهادهای بین المللی به ویژه نهادهای اقتصادی ایجاد کنند. برای تحقق این
امر، موازنه نرم به هر تلاش غیرمستقیم و غیرنظامی، برای کاهش توانایی قدرت
برتر و افزایش قدرت خود، به منظور کاهش سلطه قدرت برتر، اطلاق می شود .
به
نظر «والت»، موازنه نرم شامل هماهنگی آگاهانه اقدامات دیپلماتیک به منظور
نیل به نتایجی برخلاف ترجیحات قدرت محسوب می شود؛ نتایجی که بدون حمایت
متقابل موازنه کنندگان به دست نمی آید. نئولیبرال ها بر این اعتقادند که
نباید برای حل هر گونه بحران ومخاطره امنیتی از ابزارهای نظامی استفاده کرد .
به
طور کلی، هم اکنون نئولیبرال های آمریکایی همانند « جوزف نای» در زمره
اصلی ترین منتقدان حمله نظامی آمریکا به عراق هستند. آنان براین اعتقادند
که آمریکا نه تنها به منافع استراتژیک خود نایل نشده بلکه حداقل های لازم
را برای اعتبار استراتژیک از دست داده است .
در
این روند، موازنه نرم دارای دو شکل درونی وبیرونی است؛ در شکل بیرونی بر
تلاش های دیپلماتیک در نهادهای بین المللی تأکید می شود، درحالی که در شکل
درونی به بسیج منابع داخلی و نیز تلاش های سیاسی، اقتصادی و نظامی یک دولت
با هدف افزایش توانایی اش جهت مقابله با تهدیدات مطرح شده از سوی قدرت
برتر، تأکید می شود .
« جوزف
نای» بر این اعتقاد است که محافظه کاران آمریکایی به جای بهره گیری از
«قدرت نرم» درعراق مبادرت به استفاده از قدرت سخت کرده و در نتیجه آن به
«فرایندهای بیرونی» برای امنیت سازی بیش از ضرورت های داخلی توجه داشته
اند. علت اصلی مخالفت جامعه آمریکا با حمله آن کشور به عراق را می توان
ناشی از عدم به کارگیری الگوهای روانی در ساختار اجتماعی دانست. از سوی
دیگر، آنان بر ضرورت موازنه گرایی به جای یکجانبه گرایی تأکید دارند.
موازنه
می تواند ماهیت درونی یا بیرونی داشته باشد. هدف از موازنه درونی، توسعه و
تقویت موقعیت خود و نیز کار بست شیوه های منظم و غیر منظم به منظورتقلیل
دادن سطح نفوذ قدرت برتر است و شامل هر کوششی جهت ارتقای توانایی های خود
برای منحرف کردن قدرت برتر از مسیر اصلی پیگیری اهدافش می شود. برای مثال،
تلاش کشورهای رقیب ایالات متحده برای دستیابی به فناوری های سطح بالا یا
ضربه زدن به واشنگتن از طریق جنگ نرم و جنگ های رایانه ای یا دستیابی به
فناوری نظامی غیر متعارف دراین چهارچوب قرار می گیرند .
هر
گونه «موازنه درونی» می تواند زمینه های لازم برای افزایش حمایت گروه های
سیاسی درحالی که «موازنه بیرونی» نیز قادر است بین منافع آمریکا و همچنین
سایر بازیگران بین المللی پیوند و هماهنگی ایجاد کند. بدون چنین نشانه
هایی، قدرت سازی در ساختارنظام بین الملل و در برخورد با بحران های منطقه
ای و بین المللی کار دشواری است .
یکی
دیگر از سازو کارهای موازنه نرم، در زمره ساز وکارهای مقید سازی قدرت
برتر، نهادها و سازمان های بین المللی قرار دارد. روندها، هنجارها و
قوانین حاکم بر نهادهای بین المللی، امکان اقدام متقابل را برای همه دولت
های عضو فراهم آورده و منافع همکاری را به طور یکسان توزیع می کند. این
سازمان ها به اقدامات دولت ها مشروعیت می بخشند .
امنیت
سازی براساس رویکرد « موازنه نرم» را می توان در زمره اهداف نظریه پردازان
انتقادی از سیاست خارجی آمریکا دانست. به عبارت دیگر می توان در رویکرد
تبلیغاتی برخی از کاندیداهای ریاست جمهوری آمریکا همانند« باراک اوباما» و
«هیلاری کلینتون» قالب های تبلیغاتی را براساس رهیافتهای نئولیبرال مورد
ملاحظه قرار داد .
آنان
بر ضرورت ارتقای فرهنگ و ارزش های سیاسی آمریکا درنظام بین المللی تأکید
دارند. قدرت نرم درهر کشور از 3 منبع نشأت می گرد؛ فرهنگ ( بخش هایی که
برای دیگران جذب است)، ارزش های سیاسی( زمانی که در داخل و خارج مطابق
انتظار باشد) و سیاست های خارجی( زمانی که مشروع و اخلاقی تلقی می شود ).
زمامدارانی
که خود را با رهیافت های نئولیبرال هماهنگی سازند، تلاش دارند تا نظم بین
المللی را ازطریق همکاری های متنوع پیگیری کنند. به عبارت دیگر، می توان
نشانه هایی را ملاحظه کرد مبنی بر اینکه از یک سو میزان مداخلات آمریکا
کاهش یافته و از طرف دیگر، مطلوبیت های امنیتی آن افزایش خواهد یافت.
بسیاری از متفکران از جمله جوزف نای، مفهوم قدرت نرم و قدرت اطلاعاتی را
به مثابه جزء مهم مؤلفه های قدرت آمریکا تلقی کرده اند .
وی
ضمن اذعان به عوامل مهم قدرت آفرینی کشورهها در ابعاد عادی وملموس مانند
قدرت نظامی و ظرفیت اقتصادی، به مبانی نامحسوس و غیر اجباری قدرت مانند
وابستگی متقابل فراملی و جریان آزاد اطلاعات و بنای اقتصادها براین پایه
اشاره می کند. هم اکنون طیف گسترده ای در آمریکا تلاش دارند تا امنیت ملی
و بین المللی را در قالب نشانه های نئولیبرال پیگیری کنند .
4. امنیت سازی از طریق دیپلماسی عمومی
اصلی
ترین نشانه دیپلماسی عمومی، ارتباطات استراتژیک است که در آن مجموعه ای از
موضوعات معمولی بسط می یابد که شباهت بسیاری به مبارزات سیاسی یا تبلیغاتی
دارد. در این مبارزات، رویدادها و ارتباطات نمادین به منظور مشخص ساختن
موضوعات اساسی یا پیشبرد سیاست مد نظر دولت برنامه ریزی می شوند .
کاربرد
تئوری های دیپلماسی عمومی در شرایطی ارتقاء یافت که به موجب آن آمریکایی
ها نیاز بیشتری برای ارتباط با گروه ای اجتماعی کشورهای هدف پیدا کرده و
تلاش داشتند که علاوه بر قدرت نظامی از ابزارو مولفه¬های دیگر از جمله
رسانه ها، ابزارهای ارتباطی و فعالیت های دانشگاهی استفاده کنند. یکی
دیگراز ابعاد دیپلماسی عمومی، گسترش روابط پایدار با افراد کلیدی طی
سالیان طولانی از طریق اعطای بورسیه، تبادلات فرهنگی- دانشگاهی- آموزشی،
برگزاری سمینارها وکنفرانس ها ودسترسی به کانال های ارتباطی است .
این
الگوی رفتاری را آمریکایی ها طی سال های گذشته از طریق رسانه های عمومی،
نهادهای فرهنگی، مراکز دانشگاهی ومبادلات پردامنه سیاسی- اقتصادی پیگیری
کرده اند. برخی تحلیل گران دیپلماسی عمومی بر ضرورت کنترل فرهنگ تأکید
دارند .
آنان
در زمره گروهاایی قرار گرفته اند که عامل اصلی تعارض امنیتی آمریکا را کم
توجهی به موضوعات فرهنگی واجتماعی کشورهای رقیب دانسته اند؛ بنابراین تلاش
می شود تا از طریق دیپلماسی عمومی ارتباطات فرهنگی گسترش یابد. هریک از
ابعاد دیپلماسی عمومی نقش مهمی در ایجاد تصویری جذاب از یک کشور ایفا می
کند؛ همین امر می تواند چشم اندازهای نوید بخشی در زمینه کسب نتایج مطلوب
ترسیم کند نهادهای مربوط به دیپلماسی عمومی آمریکا طی سال های دهه 1990 از
رشد قابل توجهی برخوردار شد .
در
این ارتباط، مادلین آلبرایت تلاش داست تا به جای بهره گیری از ابزارهای
نظامی، روندهایی را در دستور کار قرار دهد که مطلوبیت های بیشتری برای
آمریکا ایجاد کرده و هزینه های کمتری به وجود آورد.از سوی دیگر« آژانس
تبلیغات آمریکایی» نیز دیپلماسی عمومی را این گونه معرفی کرده است:« این
دیپلماسی از طریق درک توده های مردم بیگانه، دادن پیام برای آنان، فعالیت
به منظور تأثیرگذاری برآنها وتوسعه گفت و گو میان شهروندان ونهادهای
آمریکایی از یک سو و نهادهای بیگانه از سوی دیگر، باعث تقویت منافع ملی
ایالات متحده است ».
اگر
چه الگوی رفتاری آمریکا در سازمان دهی نهادهای تبلیغاتی، رسانه ای و
فرهنگی موفقیت چندانی نداشته است اما واقعیت های سیاسی موجود بیانگر آن
است که نه تنها هزینه های بخش دیپلماسی عمومی آمریکا درحال افزایش است
بلکه می توان نشانه هایی را ملاحظه کرد که به موجب آن چنین عرصه ای درحال
گسترش است .
درعصر اطلاعات، قدرت نرم بیش
از قدرت سخت( به معنای توانایی نظامی واقتصادی) متقاعد کننده و جاذبه
آفرین است. در چنین شرایطی بهره گیری از جریان های اطلاعاتی به منظور
انتقال ارزش ها و فرهنگ هر واحد سیاسی و در نتیجه تأمین منافع ملی آن
واحد، ضروری به نظر می رسد. اگر بر این امر تأکید داشته باشید که در دوران
موجود ابزارهای رسانه ای نقش مؤثری در گسترش ارتباطات کشورهای مختلف ایجاد
می کنند، طبیعی است که درچنین شرایطی امکان بهره گیری از نشانه ها و
ابزارهای ارتباط بین فرهنگی در قالب تئوری دیپلماسی عمومی از اهمیت و
مطلوبیت بیشتری برخوردار خواهد شد.
دیپلماسی
عمومی، افکار عمومی را هدف قرار می دهد و از لحاظ پیامدهای و نتایج، از
همان اهمیت ارتباطات دیپلماتیک پنهان و سنتی بین سران کشورها برخوردار
است. اطلاعات نقش مهمی در این رابطه ایفا می کند و می توان گفت که
اطلاعات، قدرت است. اگر قدرت نرم شامل شکل دادن به تصورات دیگر کشورها نیز
باشد، دراین صورت، اطلاعات یک منبع مهم قدرت نرم محسوب می شود .
اگر
کشورها بتوانند اطلاعات لازم برای تأثیرگذاری منطقه ای را تولید کنند و
اگر این گونه اطلاعات در چهارچوب امنیت نرم افزاری سازمان دهی شود، طبیعی
است که امکان تأثیرگذاری بر فرهنگ سیاسی وگروه های اجتماعی کشورهای رقیب
وجود خواهد داشت. دیپلماسی عمومی نماد مقابله با نهادهایی محسوب می شود که
عامل تهدید برای منافع قدرت های بزرگ تلقی می شوند. دیپلماسی عمومی دارای
3 بعد مختلف است؛ بعد اول، عبارت است از ارتباطات روزانه در قالب مطبوعات
داخلی وخصوصاً مطبوعات خارجی که چهارچوب و زمینة تصمیمات سیاست داخلی
وخارجی را تبیین می کند. هریک از ابعاد سه گانه یاد شده می تواند در روند
هنجارسازی سیاسی و امنیتی ایفای نقش کند.استراتزیست های حزب دموکرات
آمریکا تلاش دارند تا شکل جدیدی از امنیت را از طریق حداکثر سازی ارتباطات
و پیوندهایی بین المللی ایجاد کنند .
نهادهایی که طی سال های گذشته در آمریکا شکل گرفته است را می توان زمینه ساز گسترش دیپلماسی عمومی در حوزة امنیت بین المللی دانست .
شورای
علوم دفاعی آمریکا، بعد از حوادث 11 سپتامبر، اعلام کرد:« اصول فعالیت
کارآمد رسانه ای، ذخیره ای حیاتی برای امنیت ملی به شمار می رود واین اصول
قادرند فرصت های سیاسی بسازند، از شدت خصومت ها و کینه توزی ها ( که می
تواند منجر به جنگ شود) بکاهند، درگیری ها را کنترل کنند و به آمریکا
اجازه دهند که با خطرات غیر متعارفی که منافع آن را تهدید می کند، تعامل
داشته باشد ».
زمانی
که آمریکایی ها با مخاطرات امنیتی زیادی در عراق روبه رو شده اند، زمینه
برای بهره گیری از حوزه دیپلماسی عمومی درسایر حوزه های جغرافیایی نیز
فراهم شده است. دیپلماسی عمومی در روابط بین الملل دارای سابقه محدودی است
اما به دلیل کاربرد و مطلوبیت اجرایی، اهمیت زیادی در امنیت بین الملل
خواهد داشت. جنگ ایدئولوژیک به معنای مبارزه میان دو طرز فکرو روش و شیوه
زندگی سیاسی است .
در
این نبرد، هدف تضعیف و تخریب ایدئولوژی رقیب از طریق ناکارآمد نشان دادن
آن در عرصه هیأت سیاسی – اقتصادیث و نظام سیاسی برآمده از آن است؛ پس با
شکست وناکامی ایدئولوژی سیاسی رقیب، زمینه برای جایگزینی آن با ایدئولوژی
لیبرالیسم سیاسی – اقتصادی فراهم می شود .
طبعاً
می توان راهبردهای مربوط به دیپلماسی عمومی را در زمره نظریات کاربردی
امنیت بین الملل در عصر بحران های تصاعد یابنده استراتژیک دانست. هرگاه
قطارهای سیاسی با مخاطرات امنیتی روبه رو شوند، طبیعی است که از ابزارها و
روندهایی استفاده می کنند که برای آنان هزینه های محدودتری داشته باشد .
تغییر
در جهت¬گیری تبلیغاتی در رسانه های آمریکا دارای هزینه محدودی است اما
خارج کردن نیروهای نظامی آن کشور از عراق را باید عامل اعتراضات و مخاطرات
امنیتی بیشتری برای ساختار حکومتی آمریکا دانست، به همین دلیل است که
درعصر موجود و در روند بحران های منطقه ای ضرورت بهره گیری از تئوری های
مربوط به « امنیت نرم»، ارتباطات و دیپلماسی عمومی افزایش می یابد.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 2011/2/18 توسط رازمحمد نورزی
|
|
